National News : પહેલગામ આતંકવાદી હુમલા બાદ, ભારતે પાકિસ્તાન સાથે સિંધુ જળ સંધિ સ્થગિત કરી દીધી છે. દરમિયાન, શનિવારે (26 એપ્રિલ, 2025) ના રોજ, ભારતે પાકિસ્તાનના મુઝફ્ફરાબાદના હાટ્ટીન બાલા વિસ્તારમાં જેલમ નદીમાં પાણી છોડ્યું. આ કારણે મુઝફ્ફરાબાદ વહીવટીતંત્રે પાણીની કટોકટી જાહેર કરી છે. ખરેખર, જેલમ નદીમાં પાણી છોડવાને કારણે, મુઝફ્ફરાબાદમાં અચાનક ભયંકર પૂર આવ્યું.
મળતી માહિતી મુજબ, ઉરીમાં અનંતનાગ જિલ્લામાંથી ચકોઠીમાં પાણી પ્રવેશવાથી ઝેલમ નદીમાં અચાનક અને ભયંકર પૂર આવ્યું હતું, જેના કારણે સ્થાનિક લોકોમાં ભય અને ગભરાટ ફેલાયો હતો. કેન્દ્ર સરકાર સિંધુ જળ સંધિ હેઠળ પાકિસ્તાન દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતી ત્રણ નદીઓના પાણીનો શ્રેષ્ઠ ઉપયોગ કરવાના માર્ગોનો અભ્યાસ કરવાની યોજના બનાવી રહી છે. ૧૯૬૦ના સિંધુ જળ સંધિ પર ભવિષ્યની કાર્યવાહી અંગે ચર્ચા કરવા માટે શુક્રવારે ગૃહમંત્રી અમિત શાહની અધ્યક્ષતામાં મળેલી ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકમાં આ પ્રસ્તાવ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો .
વિશ્વ બેંકની મધ્યસ્થી હેઠળ થયેલી જળ સંધિ હેઠળ, ભારતને પૂર્વીય નદીઓ – સતલજ, બિયાસ અને રાવી – ના પાણી પર વિશિષ્ટ અધિકારો આપવામાં આવ્યા હતા, જેનો સરેરાશ વાર્ષિક પ્રવાહ લગભગ 33 મિલિયન એકર ફીટ (MAF) હતો. પશ્ચિમી નદીઓ – સિંધુ, ઝેલમ અને ચિનાબ – ના પાણી મોટાભાગે પાકિસ્તાનને ફાળવવામાં આવ્યા હતા, જેનો સરેરાશ વાર્ષિક પ્રવાહ લગભગ 135 MAF હતો.
‘પાણીનું એક ટીપું પણ પાકિસ્તાન ન જવું જોઈએ’
જળ શક્તિ મંત્રી સીઆર પાટીલે શુક્રવારે જણાવ્યું હતું કે સરકાર એક એવી રણનીતિ પર કામ કરી રહી છે કે પાણીનું એક પણ ટીપું પાકિસ્તાન ન જાય. તેમણે કહ્યું કે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ઘણી સૂચનાઓ જારી કરી છે અને તેનો અમલ કરવા માટે આ બેઠકનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સરકાર તેના નિર્ણયોના અસરકારક અમલીકરણને સુનિશ્ચિત કરવા માટે લાંબા ગાળાની યોજના પર કામ કરી રહી છે. એક અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, મંત્રાલયને ત્રણ પશ્ચિમી નદીઓના પાણીનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો તેનો અભ્યાસ કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે. સંધિને સ્થગિત કરવાના નિર્ણયથી ભારતને મળતા પાણીનો સંપૂર્ણ ઉપયોગ કરવાની ક્ષમતાને મર્યાદિત કરી શકે તેવા માળખાગત સુવિધાઓના અભાવ વિશે નિષ્ણાતોએ વાત કરી છે.
‘કુદરતી કારણોસર પાણી પાકિસ્તાન તરફ વહેતું રહેશે’
સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈના અહેવાલ મુજબ, સાઉથ એશિયા નેટવર્ક ઓન ડેમ્સ રિવર્સ એન્ડ પીપલ (SANDRP) ના હિમાંશુ ઠક્કરે જણાવ્યું હતું કે વાસ્તવિક સમસ્યા પશ્ચિમી નદીઓ સાથે સંબંધિત છે, જ્યાં માળખાગત સુવિધાઓની મર્યાદાઓ આપણને પાણીના પ્રવાહને તાત્કાલિક રોકવાથી અટકાવે છે. ચેનાબ ખીણમાં આપણી પાસે ઘણા પ્રોજેક્ટ્સ ચાલી રહ્યા છે, જેને પૂર્ણ થવામાં પાંચથી સાત વર્ષ લાગશે. ત્યાં સુધી કુદરતી કારણોસર પાણી પાકિસ્તાન તરફ વહેતું રહેશે. એકવાર આ કાર્યરત થઈ જશે, પછી ભારતમાં એક નિયંત્રણ પદ્ધતિ હશે જે હાલમાં અસ્તિત્વમાં નથી.
પર્યાવરણીય કાર્યકર્તા અને મંથન સ્ટડી સેન્ટરના સ્થાપક શ્રીપાદ ધર્માધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે ભારત પાણીના પ્રવાહને ઝડપથી વાળી શકે છે. હાલમાં, પાકિસ્તાનમાં પાણીના પ્રવાહને રોકવા માટે આપણી પાસે જરૂરી માળખાકીય સુવિધાઓનો અભાવ છે.
આ પણ વાંચો:આજે એર ઇન્ડિયા શ્રીનગરથી દિલ્હી અને મુંબઈ માટે બે ખાસ ફ્લાઇટ્સ ચલાવશે,એરલાઇન્સનો મોટો નિર્ણય
આ પણ વાંચો:પહેલગામમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલા બાદ દિલ્હી-મુંબઈમાં એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું
