World News: સીરિયામાં બશર અલ-અસદના 24 વર્ષના શાસન અને 13 વર્ષના ગૃહયુદ્ધનો અંત આવ્યો છે. દેશની રાજધાની હવે હયાત અલ-શામના નિયંત્રણમાં છે. બળવાખોર જૂથના લડવૈયાઓએ માત્ર 10 દિવસમાં દમાસ્કસ પર વિજય મેળવ્યો. બળવાખોરોએ પછી જાહેરાત કરી કે તેઓ સત્તાનું શાંતિપૂર્ણ સ્થાનાંતરણ ઇચ્છે છે, અને વડા પ્રધાનને ત્યાં સુધી પદ પર રહેવા કહ્યું. ચાલો આ અહેવાલમાં જાણીએ કે આ દરમિયાન કઈ કઈ ઘટનાઓ બની.
તે વર્ષ 2011 છે, જ્યારે સીરિયાના દક્ષિણી શહેર ડેરામાં રાષ્ટ્રપતિ બશર અલ-અસદના શાસન વિરુદ્ધ એક વિશાળ પ્રદર્શને દેશભરમાં વિરોધને જન્મ આપ્યો હતો, જેણે આખરે તેમના શાસનનો અંત કર્યો હતો. આ ઘટનાક્રમે સીરિયન શાસન માટે અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો પડકાર રજૂ કર્યો હતો. હવે સ્થિતિ એવી છે કે રાષ્ટ્રપતિ બશર અલ-અસદ રવિવારે રાજધાની દમાસ્કસ છોડીને અજાણ્યા સ્થળે ભાગી ગયા હતા અને તેમનો કોઈ પત્તો નથી.
સૈન્ય દમાસ્કસ છોડતાની સાથે જ હયાત દળો રાજધાનીમાં પ્રવેશ્યા અને સેનાએ શાંતિપૂર્ણ રીતે શહેરને ખાલી કરાવ્યું. આ પછી, હોમ્સથી લઈને કબજાવાળા વિસ્તારોમાં ઉજવણીનો માહોલ છે. હોમ્સના હજારો લોકો વિજયની ઉજવણી કરવા માટે રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા હતા અને સ્વતંત્રતા અને સ્વતંત્રતાના નારા લગાવ્યા હતા. તેઓ “અસદ ગયો, હોમ્સ આઝાદ છે” અને “સીરિયા પર વિજય” જેવા નારા લગાવતા પણ સાંભળવામાં આવ્યા હતા. મસ્જિદોમાંથી “અલ્લાહુ અકબર” ના નારા ગુંજવા લાગ્યા.
બશર અલ-અસદના શાસન સામે સંઘર્ષ
માર્ચ 2011, તે મહિનો જ્યારે બશર અલ-અસદ શાસન વિરુદ્ધ દક્ષિણ શહેર ડેરામાં સામૂહિક વિરોધ થયો હતો. સુરક્ષા દળોએ ગોળીઓથી જવાબ આપ્યો. ટીકામાં ગ્રેફિટી લખનારા છોકરાઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી, અને અસદ શાસને અત્યાચારો કર્યા હતા.
જૂન 2012 માં, વૈશ્વિક સત્તાઓ સીરિયામાં બગડતી પરિસ્થિતિને સંબોધવા માટે જીનીવામાં મળી અને દેશમાં રાજકીય સંક્રમણની જરૂરિયાત પર સંમત થયા. દરમિયાન, પરિસ્થિતિ વધુ વણસી અને આ વર્ષે જુલાઈ મહિનામાં, અસદ શાસને વિદ્રોહને ડામવા માટે શહેરો અને નગરોમાં હવાઈ હુમલા શરૂ કર્યા. અસદ શાસનના આ આક્રમક વલણને કારણે હજારો લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા. ઓગસ્ટ 2011 સુધીમાં, સંયુક્ત રાષ્ટ્રના આંકડાઓ અનુસાર, રાસાયણિક શસ્ત્રોનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવેલા હુમલા સહિત 2,200 થી વધુ લોકો માર્યા ગયા હતા.
ઓગસ્ટ 2013માં, યુ.એસ.એ રાસાયણિક શસ્ત્રોના ઉપયોગને લાલ રેખા જાહેર કરી હતી, પરંતુ દમાસ્કસની બહારના વિસ્તારમાં બળવાખોર-નિયંત્રિત પૂર્વી ઘૌટા પર ગેસ હુમલા છતાં પ્રતિક્રિયા આપી ન હતી, જેમાં સેંકડો નાગરિકો માર્યા ગયા હતા.
તે જાન્યુઆરી 2014 માં હતું જ્યારે અલ-કાયદાના જૂથે રક્કા પર કબજો કર્યો હતો, અને પછી સીરિયા અને ઇરાકના શહેરો પર કબજો કર્યો હતો અને ઇસ્લામિક સ્ટેટની રચના કરી હતી. આ પછી, સપ્ટેમ્બર સુધીમાં, અમેરિકાએ ઇસ્લામિક સ્ટેટ સાથે ગઠબંધન જૂથ બનાવ્યું અને પછી સીરિયાના શહેરોમાં અસદ શાસન વિરુદ્ધ હવાઈ હુમલા શરૂ કર્યા.
માર્ચ 2015 થી માર્ચ 2020 સુધી સીરિયામાં પરિસ્થિતિ સતત બગડતી રહી, દેશના વિવિધ ભાગોમાં હિંસા વધી અને જુદા જુદા જૂથોએ જુદા જુદા ભાગો પર કબજો કરવાનું શરૂ કર્યું. ઉદાહરણ તરીકે, ઘણા બળવાખોર જૂથો અસદ શાસન સામે ઊભા હતા. આ પાંચ વર્ષો દરમિયાન, રશિયાએ અસદ શાસનને ટેકો આપ્યો, લશ્કરી સહાય પૂરી પાડી અને અસદની સેના સાથે મળીને બળવાખોરો સામે હુમલા કર્યા, જેણે યુદ્ધનો માર્ગ બદલી નાખ્યો. રશિયન સમર્થન સાથે, અસદના દળોએ અલેપ્પો શહેર પર ફરીથી કબજો મેળવ્યો અને ડિસેમ્બર 2016 માં શહેર પર વિજય જાહેર કર્યો.
2017 માં, ઇઝરાયેલે સીરિયામાં હવાઈ હુમલા કર્યા અને અસદ શાસનના સમર્થકો હિઝબોલ્લાહ અને ઈરાનનો પ્રભાવ ઘટાડવાનો પ્રયાસ કર્યો. માર્ચ 2017માં અમેરિકાએ સીરિયાના એરબેઝ પર હુમલો કર્યો હતો. નવેમ્બર 2017 માં, યુએસ-સમર્થિત દળોએ પણ રક્કામાંથી ઇસ્લામિક સ્ટેટને બહાર કાઢ્યું હતું.
એપ્રિલ 2018 માં, અસદની સેનાએ, રશિયાના સમર્થનથી, પૂર્વી ઘૌટાને પણ મુક્ત કર્યો. આ પછી સેનાએ વિદ્રોહીઓના કબજા હેઠળના સેન્ટ્રલ સીરિયા પર કબજો મેળવી લીધો. સપ્ટેમ્બર 2018 માં, રશિયા અને તુર્કીએ ઇદલિબને લઈને સોદો કર્યો હતો, જેણે બોમ્બ ધડાકામાં પણ ઘટાડો કર્યો હતો. બાદમાં માર્ચ 2019માં અમેરિકાએ પણ નિર્ણય લીધો હતો કે તેની સેના સીરિયામાં રહેશે.
એપ્રિલ અને ડિસેમ્બર 2019 ની વચ્ચે, રશિયન સમર્થન સાથે, અસદ સેનાએ ખાન શેખુન પર પણ નિયંત્રણ મેળવ્યું. ડિસેમ્બર 2019 અને માર્ચ 2020 ની વચ્ચે, રશિયા સમર્થિત અસદ દળોએ ઉત્તરપશ્ચિમમાં હવાઈ હુમલાઓ શરૂ કર્યા અને આ હુમલાઓએ લાખો સીરિયન નાગરિકોને વિસ્થાપિત કર્યા. આ દરમિયાન તુર્કીએ પણ સરહદી વિસ્તારોમાં પોતાની સેના તૈનાત કરી છે. ફેબ્રુઆરી 2020 માં, તુર્કીએ સીરિયન શરણાર્થીઓ માટે તેની સરહદો ખોલી, મોટી સંખ્યામાં સીરિયનોને ગ્રીસ અને અન્ય દેશોમાં સ્થાયી થવાની મંજૂરી આપી.
મે 2020 માં, રાષ્ટ્રપતિ અલ-અસદની સત્તા વધુ જોખમી બની ગઈ જ્યારે તેનો તેના ભાઈ રામી મખલોફ સાથે વિવાદ થયો. આ અણબનાવ પછી, મખલોફે તેના ભાઈના શાસન પર ઘણા ગંભીર આરોપો લગાવ્યા, અને સેના પર અત્યાચાર કરવાનો આરોપ લગાવ્યો. જૂન 2020 સુધીમાં, અમેરિકાએ સીઝર એક્ટ હેઠળ પ્રતિબંધોની જાહેરાત કરી. ફેબ્રુઆરી 2021 માં, યુએસએ પૂર્વ સીરિયામાં હવાઈ હુમલા કર્યા અને મે 2021 માં, અસદે 95 ટકાથી વધુ મતો સાથે ચોથી વખત સીરિયામાં સત્તા જીતી. ઓક્ટોબર 2024માં અમેરિકાએ ઈસ્લામિક સ્ટેટ વિરુદ્ધ અનેક હવાઈ હુમલા કર્યા હતા.
હયાત તહરિર અલ-શામની છેલ્લી લડાઈ
ડિસેમ્બર 2024 ના પ્રથમ સપ્તાહમાં, હયાત તહરિર અલ-શામે સીરિયાના 13 વર્ષના ગૃહ યુદ્ધ સામે છેલ્લું યુદ્ધ શરૂ કર્યું. બળવાખોરોએ મુખ્ય શહેર એલેપ્પો પર કબજો કર્યો. આ લડાઈમાં ગ્રુપે શહેરના ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર કબજો કરી લીધો હતો. આ પછી, તેઓએ 5 ડિસેમ્બરના રોજ દક્ષિણી શહેર હામા પર નિયંત્રણ મેળવ્યું, જે રશિયા સમર્થિત અસદ શાસન માટે મોટો ફટકો સાબિત થયો.
6 ડિસેમ્બર સુધીમાં હજારો લોકો આશ્રય માટે મધ્ય સીરિયન શહેર હોમ્સ પહોંચી ગયા હતા. 6 ડિસેમ્બરની સવાર સુધીમાં, બળવાખોરોએ સૈન્યને શહેર ખાલી કરવા દબાણ કર્યું. આ પછી, 7 ડિસેમ્બર સુધીમાં, બળવાખોર જૂથે ખોઇ અપની ડેરા શહેર પર કબજો કરી લીધો. 8 ડિસેમ્બર સુધીમાં, સમાચાર આવ્યા કે રાષ્ટ્રપતિ બશર અલ-અસદ દેશ છોડી ગયા છે, પરંતુ તે હજુ પણ સ્પષ્ટ નથી કે તેઓ ક્યાં ગયા છે.
આ પછી, બળવાખોર જૂથ હયાત તાહરીર અલ-શામે દમાસ્કસ પર નિયંત્રણ મેળવ્યું અને બાથ પાર્ટીના 50 વર્ષના શાસન (અસદના પિતા હાફેઝ અલ-અસદ દ્વારા રચાયેલ પક્ષ) અને 13 વર્ષના ગૃહ યુદ્ધના અંતની જાહેરાત કરી. સમાચાર બહાર આવ્યા કે બળવાખોરો સત્તાનું શાંતિપૂર્ણ સ્થાનાંતરણ ઇચ્છે છે, અને વડા પ્રધાન મોહમ્મદ ગાઝી જલાલી ત્યાં સુધી સત્તામાં રહેવા માટે સંમત થયા. હવે જોવાનું એ રહે છે કે વિદ્રોહીઓના કબજા બાદ સીરિયાનું ભવિષ્ય શું હશે.
આ પણ વાંચો:સીરિયા: દમાસ્કસમાં બળવાખોરોની તોપો ગર્જના કરી રહી છે, કબજા માટે લોહિયાળ યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે
આ પણ વાંચો:સીરિયામાં પ્રવર્તમાન પરિસ્થિતિને આધારે ભારતીય નાગરિકો માટે વિદેશ મંત્રાલયે જાહેર કરી એડવાઈઝરી
