Mumbai News: એક સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદામાં, બોમ્બે હાઈકોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે એકલ માતા (Single Mother)દ્વારા ઉછરેલા બાળકને, એટલે કે, ફક્ત તેની માતા દ્વારા, તેમના પિતાનું નામ, અટક અથવા જાતિ અપનાવવા માટે દબાણ કરી શકાતું નથી. આ સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદામાં, બોમ્બે હાઈકોર્ટની ઔરંગાબાદ બેન્ચના ન્યાયાધીશ વિભા કાંકનવાડી અને હિતેન વેણેગાંવકરની બેન્ચે 12 વર્ષની છોકરીને શાળાના રેકોર્ડમાં તેના પિતાના નામ અને જાતિમાંથી માતાનું નામ અને જાતિ બદલવાની મંજૂરી આપી હતી.

પુરુષોની વિચારસરણીનો અંત: એકલ માતા (Single Mother)દસ્તાવેજોમાં કેન્દ્ર સ્થાને 

કોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે એકલ માતા (Single Mother)ને બાળકની નાગરિક ઓળખના “સંપૂર્ણ વાલી” તરીકે માન્યતા આપવી એ કોઈ ઉપકાર નથી, પરંતુ બંધારણીય ગૌરવ અને મૂળભૂત અધિકારોનો વિષય છે. કોર્ટના મતે, વહીવટી પ્રક્રિયાઓમાં પિતાના નામને પ્રાથમિકતા આપવી અને માતાના નામને નીચું સ્થાન આપવું એ અસમાનતાને પ્રોત્સાહન આપવા સમાન છે.

પિતાની ગેરહાજરીમાં ઓળખ લાદવી એ પિતૃસત્તાક માનસિકતા છે: હાઈકોર્ટનું કડક અવલોકન

આ કેસની વિગતો અનુસાર, અરજદાર છોકરીની માતા એકલ માતા (Single Mother) છે અને તેણે છોકરીનો સંપૂર્ણ ઉછેર કર્યો છે. આઘાતજનક રીતે, છોકરીના પિતા પર અગાઉ જાતીય શોષણના ગંભીર આરોપો લાગ્યા હતા. ત્યારબાદ થયેલા કાનૂની કરાર મુજબ, છોકરીનો કાયમી કબજો માતાને સોંપવામાં આવ્યો હતો, અને પિતાનો છોકરીના જીવનમાં કોઈ સંપર્ક કે ભૂમિકા નથી.

વિકાસ ફક્ત શબ્દોમાં નહીં, પણ વિચારમાં હોવો જોઈએ: હાઈકોર્ટ

જોકે, જ્યારે માતાએ શાળાના રેકોર્ડમાં તેનું નામ અને જાતિ ‘મરાઠા’ થી ‘મહાર (અનુસૂચિત જાતિ)’ માં બદલવાની વિનંતી કરી, ત્યારે શાળાના અધિકારીઓએ ઇનકાર કરી દીધો. હાઈકોર્ટે આ મામલે કડક અવલોકન કરતાં કહ્યું, “બાળકના જીવનમાં હાજર ન હોય તેવા પિતાની ઓળખ લાદવી એ પિતૃસત્તાક વિચારસરણીની નિશાની છે.” વિકાસનો ગર્વ કરતો સમાજ આવી રૂઢિચુસ્ત વ્યવસ્થાનો આગ્રહ રાખી શકે નહીં.

ઓળખ માટે માતા (Single Mother)નું નામ પૂરતું છે

આ કેસમાં કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે શાળાના રેકોર્ડ ફક્ત ખાનગી રેકોર્ડ નથી, પરંતુ જાહેર દસ્તાવેજો છે જે બાળક સાથે તેમના જીવનભર જોડાયેલા રહે છે. જ્યારે મહારાષ્ટ્ર સરકારે બાળકની ઓળખ માટે માતાના નામને નીતિ તરીકે અપનાવ્યું છે, ત્યારે કોઈ પણ નીચલી સત્તા કે સંસ્થા આવી માન્ય વિનંતીને નકારી શકે નહીં.

હાઈકોર્ટે સ્પષ્ટપણે કહ્યું હતું કે, “જ્યારે વહીવટ પિતાનું નામ ફરજિયાત અને માતાનું નામ વૈકલ્પિક માને છે, ત્યારે તે આ દસ્તાવેજો દ્વારા સમાજમાં અસમાનતાને પ્રોત્સાહન આપે છે.” આ ઐતિહાસિક કોર્ટનો નિર્ણય એવી બધી મહિલાઓ માટે એક મોટી નૈતિક અને કાનૂની જીત છે જે એકલ માતા (Single Mother)તરીકે સંઘર્ષ કરે છે અને તેમના બાળકો માટે આદર સુનિશ્ચિત કરવા માટે લડે છે.

આ પણ વાંચો:મુંબઈમાં સામુહિક નમાઝ પઢવાની પરવાનગી બોમ્બે હાઇકોર્ટે નકારી કાઢી

આ પણ વાંચો:આ યુવતીએ બોમ્બે હાઇકોર્ટના જ્જને મોકલ્યા 150 કોન્ડોમ, જાણો શા માટે?

આ પણ વાંચો:POCSO  કેસમાં વિવાદિત ચુકાદો આપનાર બોમ્બે હાઇકોર્ટના ન્યાયાધીશની કાયમી નિમણૂક પર સુપ્રીમનો સ્ટે