2014 ની લોકસભાની ચૂંટણી પહેલા, જ્યારે નરેન્દ્ર મોદીએ ‘કોંગ્રેસ-મુક્ત ભારત’નું સૂત્ર આપ્યું હતું, ત્યારે તેને ઓડિશાના બીજુ જનતા દળ (બીજેડી) સહિત અનેક બિન-કોંગ્રેસી પક્ષો દ્વારા મોટા પાયે આવકાર આપવામાં આવ્યો હતો. કારણ કે તે દેશની સૌથી જૂની મુખ્ય હરીફ પાર્ટી તરીકે ગણવામાં આવી હતી. નવીન પટનાયક ની આગેવાની હેઠળની પ્રાદેશિક પાર્ટીએ ભાજપ સાથે હાથ મિલાવ્યા અને કોંગ્રેસને સત્તાથી દૂર રાખવા માટે એનડીએનો એક ભાગ બન્યા. બીજેડી-બીજેપીએ 2000 થી 2009 સુધી ઓડિશામાં ગઠબંધન સરકાર ચલાવી હતી, પરંતુ બંને પક્ષોએ બેઠક વહેંચણીના મુદ્દે અને એકબીજાની મિત્રતા ગુમાવી દીધી હતી.
બિનકોંગ્રેસી અભિયાનમાં જોડાયાના 20 વર્ષ પછી, જ્યારે શાસક પક્ષે કોંગ્રેસને ગ્રાસરૂટ લેવલથી ઉથલાવી દીધી હતી, ત્યારે હવે તે પોતાની જાતને મુશ્કેલ સ્થિતિમાં હોય તેવો અનુભવ કરી રહી છે. જેમાં ભાજપ મુખ્ય હરીફ તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. બીજેડીના વરિષ્ઠ ઉપપ્રમુખે પણ આ તરફ ધ્યાન દોર્યું હતું. બીજેડીના નેતાઓ હવે સમજી ગયા છે કે ઓડિશાને ‘કોંગ્રેસ-મુક્ત’ બનાવવાથી પ્રાદેશિક પક્ષને ફાયદો થયો નથી, પરંતુ ભાજપને ઉદયની તક આપી છે.

ભાજપે ચૂંટણીમાં આદિવાસી, દલિત, પછાત વર્ગના બહુમતી મતો મેળવવાનું શરૂ કર્યું છે, જે એક સમયે કોંગ્રેસ માટે મતનો આધાર હતો. લઘુમતીઓ, જે કોંગ્રેસનો વોટ બેઝ બનાવે છે, પણ બીજેડીથી દૂર થઈ ગયા છે. ઓડિશામાં ભાજપ માટે લઘુમતી મત ન મળવો પણ સમસ્યા નથી, કારણ કે ખ્રિસ્તીઓ કુલ વસ્તીના 2.77 ટકા અને મુસ્લિમો 2.17 ટકા છે. આથી ભાજપની હિન્દુત્વ નીતિ ઓડિશામાં ભગવા પક્ષના પ્રસાર માટે પૂરતી છે.
ભાજપની હિન્દુત્વની છબીને કાપવા માટે, બીજેડીના વડા નવીન પટનાયકે 2019 પછી એક નીતિ બનાવી છે, જેના હેઠળ વિવિધ ધર્મોના ધાર્મિક સ્થળો વિકસાવવામાં આવી રહ્યા છે. રાજ્ય સરકારે 3,200 કરોડના ખર્ચે જગન્નાથ હેરિટેજ કોરિડોર પ્રોજેક્ટ શરૂ કર્યો છે. નવીન પટનાયકે ભગવાન જગન્નાથને ઓડિયા સન્માન અને ગૌરવનું પ્રતીક ગણાવ્યું.

મુખ્યમંત્રીએ સંબલપુરમાં મા સમલેશ્વરી મંદિરના વિકાસ માટે 200 કરોડના પેકેજની પણ જાહેરાત કરી છે. 2021-22ના બજેટમાં રાજ્ય સરકારે પુરીમાં જગન્નાથ મંદિર અને ભુવનેશ્વરમાં લિંગરાજ મંદિરના વિકાસ માટે 742 કરોડ રૂપિયા ફાળવ્યા છે. મયુરભંજ અને કેન્દ્રપરામાં પણ મંદિરોને ટેકો આપવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
16 ઓક્ટોબર, 2021 ના રોજ 75 વર્ષના થનારા પટનાયક 2000 થી મુખ્યમંત્રી છે. તે ક્યારેય ધાર્મિક રીતે સક્રિય જોવા મળ્યા નથી. જો કે, તેમના પિતા બીજુ પટનાયકની જેમ, તેઓ ચૂંટણી પ્રચાર શરૂ કરવા અને તેમની જીત પછી જગન્નાથ મંદિરની મુલાકાત લે છે. 2019 થી, પટનાયક ધાર્મિક મુદ્દાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે અને ભાજપનો સામનો કરવા માટે ઓડિયા ભાષા અને સંસ્કૃતિને ધ્યાનમાં રાખીને નીતિઓ બનાવી રહ્યા છે. સીપીઆઈ (એમ) ના નેતા અલી કિશોર પટનાયક કહે છે કે, “તેમના 5 માં કાર્યકાળમાં નવીન પટનાયકે નરમ હિન્દુત્વના માર્ગે ચાલવાનું શરૂ કર્યું છે.”

વિધાનસભા પેટાચૂંટણીના સંકેતો
તાજેતરમાં પીપીલી વિધાનસભાની પેટાચૂંટણીમાં કોંગ્રેસના જામીન જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે. દેશની સૌથી જૂની પાર્ટીને કુલ 1,80,93 મતોમાંથી માત્ર 4,261 (2.37 ટકા) મત મળ્યા. નવીન પટનાયકની પાર્ટી 20,916 મતોથી આ બેઠક જીતવામાં સફળ રહી, પરંતુ તેને ભાજપ તરફથી કઠિન સ્પર્ધાનો સામનો કરવો પડ્યો. ભાજપને અહીં 42 ટકા મત મળ્યા, જ્યારે બીજેડીને 53.8 ટકા મત મળ્યા. ભાજપના પ્રદેશ અધ્યક્ષ સમીર મોહંતી કહે છે કે, “42 ટકા મત મેળવવો એ કોઈ નાની સિદ્ધિ નથી.”
પંચાયતની ચૂંટણીમાં સ્પર્ધા થશે
રાજ્યમાં 2022 માં ત્રિ-સ્તરીય પંચાયત અને નાગરિક ચૂંટણીઓ યોજાવાની છે અને ત્રણેય પક્ષો આ માટે તૈયારી કરી રહ્યા છે. નવીન પટનાયકની પાર્ટીને ભગવા પક્ષ તરફથી પડકારનો સામનો કરવો પડશે. રાજકીય વિશ્લેષક બ્રજ કિશોર મિશ્રા કહે છે કે, “કોંગ્રેસની ગેરહાજરીમાં, ભાજપ અને બીજેડી વચ્ચે સામસામે થવાની સંભાવના છે. તેથી દેખીતી રીતે ભાજપ ઘણી બેઠકો પર લાભ મેળવી શકે છે. 2012 માં, ભાજપના જિલ્લા પરિષદના સભ્યોની સંખ્યા 36 હતી, જે 2017 સુધીમાં વધીને 297 થઈ ગઈ. 2019 ની લોકસભા ચૂંટણીમાં તે મુખ્ય વિપક્ષી પાર્ટી બની. કોંગ્રેસ, જે 2000 થી 2019 વચ્ચે મુખ્ય વિરોધ પક્ષ હતી, તે ત્રીજા નંબરે સરકી ગઈ.
Cricket / ICCએ T 20 વર્લ્ડકપની ઇનામી રકમ જાહેર કરી, ટાઇટલ જીતનાર ટીમને આટલા કરોડ મળશે
કડી / 100 વર્ષ જૂની દરગાહમાં હલનચલનથી સ્થાનિકોમાં કુતૂહલ
National / રાહુલ જ એકમાત્ર વિકલ્પ છે, શિવસેનાએ મમતાને ઠપકો આપતા કહ્યું – TMCએ બગાડેલી બાજી ભાજપને ફાયદો કરાવી શકે છે
