Budget 2025 : દેશનું સામાન્ય બજેટ રજૂ થવામાં હવે માત્ર થોડા જ કલાકો બાકી છે. આજે 1 ફેબ્રુઆરીએ, નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ સંસદમાં નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટેનું બજેટ રજૂ કરશે. મધ્યમ વર્ગ પર ટેક્સનો બોજ ઓછો થશે કે ઓછી આવક ધરાવતા વર્ગ માટે શું ખાસ હશે, કયા સેક્ટર પર ફોકસ કરવામાં આવશે જેવા અનેક સવાલોના જવાબો મળશે. આજે અમે તમને આ સમાચાર દ્વારા જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ કે દેશના દરેક ક્ષેત્રને બજેટ 2025 થી શું અપેક્ષાઓ છે.
બજેટથી કૃષિ ક્ષેત્રની અપેક્ષાઓ
દેશના GDP માં કૃષિનો હિસ્સો ભલે ઓછો હોય, પરંતુ તે રોજગારનો સૌથી મોટો સ્ત્રોત પણ છે. કૃષિ ક્ષેત્રને દેશની કરોડરજ્જુ કહેવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં સરકાર બજેટમાં આ તરફ વધુ ધ્યાન આપે અને ખેડૂતોને લાભ આપે તેવી શકયતા છે. બજેટ 2025 ના સંદર્ભમાં એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે વધતી મોંઘવારી અને ખેતીની વધતી કિંમતને ધ્યાનમાં રાખીને સરકાર પ્રધાનમંત્રી કિસાન સન્માન નિધિ યોજના (PM કિસાન યોજના)ની રકમ વાર્ષિક 6,000 થી વધારીને 12,000 રૂપિયા કરી શકે છે. આ સિવાય કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડની લિમિટ પણ 3 લાખ રૂપિયાથી વધારીને 5 લાખ રૂપિયા કરી શકે છે.
કૃષિ ક્ષેત્રમાં ઉત્પાદકતા વધારવા માટે સરકાર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિસ્તરણના ભાગરૂપે ટેક્નોલોજી અપગ્રેડેશન કરી શકે છે. દેશના ખેડૂતોને બજેટમાં સરકાર તરફથી આશરે રૂ. 1.75 લાખ કરોડની ફાળવણીની અપેક્ષા છે, જે ગયા વર્ષના રૂ. 1.52 ટ્રિલિયન કરતાં 15 ટકા વધુ છે. સરકાર કૃષિ ઉત્પાદનોની નિકાસ વધારવાનો પણ લક્ષ્ય ધરાવે છે. ભારત સરકાર 2030 સુધીમાં તેને 50 અબજ ડોલરથી વધારીને 80 અબજ ડોલર કરવા માંગે છે. બજેટમાં ગ્રામીણ અર્થતંત્રને વેગ આપવા માટેની જોગવાઈઓ પણ સામેલ થઈ શકે છે.
શું સરકાર રેલવે પર ધ્યાન આપશે ?
સરકાર બજેટ અંતર્ગત રેલવેને 3 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુની ભેટ આપી શકે છે. ગયા વર્ષે બજેટમાં રેલવેને 2.65 લાખ કરોડ રૂપિયા આપવામાં આવ્યા હતા. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ વધેલી રકમથી સ્ટેશન અપગ્રેડેશનનું કામ ઝડપી થઈ શકે છે, ઘણી આધુનિક ટ્રેનો શરૂ થઈ શકે છે, રેલવે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને મજબૂત બનાવવાનું કામ ઝડપી ગતિએ થઈ શકે છે, લોકોમોટિવ, કોચ અને વેગન સહિત અનેક સાધનો ખરીદી શકાય છે. બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ પર કામ ઝડપથી આગળ વધી શકે છે. આ ઉપરાંત રેલ્વે અકસ્માતોને ઘટાડવા માટે સુધારેલ સિગ્નલિંગ સિસ્ટમમાં રોકાણ, બહેતર ટ્રેક મેન્ટેનન્સની સાથે રેલ્વે સ્ટાફ માટે તાલીમ કાર્યક્રમોમાં રોકાણ કરી શકાય છે. આ સિવાય સરકાર દેશમાં મેટ્રો અને રેપિડ રેલ નેટવર્ક વધારવાની પણ યોજના ધરાવે છે.
ઓટોમોબાઈલ સેક્ટરને પણ ભેટ મળી શકે છે
ઓટોમોબાઈલ સેક્ટરમાં નવી નવીનતાઓ અને ટેક્નોલોજી વધારવા માટે સરકાર બજેટ 2025માં ઘણી મોટી જાહેરાતો કરી શકે છે. તેમાં હાઇબ્રિડ અને ઇલેક્ટ્રિક વાહનો પર GST 28 ટકાથી ઘટાડીને 18 ટકા કરવાનો અને ઇલેક્ટ્રિક વાહન (EV) ઘટકો અને બેટરી ઉત્પાદન માટે PLI સ્કીમનો વિસ્તાર કરવાનો સમાવેશ થાય છે. આ સાથે હાઈડ્રોજન ઈંધણ પર સંશોધનને પ્રોત્સાહન મળવાની અપેક્ષા છે, ચાર્જિંગ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને મજબૂત બનાવી શકાય છે, જૂના વાહનોના સ્ક્રેપિંગને પણ પ્રોત્સાહન મળી શકે છે.
રિયલ એસ્ટેટની આ માંગ ઘણા સમયથી
દેશના રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રને ઉદ્યોગનો દરજ્જો આપવા માટે લાંબા સમયથી માંગ કરવામાં આવી રહી છે. હોમ લોન પર ટેક્સ છૂટ 2 લાખ રૂપિયાથી વધારીને 5 લાખ રૂપિયા કરવાની પણ માંગ છે. દેશની વધતી જતી મોંઘવારી અને વધતી જતી વસ્તીને જોતા એફોર્ડેબલ હાઉસિંગને પ્રોત્સાહન આપવાની પણ માંગ છે.મૂડીરોકાણ વધારવા માટે રિયલ એસ્ટેટ સેક્ટર પણ સરકાર પાસેથી મૂડી લાભ પર રૂ. 10 કરોડની કપાત મર્યાદા દૂર કરવાની માંગ કરે છે. આ ક્ષેત્રના ઘણા મોટા નેતાઓ પણ પરિવર્તનની આશા રાખે છે, જેથી દેશના આર્થિક વિકાસ અને બધા માટે હાઉસિંગના સરકારના લક્ષ્યો વચ્ચે સમન્વય સાધી શકાય.
સંરક્ષણ પર ધ્યાન આપવું એ હવે સમયની જરૂરિયાત
હાલમાં એક તરફ વૈશ્વિક અસ્થિરતા ચિંતાનો વિષય બની છે તો બીજી તરફ દેશની અનેક સરહદો પર તણાવનું વાતાવરણ છે. આવી ગંભીર પરિસ્થિતિમાં દેશ અને દેશવાસીઓની સુરક્ષા માટે સંરક્ષણ ક્ષેત્રને મજબૂત બનાવવું ખૂબ જ જરૂરી છે. ચીન અને પાકિસ્તાન જેવા પડોશી દેશો સાથેની ભારતની સરહદો પર વિવાદો અને ઘૂસણખોરીને ડામવા માટે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને સર્વેલન્સ સિસ્ટમ્સમાં વધુ રોકાણની જરૂર છે.સરકારની ‘મેક ઈન ઈન્ડિયા’ પહેલ હેઠળ સંરક્ષણ સાધનો પર આત્મનિર્ભરતા વધારવા માટે સંશોધનમાં પણ રોકાણ કરવાની જરૂર છે. આ સાથે દેશમાં ઉગ્રવાદ, નક્સલવાદ અને આતંકવાદી ઘટનાઓનો સામનો કરવા માટે સૈનિકોની તાલીમ પર વધુ ખર્ચ કરવાની જરૂર છે. ગુપ્તચર કામગીરી, અર્ધલશ્કરી દળો અને કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓને પણ મજબૂત બનાવવી પડશે.
સરકાર પાસેથી આરોગ્યની અપેક્ષા
કોરોના જેવા નવા રોગો અને રોગચાળાની શોધને ધ્યાનમાં રાખીને, આરોગ્ય અને ફાર્મા ક્ષેત્ર પર વધુ ધ્યાન આપવાની જરૂર છે. આ સેક્ટરની સરકાર પાસે પણ ઘણી માંગ છે. આમાંથી એક મેડિકલ સાધનો પર 12 ટકાના સમાન દરે GST લાદવાની માંગ છે, જે હાલમાં 5 થી 18 ટકાની વચ્ચે છે.આ ક્ષેત્રને સરકાર તરફથી ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં પણ પ્રોત્સાહન મળવાની અપેક્ષા છે જેથી નવા સંશોધન થઈ શકે. આ ડાયગ્નોસ્ટિક્સને ઝડપી બનાવશે. ડિમાન્ડ લિસ્ટમાં ઈનોવેશનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સેક્ટરમાં આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI)નો સમાવેશ પણ સામેલ છે. તેની મદદથી માત્ર રોગની વહેલી શોધ થશે નહીં, પરંતુ તે ઇમેજિંગ વિશ્લેષણમાં પણ મદદ કરશે. આ ઉપરાંત PLI સ્કીમનો વિસ્તાર કરવાની પણ જરૂર છે, જે સ્થાનિક API ઉત્પાદકોને પ્રોત્સાહિત કરશે અને દેશમાં ફાર્માસ્યુટિકલ ઉત્પાદનોના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપશે.
આ પણ વાંચો: ગયા વર્ષે કેમ નબળો રહ્યો રૂપિયો, આર્થિક સર્વેમાં આપવામાં આવ્યું કારણ
