ભારતીય ક્રિકેટમાં કપિલ દેવ એક નામ છે જે ‘અમર’ બની ગયું છે. આવનારી ઘણી પેઢીઓ માટે આ નામની ચર્ચા કરવામાં આવશે. ભારતીય ટીમને વિશ્વનું પહેલું ખિતાબ અપાવનાર આ દિગ્ગજ ખેલાડીનો આજે 62 મો જન્મદિવસ છે. જો કે, તેમના વિશે ઘણી વાર્તાઓ છે. તેમની ક્રિકેટ કારકિર્દીની દરેક મેચ સિદ્ધિઓથી ભરેલી છે પરંતુ તેમણે ભારતીય ક્રિકેટને જે રીતે ટોચ પર પહોંચાડ્યું તે આશ્ચર્યજનક છે.
કપિલનો જન્મ 6 જાન્યુઆરી 1959 ના રોજ પંજાબના ચંડીગઢમાં થયો હતો. કપિલ દેવ એક સામાન્ય પરિવારથી હતા. ભાગલા પછી, તેમના માતાપિતા ભારત અવી ગયા અને ચંદીગઢમાં લાકડાનો વેપાર શરૂ કર્યો.
બાળપણથી જ તેમનો રમત તરફનો ઝુકાવ હતો. કપિલે 14 વર્ષની ઉંમરે ક્રિકેટમાં ડેબ્યૂ કર્યું હતું અને ચંદીગઢની ડીએવી સ્કૂલમાં ભણતા કપિલને અહીંની સેક્ટર -16 ટીમમાં પહેલી વખત મળ્યા હતા. આ ટીમ માટે કપિલે શાનદાર પ્રદર્શન આપ્યું હતું અને તેમની દેખરેખ કોચ દેશપ્રેમ આઝાદ દ્વારા કરવામાં આવી હતી.
દેશપ્રેમ આઝાદે જાણ્યું હતું કે કપિલ આગળ જતા મોટો ખેલાડી બનશે અને તેમણે ભવિષ્યના આ મહાન ખેલાડીને કોતરવાનું શરૂ કર્યું અને 1978 માં પ્રથમ વખત આ ખેલાડીએ ભારતીય ટીમમાં પ્રવેશ કર્યો.
16 ઓક્ટોબર 1978 માં પાકિસ્તાન સામે ડેબ્યુ કરનાર કપિલ દેવે પહેલી મેચમાં બતાવ્યું કે તેઓ કેટલા આક્રમક હતા. જ્યારે કપિલ દેવને બેટિંગ કરવાની તક મળી ત્યારે આખી પાકિસ્તાનની ટીમ તેમની પાછળ પડી ગઈ. જલ્દીથી તે લેગ સ્ટન્ટ્સના ગાર્ડ સાથે બેટિંગ કરવા તૈયાર હતા, પાકિસ્તાની ખેલાડીઓએ તેમની ટીકા કરવાનું શરૂ કરી દીધી હતી.
કપિલે તેમની ટેસ્ટ ડેબ્યૂ કરી પ્રથમ બોલ પર ચોગ્ગાથી પોતાનું ખાતું ખોલ્યું. તેમણે બીજા બોલ પર પણ ચોગ્ગો લગાવ્યો અને ત્રીજી બોલ પર આઉટ થયા. પોતાની પહેલી મેચમાં માત્ર આઠ રન બનાવનારો કપિલે પાકિસ્તાની બેટ્સમેનોને હેલ્મેટ પહેરવાની ફરજ પાડતા બોલિંગમાં કહેર વરસાવ્યો હતો.
વર્લ્ડ કપ 1983
આ વર્ષ ભારત માટે ખૂબ ખાસ હતું. ઇંગ્લેન્ડમાં રમાયેલા આ વર્લ્ડ કપમાં ભારતીયને ખૂબ નબળો માનવામાં આવી રહ્યો હતો પરંતુ કપિલની આગેવાની હેઠળની ટીમ ઈન્ડિયા ફાઇનલમાં પહોંચી હતી. ફાઈનલમાં ભારતે વેસ્ટ ઇન્ડીઝનો સામનો કર્યો હતો. તે સમયે વેસ્ટ ઇન્ડીઝે વિશ્વ ક્રિકેટ પર શાસન કર્યું હતું પરંતુ કેપ્ટનની અધ્યક્ષતામાં ભારતે વર્લ્ડ કપની ફાઇનલ જીતીને પ્રથમ વખત ખિતાબ જીત્યો હતો.
ફાઇનલમાં ભારતીય ટીમે 183 રનનો સ્કોર બનાવ્યો હતો. આ ઓછી સ્કોરિંગ મેચમાં એવું લાગી રહ્યું હતું કે ભારતીય ટીમ આ મેચ જીતીશે નહીં પણ કપિલ દેવની આગેવાની હેઠળ બોલીંગમાં ભારત વેસ્ટ ઈન્ડિઝની ટીમનો કચરો લગાવી દીધો હતો કે વેસ્ટ ઇન્ડીઝની ટીમ 140 રનમાં સમેટાઈ ગઈ છે. આ રીતે, ભારતીય ટીમે આ મેચ 43 રને જીતી લીધી.
કપિલ દેવે આ વર્લ્ડ કપમાં કુલ 8 મેચ રમી હતી, જેમાં તેણે 303 રન બનાવ્યા હતા અને કુલ 12 વિકેટ લીધી હતી. આ ઇતિહાસ વર્લ્ડ કપમાં ’83’ નામની ફિલ્મ પણ બનાવવામાં આવી રહી છે.
175 રનની ઇનિંગ્સ
1983 ના વર્લ્ડ કપમાં કપિલ દેવે તેવું કર્યું જેની વિશ્વને અપેક્ષા નહોતી, પરંતુ કમનસીબે તેની કોઈ ઝલક નથી. આ વર્લ્ડ કપમાં કપિલ દેવે ઝિમ્બાબ્વે સામે 175 રનની ઐતિહાસિક તોફાન રમી હતી. કપિલની ઇનિંગ વિશેષ હતી કારણ કે મેચમાં એક સમયે ભારતે પાંચ વિકેટ માત્ર 70 રનમાં ગુમાવી દીધી હતી. આ પછી કપિલ બેટિંગ કરવા મેદાન પર આવ્યો હતો અને તેણે સૈયદ કિરમાની સાથે મળીને બોલરોને બ્લાસ્ટ કર્યો હતો.
જોકે, દુ: ખની વાત છે કે કપિલની આ યાદગાર ઇનિંગ્સની કોઈ વિડિઓ નથી કે ન તો કોઈ તસવીર. ખરેખર જે દિવસે મેચ રમવામાં આવી તે બીબીસીની હડતાલ હતી જેના કારણે તેનું પ્રસારણ થઈ શક્યું નહીં.
કપિલ દેવની સુવર્ણ કારકિર્દી
કપિલ દેવે ભારત માટે 131 ટેસ્ટ અને 225 વનડે મેચમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું. ટેસ્ટ ક્રિકેટમાં ભારતના આ મહાન -ઓલરાઉન્ડરએ 5248 રન બનાવ્યા હતા. તેણે આ ફોર્મેટમાં 162 રનના શ્રેષ્ઠ સ્કોર સાથે 27 અર્ધસદી અને 8 સદી ફટકારી હતી. આ સાથે જ તેણે વન ડેમાં 3783 રન બનાવ્યા હતા. આ ફોર્મેટમાં કપિલ દેવે 14 અર્ધસદી અને સદી ફટકારી હતી.
તેણે બેટિંગ સિવાય બોલિંગમાં પણ કહેર વરસાવ્યો હતો. તેમની બોલિંગથી તેણે ટેસ્ટ ક્રિકેટમાં 434 વિકેટ ઝડપી હતી જ્યારે વન ડેમાં તેની નામે 253 વિકેટ છે.
ભારતીય ક્રિકેટનો આઈકન કપિલ દેવ મેદાનની બહાર ખૂબ જ લોકપ્રિય થયા. રમતગમતમાં તેમને પદ્મ ભૂષણ, અર્જુન એવોર્ડથી નવાજવામાં આવ્યા છે. આ સિવાય તેણે ભારતીય ક્રિકેટમાં કોચ તરીકે પણ સેવા આપી છે.
આ સાથે કપિલ છેલ્લા કેટલાક સમયથી ઘણી ટેલિવિઝન ચેનલો પર ક્રિકેટના નિષ્ણાત તરીકે જોવામાં આવે છે. તાજેતરમાં તેને હાર્ટ એટેક આવ્યો હતો પરંતુ સારવાર બાદ તે સ્વસ્થ છે અને જન્મદિવસ નિમિત્તે આખુ દેશ આ મહાન ખેલાડીને શુભેચ્છા પાઠવી રહ્યા છે.
મંતવ્ય ન્યૂઝ દ્વારા જાહેર અપીલ –
દેશ – દુનિયા સહિત ગુજરાતમાં પણ કોરોનાએ જ્યારે ફરી માંથુ ઉચક્યુ છે, ત્યારે અમે મંતવ્ય ન્યૂઝ તમામ નાગરીકોને અપીલ કરીએ છીએ કે, આ સમયે કોરોનાથી ડરવાની નહીં, પરંતુ સંયમ સાથે વર્તવાની જરુર છે. બને તેટલો જાહેર સંપર્ક ટાળો, કોરોના માર્ગદર્શીકા અને સરકારનાં સૂચનોનું ચુસ્તપણે પાલન કરો અને સ્વજનોને પણ કરાવો. આ કાળમાં તકેદારીએ જ સ્વસ્થ્ય હોય સંયમ સાથે નિયમોનું પાલન કરી એક જાગૃત નાગરીકની ફરજ બજાવો…
