National News: અતિશય ભૂગર્ભજળના શોષણ અને આબોહવા પરિવર્તનને કારણે ભૂગર્ભજળમાં (ground water) ફ્લોરાઈડનું પ્રમાણ વધ્યું છે. ભૂગર્ભ જળ સ્તર સતત નીચે જતાં આ સમસ્યા વધુ ગંભીર બની રહી છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં આ સમસ્યા 11 રાજ્યોથી વધીને 22 રાજ્યોના 200થી વધુ જિલ્લાઓમાં પહોંચી છે.

આ સમસ્યાનો સામનો કરવા માટે, AIIMSની ક્લિનિકલ ઇકોટોક્સિકોલોજી ફેસિલિટીએ મંગળવારથી ઇન્ટરનેશનલ સોસાયટી ફોર ફ્લોરોસિસ રિસર્ચ 2024ની ત્રણ દિવસીય 36મી આંતરરાષ્ટ્રીય કોન્ફરન્સનું આયોજન કર્યું છે. આમાં ભારત ઉપરાંત વિશ્વના ઘણા દેશોના નિષ્ણાતો તેમના સંશોધનના આધારે સમસ્યાને રોકવાનો માર્ગ શોધી કાઢશે.

ઈવેન્ટના ચેરપર્સન અને એઈમ્સના એનાટોમી વિભાગના વડા ડૉ. એ. શરીફે કહ્યું કે વિશ્વભરમાં લગભગ 20 કરોડ લોકો આ સમસ્યાથી પીડિત છે. તેમાંથી લગભગ છ કરોડ લોકો ભારતના છે, જે કુલ પીડિતોના ત્રીજા ભાગનો છે. તેમણે કહ્યું કે આ સમસ્યાને રોકવા માટે સ્ત્રોતની ઓળખ કરવી અને લોકોને જાગૃત કરવા. તેમને પીવાના પાણી માટે વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા કરવી પડશે.

બિહારમાં પ્રચાર ચાલી રહ્યો છે

ફ્લોરાઈડની સમસ્યાથી છુટકારો મેળવવા માટે બિહારના શેખ પુરા અને નવાદા જિલ્લામાં અભિયાન ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે. આ અંતર્ગત 40 હેન્ડપંપ પર ફિલ્ટર લગાવવામાં આવ્યા છે. તેમની મદદથી 10 હજાર લોકોને પીવાનું પાણી પૂરું પાડવામાં આવી રહ્યું છે. અહીં ફિલ્ટર લગાવતા પહેલા પાણીમાં ફ્લોરાઈડનું પ્રમાણ 10 થી 12 મિલિગ્રામ પ્રતિ લિટર હતું. ફિલ્ટર લાગુ કર્યા પછી તે 1.5 અથવા તેનાથી ઓછું થઈ ગયું છે. ઘણી જગ્યાએ આ પ્રમાણ 0.5 મિલિગ્રામ પ્રતિ લિટર સુધી છે. જે ધોરણ મુજબ છે. આ ફિલ્ટર કાઉન્સિલ ઓફ સાયન્ટિફિક એન્ડ ઈન્ડસ્ટ્રીયલ રિસર્ચ (CSIR) દ્વારા વિકસાવવામાં આવ્યું છે. તેની કિંમત એક લાખ રૂપિયાથી ઓછી છે. ફિલ્ટર લગાવ્યા બાદ અન્ય ગામના લોકો પણ ફિલ્ટરની માંગણી કરવા લાગ્યા છે. આશા વર્કરોને આ ફિલ્ટર્સ ઓપરેટ કરવા માટે તાલીમ આપવામાં આવી છે.

જેઓ શારીરિક શ્રમ કરે છે તેમને વધુ તકલીફો

તબીબોનું કહેવું છે કે શારીરિક શ્રમ કરનારા લોકોને પીવાના પાણીમાં ફ્લોરાઈડનું પ્રમાણ વધુ હોવાથી વધુ સમસ્યાનો સામનો કરવો પડે છે. આવા લોકોને વધુ પાણી પીવું પડે છે, પરંતુ ફ્લોરાઈડ પરસેવા કે પેશાબ દ્વારા શરીરમાંથી બહાર નીકળી શકતું નથી. આવી સ્થિતિમાં, તે શરીરમાં જમા થતું રહે છે અને રોગનું કારણ બને છે.

– હવા અને ખોરાકથી પણ સમસ્યા વધી રહી છે : ડો.જાવેદ કે કાદરીએ જણાવ્યું હતું કે નિષ્ણાતોને ડર છે કે હવા અને ખોરાક દ્વારા પણ શરીરમાં ફ્લોરાઈડ પહોંચી રહ્યું છે. આ અંગે સંશોધન કરવામાં આવી રહ્યું છે અને એ જોવામાં આવી રહ્યું છે કે જે વિસ્તારોમાં ફ્લોરાઈડનું પ્રમાણ વધુ છે ત્યાં હવામાં અને ત્યાં ઉગતા અનાજમાં તેની માત્રા જોવા મળી રહી છે.

– અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોનું મેપિંગ ભારતમાં કરવામાં આવશેઃ ભૂગર્ભ જળના શોષણ અને આબોહવા પરિવર્તનને કારણે ફ્લોરાઈડની વધતી જતી સમસ્યાનો સાચો ડેટા મેળવવા માટે સમગ્ર ભારતમાં મેપિંગ કરવામાં આવશે. આ અંગે નિષ્ણાતોએ સરકારને સૂચનો આપ્યા છે.

પીવાના પાણીમાં રહેલું ફ્લોરાઈડ આ સમસ્યાનું કારણ બની શકે છે

– નબળા અથવા તૂટેલા દાંત
– હાડકાં નબળાં અથવા વાંકાચૂકા હોવા
– કિડની સંબંધિત રોગો
– ન્યુરો ડિસઓર્ડર
– સ્ત્રીઓમાં પ્રજનન અસાધારણ ઘટના
– કુપોષણ

આ પણ વાંચો:વડોદરાએ કરી કમાલ! ભૂગર્ભ જળ સ્તરમાં મોટો વધારો, સરકારે તાજેતરના આંકડા જાહેર કર્યા

આ પણ વાંચો:ભૂગર્ભ જળ-વિદ્યુત મથક દ્વારા દરરોજ સરેરાશ ૧.૪૦ કરોડ યુનિટનું વિજ ઉત્પાદન

આ પણ વાંચો:અંકલેશ્વરમાં રોડ પર પ્રદુષિત પાણી ફરી વળ્યા, ભૂગર્ભજળ અને નર્મદા નદીને વ્યાપક નુકશાન