World News : ચીને 75 દેશો ફરતે પોતાનો ભરડો લીધો છે. તેણે આ દેશોને આપેલી અબજો ડોલરની લોન પરત કરવા દબાણ કર્યું છે. ચીન ગરીબ દેશોને તેના દેવાના જાળમાં કેવી રીતે ફસાવે છે તેનું તાજેતરનું ઉદાહરણ સામે આવ્યું છે. એક નવા અહેવાલમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે ચીને ગરીબ અને નબળા દેશોને એટલું બધું દેવું આપ્યું છે કે તેઓ હવે દેવું ચૂકવવા માટે ભારે દબાણનો સામનો કરી રહ્યા છે.
વિશ્વના 75 સૌથી ગરીબ દેશો ચીનના દેવાના બોજ હેઠળ દબાયેલા છે અને તેમણે આ વર્ષે ચીનને લોનના હપ્તા તરીકે $22 બિલિયન ચૂકવવાના છે.ઓસ્ટ્રેલિયન વિદેશ નીતિ થિંકટેન્ક લોવી ઇન્સ્ટિટ્યૂટે મંગળવારે એક વિશ્લેષણ પ્રકાશિત કર્યું હતું જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આ વર્ષે 75 ગરીબ દેશોએ ચીનને રેકોર્ડ દેવાની ચુકવણી કરવાની બાકી છે. લોવીની ગણતરી મુજબ, ચીને વિશ્વના 75 સૌથી ગરીબ દેશોને $35 બિલિયનની લોન આપી છે.
“હવે અને આવનારા દાયકામાં, ચીન વિકાસશીલ દેશો માટે બેંકર કરતાં વધુ લેણદાર રહેશે,” અહેવાલમાં જણાવાયું છે. ,ગરીબ દેશો પર ઊંચા વ્યાજ સાથે ચીની લોન ચૂકવવાનું દબાણ આરોગ્ય, શિક્ષણ અને આબોહવા પરિવર્તન જેવા ક્ષેત્રોમાં તેમના ખર્ચને પણ અસર કરી રહ્યું છે અને આ દેશો લોન ચૂકવવાના દબાણ હેઠળ મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકતા નથી.
રિપોર્ટમાં આગળ કહેવામાં આવ્યું છે કે, ‘ચીને તે સમયે લોન આપવાનું બંધ કરી દીધું જ્યારે તેની સૌથી વધુ જરૂર હતી.’ જ્યારે દેશો પહેલેથી જ ગંભીર આર્થિક સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યા છે, ત્યારે ચીને તેમના દેવાની વસૂલાત શરૂ કરી દીધી છે.આ લોન ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગના મહત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ ‘બેલ્ટ એન્ડ રોડ ઇનિશિયેટિવ, BRI’ હેઠળ 75 ગરીબ દેશોને આપવામાં આવી હતી. આ અંતર્ગત, ચીન ગરીબ અને વિકાસશીલ દેશોને શાળાઓ, પુલ અને હોસ્પિટલો તેમજ રસ્તાઓ, શિપિંગ અને એરપોર્ટના નિર્માણ માટે મોટી લોન આપી રહ્યું છે. ચીન ગરીબ દેશોને ઊંચા વ્યાજ દરે નાણાં આપીને દેવાની જાળમાં ફસાવી રહ્યું છે અને પછી ત્યાં તેની વ્યૂહાત્મક હાજરીને મજબૂત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
લોન આપવાની સ્પર્ધાને કારણે, ચીન આજે વિશ્વનો સૌથી મોટો ધિરાણકર્તા બની ગયો છે. 2016 માં, ચીનનું કુલ દેવું વધીને $50 બિલિયનથી વધુ થઈ ગયું, જે બધા પશ્ચિમી ધિરાણકર્તાઓના કુલ દેવું કરતાં વધુ છે.લોવી ઇન્સ્ટિટ્યૂટ દ્વારા ગયા મહિને કરવામાં આવેલા વિશ્લેષણમાં જાણવા મળ્યું હતું કે સ્થાનિક ઉર્જા ક્ષેત્રમાં ભારે રોકાણને કારણે લાઓસ ગંભીર દેવા સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે. ચીને તેને મોટી લોન આપી અને લાઓસે વિચાર્યા વિના સ્થાનિક ઊર્જામાં રોકાણ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું. હવે તે દેવાના બોજ નીચે દબાઈ ગયો છે.
જોકે, ચીન સરકાર એવા આરોપોને નકારી કાઢે છે કે તે જાણી જોઈને કોઈપણ દેશને દેવાની જાળમાં ફસાવી રહી છે. ઘણા દેશો એમ પણ કહે છે કે જ્યારે બધા દેશોએ તેમને લોન આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો, ત્યારે ફક્ત ચીને જ લોન આપી હતી.પરંતુ લોવીના અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ચીન આ દેવાનો ઉપયોગ તેના રાજકીય ફાયદા માટે કરી શકે છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે વિદેશી સહાયમાં ભારે ઘટાડો કર્યો હોવાથી પણ આ વાત કહેવામાં આવી રહી છે.
આ અહેવાલમાં હોન્ડુરાસ, નિકારાગુઆ, સોલોમન ટાપુઓ, બુર્કિના ફાસો અને ડોમિનિકન રિપબ્લિકને આપવામાં આવેલી મોટી માત્રામાં નવી લોનનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. આ દેશોએ તાઇવાન સાથેના સંબંધોનો અંત લાવી દીધો છે અને ચીન સાથે રાજદ્વારી સંબંધો સ્થાપિત કર્યા છે અને આના 18 મહિનાની અંદર, ચીને આ દેશોને નવી લોન આપી છે.
ચીને પાકિસ્તાન, કઝાકિસ્તાન, લાઓસ અને મંગોલિયા સહિત કેટલાક વ્યૂહાત્મક ભાગીદારોને ભારે લોન આપી છે. ચીન આર્જેન્ટિના, બ્રાઝિલ અને ઇન્ડોનેશિયા જેવા મહત્વપૂર્ણ ખનિજો અને ધાતુઓનું ઉત્પાદન કરતા દેશોને પણ લોન આપી રહ્યું છે.એક તરફ ચીનને મોટી લોન આપવાથી ફાયદો થઈ રહ્યો છે, તો બીજી તરફ તેના કેટલાક ગેરફાયદા પણ છે. ગરીબ દેશો વધુ પડતા દેવાથી પીડાઈ રહ્યા છે, જેના કારણે તેમના માટે લોન ચૂકવવી મુશ્કેલ બની રહી છે. આ કારણે, ચીન પર લોન ચૂકવવા માટે સ્થાનિક દબાણ પણ વધી રહ્યું છે.
ચીન BRI પ્રોજેક્ટ્સ પર બહુ ઓછો ડેટા પ્રકાશિત કરે છે, અને લોવી ઇન્સ્ટિટ્યૂટ કહે છે કે ચીને જે ધિરાણ આપ્યું છે તે કદાચ ઓછું આંકવામાં આવ્યું છે. 2021 માં, AidData એ અંદાજ લગાવ્યો હતો કે ચીન પર $385 બિલિયનથી વધુનું દેવું છે.
આ પણ વાંચો:ભારતના બદલાથી પાકિસ્તાનમાં ભયનો માહોલ, શાહબાઝ શરીફે બોલાવી કટોકટી બેઠક
