કર્મને યજ્ઞની માફક કરો યોગના માર્ગ ઉપર ચાલવામાં જોખમ છે આ સાંભળીને અર્જુન કહે છે કે તો સરળ રસ્તો શું છે અને તે યોગિક કળા શું છે. મધુસુદન? ત્યારે શ્રી કૃષ્ણ કહે છે કે સાંભળો અર્જુન! સંસારની મુશ્કેલીઓથી બચવા માટે વ્યક્તિએ એકાંતમાં બેસી ભગવાનમાં મન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ. કારણ કે એકાંતમાં માણસ પોતાની અંદર જોઈ શકે છે. આના પર અર્જુન પૂછે છે, પણ ધ્યાન કરવા માટે આપણા આંતરિક અંત:કરણની શું જરૂર છે? આ સાંભળીને શ્રી કૃષ્ણ કહે છે, હે અર્જુન! તમે ભૂલી ગયા છો કે ભગવાનનો અંશ એટલે કે માનવ આત્મા માણસની અંદર રહે છે. આ આત્મા સાથેનો સંપર્ક એ ભગવાન સાથે જોડાવાનું પ્રથમ પગલું છે. તેથી, હે અર્જુન! હું ઇચ્છું છું કે મને મળવા માટે, તેણે પહેલા પોતાની અંદર જોવું જોઈએ અને તે ફક્ત ત્યારે જ શક્ય છે કે માણસનું પોતાનું શરીર તેના નિયંત્રણમાં હોય. ધ્યાન યોગનો હેતુ દિવ્યનો સંપર્ક કરવાનો છે.’
પછી શ્રી કૃષ્ણ ધ્યાન યોગ વિશે વિગતવાર સમજાવે છે. ધ્યાન-યોગમાં સફળતા માટે, તે પછી નિયંત્રિત આહાર, નિયંત્રિત નિંદ્રા અને સુખ-દુખમાં નિશ્ચય અને આરામ અને સમાનતા વિશે જણાવે છે અને આવાગમનના ચક્રમાંથી મુક્તિ મેળવીને મોક્ષ પ્રાપ્ત કરવાના મહત્વને સમજાવે છે.
અર્જુન પૂછે છે – હે ત્રિલોકિનાથ, તમે પુનર્જન્મના ચક્ર વિશે વાત કરી રહ્યા છો. આ બાબતે મારું જ્ઞાન પૂર્ણ નથી. જો તમે પુનર્જન્મને સમજાવી શકો તો સારું રહેશે. ત્યારે શ્રી કૃષ્ણ કાર્યો અનુસાર પ્રાણીના પુનર્જન્મની સમજ આપે છે. મૃત્યુ પછી શું થાય છે. આપણે માણસના સૂક્ષ્મ અને સ્થૂળ શરીર વિશે પણ વાત કરીએ છીએ.
આ સાંભળીને માતા પાર્વતી શિવને પૂછે છે – ભગવાન, આ સૂક્ષ્મ શરીરનું કદ શું છે? શિવ જવાબ આપે છે અને સમજાવે છે કે સૂક્ષ્મ શરીર પાંચ તત્વોથી બનેલું નથી અને તે સૂક્ષ્મ શરીરમાં પણ વિવિધ સ્તરો હોય છે. તે પછી શિવ અન્નમય કોશ (શરીર), પ્રણમય કોશ, મનોમય કોશ, વિજ્ઞાનમય કોશ અને આનંદમય કોષાના રહસ્યો વર્ણવે છે. મૃત્યુ પછી આત્મા મનોમય કોષ લઈ આગળ વધે છે.
