ભારતીય રાજકારણમાં PM મોદી અને તેમની ચલ ને સમજવું એ ચાણક્યની સમજની પણ બહાર હોવાનું માનવામાં આવે છે. જ્યાં બધા વિચારવાનું બંધ કરે ત્યાંથી pm મોદીની વિચારવાનું ચાલુ કરે છે. ચાર રાજ્યોમાં ઝળહળતા વિજય બાદ તરત જ તેમણે ગુજરાત વિધાનસભાનું બ્યુગલ ફૂકયું હતું તો હવે ભરે બહુમતી સાથે જીત મેળવેલ ઉત્તરપ્રદેશમાં પણ તેમણે આગામી લોકસભાની તૈયારીઓ કરી દીધી છે. તો આવો યુપીમાં મુખ્ય મતદાતાઓ યાદવો અને મુસ્લિમ વોટ બેંક છે. ત્યારે આગામી લોકસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપનો શું એક્શન પ્લાન હશે…?
યાદવો હજુ પણ યુપીમાં સમાજવાદી પાર્ટીના મુખ્ય મતદાર છે. બીજી તરફ ભાજપે હવે લોકપ્રિય યાદવ ચહેરાઓને આકર્ષવાની યોજના બનાવી છે. આ માટે, એમએલસી ચૂંટણીમાં, ભાજપે ત્રણ યાદવ નેતાઓને ટિકિટ આપી હતી. ઉત્તર પ્રદેશમાં સંપૂર્ણ બહુમતી મેળવીને સત્તામાં પરત ફરેલી ભાજપે હવે મિશન 2024ની તૈયારીઓ શરૂ કરી દીધી છે. આ માટે પાર્ટીની નજર યાદવ વોટ બેંક પર પણ છે, જે અત્યાર સુધી રાજ્યમાં સમાજવાદી પાર્ટીની અસલી વોટ બેંક માનવામાં આવતી હતી. આ માટે પાર્ટીએ હવે તેની યાદવ બ્રિગેડ તૈયાર કરવાનું કામ શરૂ કરી દીધું છે, જેના દ્વારા પાર્ટીએ 2024 પહેલા યાદવ ખાસ કરીને યુવા યાદવ મતદારો સુધી પહોંચવાનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું છે.
કહેવાય છે કે ભાજપ એક એવી પાર્ટી છે જે એક ચૂંટણી પછી બીજી ચૂંટણીની તૈયારી કરવા લાગે છે. યુપી ચૂંટણીના પરિણામોથી ઉત્સાહિત ભાજપે હવે ભવિષ્ય માટે રોડ મેપ બનાવવાનું શરૂ કરી દીધું છે. આ ચૂંટણીના પરિણામોની સમીક્ષામાં એ વાત સામે આવી છે કે જ્યાં અન્ય વર્ગના લોકોએ ભાજપને તેમની પ્રથમ પસંદગી તરીકે મત આપ્યો છે, ત્યાં યાદવ હજુ પણ સમાજવાદી પાર્ટીના મુખ્ય મતદાર છે. ભાજપે હવે તેના ‘યાદવ નેતાઓને સેનામાં’ આગળ લઈ જવાની રણનીતિ બનાવી છે. આ માટે એવા ચહેરાઓને પણ પસંદ કરવામાં આવ્યા છે જેમની લોકપ્રિયતા યુવાનોમાં છે અને પાર્ટી એવા યુવા નેતાઓને પણ તક આપી રહી છે જેઓ પાર્ટી કેડરમાંથી યાદવ નેતા છે અથવા પાર્ટીની રણનીતિમાં કોઈ રીતે ફિટ છે. તાજેતરમાં યોજાયેલી વિધાન પરિષદની ચૂંટણીમાં પાર્ટીએ ત્રણ યાદવને ટિકિટ આપીને આ રણનીતિની ઝલક આપી છે.
MLC ચૂંટણીમાં SP ના યાદવ Vs BJP ના યાદવ
વિધાન પરિષદની 36 બેઠકોમાંથી ભાજપે આઝમગઢથી રમાકાંત યાદવના પુત્ર અરુણ યાદવને ટિકિટ આપી હતી. તે જ સમયે, આશિષ યાદવે યાદવ બેલ્ટની એટાહ-મૈનપુરી સીટ માટે ‘આશુ’ને ઉમેદવાર બનાવ્યા. આશિષ યાદવ ‘આશુ’ વિધાન પરિષદના ભૂતપૂર્વ અધ્યક્ષ રમેશ યાદવના પુત્ર છે. સમાજવાદી રમેશ યાદવ શિવપાલ યાદવ તરફ વળ્યા કારણ કે મુલાયમ પરિવારમાં ખટાશ આવી ગઈ અને હાલના સપા નેતૃત્વથી તેમનું અંતર વધતું ગયું. આવી સ્થિતિમાં તેમના પુત્રને ભાજપમાંથી વિધાન પરિષદમાં ટિકિટ મળવાથી લોકોને આશ્ચર્ય થયું, પરંતુ તેની પાછળ પાર્ટીનો પ્રયોગ યાદવ બેલ્ટમાંથી તેમની પાર્ટીમાં રહેલા યાદવ નેતાને લડાવવાનો હતો. આશિષ યાદવ ‘આશુ’ યાદવ બેલ્ટ બેઠક પરથી ભાજપના ઉમેદવાર તરીકે જીત્યા.
રમાકાંતના પુત્રને પણ ઉમેદવાર બનાવ્યા
અરુણકાંત યાદવ ભાજપના બીજા યાદવ ઉમેદવાર હતા. રમાકાંત યાદવના પુત્ર અરુણકાંત યાદવને પણ ભાજપે આઝમગઢ અને સપાના ગઢ જેવી મહત્વની બેઠક પરથી ટિકિટ આપી હતી. જો કે, અરુણકાંત યાદવ ચૂંટણી હારી ગયા અને ભાજપના એમએલસી યશવંત સિંહના પુત્ર વિક્રાંત સિંહ રિશુએ અપક્ષ ઉમેદવાર તરીકે અરુણકાંતને હરાવ્યા. પરંતુ અરુણકાંતના બહાને સપાના ગઢમાં ‘યાદવ’ને આગળ વધારવા માટે પાર્ટીમાં હોડ લાગી હતી.
સુભાષ યદુવંશ ત્રીજા MLC ઉમેદવાર
ભાજપે વિધાન પરિષદની ચૂંટણીમાં પોતાનો ત્રીજો ઉમેદવાર બનાવ્યો, તેની પાર્ટીના રાજ્ય મંત્રી અને યુવા મોરચાના પૂર્વ અધ્યક્ષ સુભાષ યદુવંશ. આ પહેલા પણ પાર્ટીએ સુભાષ યદુવંશને મોટી જવાબદારીઓ આપીને ભવિષ્ય માટે તૈયાર કરવાના સંકેત આપ્યા હતા. જ્યારે એન્જિનિયરિંગ અને કોચિંગ ચલાવતા સુભાષ યદુવંશને રાજ્ય યુવા મોરચાના અધ્યક્ષ બનાવવામાં આવ્યા ત્યારે તેમણે તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન દરેક જિલ્લામાં યાદવ યુવા કાર્યકરોને પાર્ટી સાથે જોડ્યા. લોકસભા ચૂંટણીમાં પણ ધર્મેન્દ્ર યાદવને હરાવવા માટે સુભાષ યદુવંશને બદાઉમાં તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા. સુભાષે દરેક જિલ્લામાં યુવા યાદવોને પક્ષના અધિકારીઓ બનાવવાની સાથે પંચાયત ચૂંટણીમાં બ્રજ પ્રદેશનો હવાલો સંભાળ્યો અને ધર્મેન્દ્ર યાદવની બહેન બેબી યાદવ અને સાળા અનુજેશ યાદવને પણ ભાજપમાં જોડાયા.
સુભાષ યદુવંશ કહે છે કે સૈફઈ પરિવાર સાથે નામ સંકળાયેલા હોવાને કારણે યાદવને સારી રીતે જોવામાં આવતા નથી કારણ કે એસપી વંશવાદ અને પરિવારવાદનો પર્યાય છે, જ્યારે યાદવ રાજકીય રીતે સભાન લોકો, રાષ્ટ્રવાદી છે. જો યાદવ ગૌ-રક્ષક છે, તો તેઓ ગૌરક્ષકની સાથે રહેશે, મુખ્ય પ્રવાહમાં રહેશે અને વિકાસ કરશે. જો કે, એ ઉમેરવાનું ભૂલશો નહીં કે ભાજપ તેના નેતાઓને જાતિના આધારે દબાણ કરતું નથી, તે દરેકને તક આપે છે. જો કે, પાર્ટી કેડરના યાદવો જ નહીં, ભાજપને લોકપ્રિય યાદવ ચહેરાઓ પર પણ વિશ્વાસ હોવાનું જણાય છે. આઝમગઢની અખિલેશ યાદવની ખાલી પડેલી સીટ પર ફરી એકવાર ભોજપુરી સ્ટાર દિનેશ લાલ યાદવ ‘નિરહુઆ’ની ઉમેદવારીની ચર્ચા થઈ રહી છે, જ્યારે યુપી ફિલ્મ ડેવલપમેન્ટ કાઉન્સિલના અધ્યક્ષ તરીકે રાજકારણમાં નસીબ અજમાવનાર રાજપાલ યાદવના નામની ચર્ચા થઈ રહી છે. . છે. હાલમાં બંનેની ઔપચારિક જાહેરાત કરવામાં આવી નથી, પરંતુ તાજેતરમાં બંનેએ સીએમ યોગી આદિત્યનાથ સાથે મુલાકાત કરીને ચર્ચાને વધુ જોર આપ્યું છે.
યાદવોને શા માટે જુઓ?
એવું નથી કે ભાજપે અગાઉ યાદવ નેતાઓને તક આપી ન હતી. પહેલા ધનરાજ યાદવ, શિવનાથ યાદવ, હરનાથ યાદવ, પછી બાદમાં મહેન્દ્ર યાદવ અને સંતરાજ યાદવ જેવા નેતાઓને પાર્ટી દ્વારા ઘરથી લઈને સંગઠન સુધી પ્રતિનિધિત્વ આપવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ આ વખતે યાદવ નેતાઓના પ્રમોશન પાછળ માત્ર પ્રતિનિધિત્વ જ નહીં પરંતુ ધીમે ધીમે ઘટાડવું પડ્યું છે. રાજકીય વિરોધીની શક્તિ ઘટાડવી પડશે. વાસ્તવમાં એમાં કોઈ શંકા નથી કે ઉત્તર પ્રદેશમાં યાદવોને સત્તા પર લાવવામાં મુલાયમ સિંહ યાદવનો પ્રથમ ફાળો હતો અને ત્યારથી યાદવ સમાજવાદી પાર્ટીના ‘વિનિંગ કોમ્બિનેશન’ M+Y (મુસ્લિમ-યાદવ)નો આવશ્યક ભાગ બની ગયા.
સમાજવાદી પાર્ટીમાં ભાગલા પડવાથી અને સપા ચૂંટણીના રાજકારણની રેસમાં પાછળ રહી જતાં હવે બદલાયેલા સંજોગોમાં ભાજપ માટે તક છે. આ પાછળ યાદવોની વાત એ પણ છે કે યાદવો લાંબા સમય સુધી રાજકારણની સત્તાથી દૂર રહેવા માંગતા નથી. શિવપાલ સિંહ યાદવ અને અખિલેશ યાદવ વચ્ચેની રાજકીય અસ્પષ્ટતાએ પણ તેમને આવું વિચારવાનો માર્ગ બતાવ્યો. ખુદ ભાજપના ઉમેદવાર બનીને એટા-મૈનપુરી બેઠક પરથી MLC બનેલા આશિષ યાદવ તેનું ઉદાહરણ છે. બીજેપી કદાચ આ તકની રાહ જોઈ રહી હતી કે બીજી વખત અખિલેશ અને સપાના પરાજયથી યાદવે પોતાનું નવું રાજકીય સંતાકૂકડું શોધવું પડશે કારણ કે મુલાયમ સિંહ યાદવ સાથે આવ્યા બાદ યાદવને યુપીમાં જે રાજકીય ફાયદો મળ્યો તે હવે બીજી વખત સપાને મળ્યો છે. આ હાર રાજકીય નુકસાનમાં બદલાતી જોવા મળશે અને ભાજપના રણનીતિકારો આની રાહ જોઈ રહ્યા હતા કારણ કે જો કેટલાક યાદવ પણ ભાજપ તરફ આવે છે તો સંદેશ મોટો હશે અને જો 2024 પહેલા આ સંદેશ આપવામાં આવે તો તે મોટો બદલાવ પણ લાવી શકે છે.
