Lifestyle: કોરોના રોગચાળા પછી, આરોગ્ય સંબંધિત ચિંતાઓ, માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને કર્મચારીઓમાં કામ કરવાની નબળી સ્થિતિને કારણે સમગ્ર વિશ્વમાં માંદગીની રજાની માંગ વધી રહી છે. હાલમાં જ જર્મનીની રાજધાની બર્લિનમાં એક ચોંકાવનારી ઘટના સામે આવી છે. અહીંના ટેસ્લા પ્લાન્ટમાં 17 ટકા કર્મચારીઓએ એક જ મહિનામાં બીમારીની રજાની માંગણી કરી હતી. જે બાદ કંપનીએ કર્મચારીઓને કામ પર લાવવા માટે કડક કાર્યવાહી કરી હતી. આ બર્નઆઉટ, તણાવ અને કામમાં અસંતુલનને કારણે થઈ રહ્યું છે. નિષ્ણાતોના મતે, કંપની મેનેજમેન્ટ કર્મચારીઓના હિતમાં નિર્ણય લઈને, હાલની પરિસ્થિતિઓમાં સુધારો કરીને અને કામ કરવાની પદ્ધતિઓમાં ફેરફાર કરીને માંદગી રજાની માંગને ઘટાડી શકે છે. માંદગીની રજાની વધતી માંગ તમામ ઉદ્યોગો માટે ચિંતાનો વિષય છે.

કેટલીકવાર આની માંગણીને વ્યાવસાયિક કર્મચારીની નિશાની માનવામાં આવે છે. પરંતુ તાજેતરના વર્ષોમાં માંદગીની રજાની માંગમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. ટેસ્લાની બર્લિન ગીગાફેક્ટરીમાં 12 હજારમાંથી 2040 કર્મચારીઓએ ઓગસ્ટ 2023માં માંદગીની રજાની માંગણી કરી હતી. આ પછી કંપનીએ તેના નિયમો કડક કર્યા. રજા માંગનારાઓની પણ ઘરે તપાસ કરવામાં આવી હતી. ફેક્ટરી મેનેજર આન્દ્રે થિરિગના જણાવ્યા અનુસાર, આ રીતે મુલાકાત લેવી સરળ નથી. પરંતુ તેમનો ઉદ્દેશ્ય કર્મચારીઓમાં કાર્ય નીતિશાસ્ત્રને મજબૂત કરવાનો છે. આ માત્ર ટેસ્લા સુધી સીમિત નથી, અન્ય ઘણી કંપનીઓમાં પણ આ સ્થિતિ છે.

બર્નઆઉટ અને માનસિક સમસ્યાઓના કારણે કર્મચારીઓ રજાની માંગ કરી રહ્યા છે. એક રિપોર્ટ અનુસાર, જર્મનીમાં ઘણા કામદારોએ 2012 થી 2022 વચ્ચે માંદગીની રજાની માંગ કરી છે. 2012-2014માં 39793 કામદારો, 2016-2018માં 46708 અને 2020-2022ના સમયગાળામાં 50721 કામદારોએ માંદગીની રજાની માંગણી કરી હતી. કુલ કર્મચારીઓમાંથી અનુક્રમે 3.6%, 3.8% અને 3.6% એ બીમારીની રજાની માંગણી કરી હતી. ફેબ્રુઆરી 2023માં જે રિપોર્ટ આવ્યો તે ચોંકાવનારો છે. જેમાં 40 ટકા કર્મચારીઓએ બર્નઆઉટને કારણે માંદગીની રજા લીધી હોવાનું સ્વીકાર્યું છે. યુકેમાં લગભગ 2009 કર્મચારીઓએ આમ કર્યું. 30% કામદારોએ બીમારીને બદલે તણાવને કારણે રજા લેવાનું સ્વીકાર્યું.

બિઝનેસ ઈનસાઈડરના રિપોર્ટ મુજબ, અમેરિકામાં 55% કામદારો 2019ની સરખામણીમાં 2023માં માંદગીની રજાની માંગ કરશે. જેમાં 35 કે તેથી ઓછી ઉંમરના વધુ કર્મચારીઓનો સમાવેશ થતો હતો. જેમણે જૂના કામદારો કરતાં વધુ રજાઓ લીધી હતી. ભારતની વાત કરીએ તો મે 2024માં એર ઈન્ડિયા એક્સપ્રેસના લગભગ 300 કર્મચારીઓએ માંદગીની રજાની માંગણી કરીને તેમના ફોન સ્વિચ ઓફ કરી દીધા હતા. જેના કારણે 30 કેબિન ક્રૂ મેમ્બરોએ નોકરી ગુમાવવી પડી હતી. જે બાદ હડતાળ પડી હતી અને એક જ દિવસમાં 85 ફ્લાઈટ રદ કરવામાં આવી હતી. વોલ્ટન ફાઉન્ડેશનના રિપોર્ટ અનુસાર, 42 ટકા કર્મચારીઓમાં નિરાશા અને હતાશા છે. જ્યારે જૂની પેઢીના માત્ર 23 ટકા કર્મચારીઓને આ બધું લાગ્યું હતું.

હાલમાં યુવાનો કામને બદલે પોતાના સ્વાર્થને મહત્વ આપી રહ્યા છે. સેલ્ફ કેર ના નામે રજા માંગવામાં આવે છે. યુવાનો જૂની પેઢીના કર્મચારી બનવાને બદલે પોતાના પરિવાર અને અંગત બાબતોને વધુ મહત્વ આપી રહ્યા છે. કામકાજની નબળી સ્થિતિ પણ વધુ રજા લેવાનું એક કારણ છે. ટેસ્લાના બર્લિન પ્લાન્ટના કાર યુનિયને ચોંકાવનારો દાવો કર્યો હતો. જેમાં કામનું વધુ પડતું ભારણ અને અસુરક્ષિત પરિસ્થિતિ કર્મચારીઓ માટે જવાબદાર હોવાનું જણાવ્યું હતું. જો કોઈ કર્મચારી વધારે કામ કરે છે અથવા ઓફિસમાં અસુરક્ષિત અનુભવે છે, તો બીમાર પડવાની સંભાવના વધારે છે.

ઘણા કર્મચારીઓ બર્નઆઉટ (ઉચ્ચ તણાવ) સાથે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે. તેઓ કામ અને ઘરની પરિસ્થિતિ વચ્ચે સંતુલન જાળવી શકતા નથી. જેના કારણે માંદગીની રજાની માંગ વધુ છે. એમ્પ્લોયરો તેમની રજાઓ ઘટાડી શકે છે, પરંતુ તેમના પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકી શકાતો નથી. કર્મચારી કલ્યાણ માટે થોડું આયોજન કરી શકાય.

રજાની માંગ કેવી રીતે ઘટશે?
જો ઓફિસમાં મદદરૂપ વાતાવરણ હશે તો કર્મચારીઓ ઓછી રજા માંગશે. કર્મચારીઓના વર્કલોડનું સંચાલન થાય, ઓફિસમાં સ્વસ્થ અને સલામત વાતાવરણ હોય, કામમાં સુગમતા હોય તો કર્મચારીઓ કામને મહત્વ આપશે. તે જ સમયે, કોરોનાએ સાબિત કર્યું છે કે દૂર રહીને પણ સારું કામ કરી શકાય છે. જો કર્મચારીઓને ઘરેથી કામ જેવા વિકલ્પો મળશે તો તેઓ ઓછી રજા લેશે.