મહાભારત યુદ્ધનો 17 મો દિવસ હતો. યુધિષ્ઠિર અને કર્ણ સામસામે હતા. યુધિષ્ઠિર આ યુદ્ધમાં લગભગ પરાજિત થઈ ગયો હતો, કોઈક કારણથી બચીને પોતાની છાવણીમાં પરત ફર્યા હતા. અર્જુનને પણ પાછળથી તેના મોટા ભાઈની હાલત વિશે ખબર પડી.
યુધિષ્ઠિર હારથી દુખી હતા. તે જ દુ: ખમાં તેણે અર્જુનના ધનુષબાણ પર વ્યંગ કર્યો અને કહ્યું કે તું અને તારા ધનુષબાણ હોવા છતાં, હું કર્ણથી હાર્યો, અપમાનિત થઈ ગયો. ડુક્કર છે તારા અને અર ધનુષ બાણ ઉપર.
આ સાંભળીને અર્જુન ગુસ્સે થયો, તેણે તલવાર કાઢી અને પોતાના મોટા ભાઈ યુધિષ્ઠિરની હત્યા કરવા પણ તૈયાર થઇ ગયો. શ્રી કૃષ્ણ પણ આ દ્રશ્યો જોઈ રહ્યા હતા. તેણે અર્જુનને પૂછ્યું તમે શું કરો છો?
અર્જુને કહ્યું કે ઘણા વર્ષો પહેલા મેં એક પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી કે જો કોઈ મારા ધનુષબાણનું અપમાન કરશે તો હું તેને મારી નાખીશ. શ્રી કૃષ્ણ જાણતા હતા કે જો આ ભાઈઓ વચ્ચેનું યુદ્ધ જાહેર થશે તો પાંડવો પરાજિત થઈ શકે છે. સેનાનું મનોબળ તૂટી શકે છે.
શ્રી કૃષ્ણએ ભાઇઓના વિવાદને સમાપ્ત કરવાનો ઝડપથી રસ્તો શોધી કાઢ્યો. તેમણે અર્જુનને કહ્યું કે પાર્થ, શાસ્ત્ર કહે છે કે તમે વડીલની સાથે તુંકારે વાત કરી શકો છો. પરંતુ તેમનું અપમાન કરવું એ તેમની હત્યા કરવા બરાબર છે. માટે તમે તમારા મોટા ભાઈ સાથે તુંકારે વાત કરો અને તેમને અપમાનિત કરી દો. આ તેમની હત્યા કરવા બરાબર છે. આમ કરવાથી તમારી પ્રતિજ્ઞા પણ પૂરી થઇ જશે.
શ્રી કૃષ્ણની વાત ને સ્વીકારતાં, અર્જુને 13 વખત યુધિષ્ઠિરની ટીકા અને અપમાન કર્યું. અર્જુને કહ્યું કે તમે જુગાર રમ્યા, તમારા કારણે અમે જુગારમાં હાર્યા, તમારા કારણે દ્રૌપદીનું વસ્ત્રાહરણ થયું. બધી મુશ્કેલીઓ તમારા કારણે આવી. આ રીતે અર્જુનનું મન શાંત થઈ ગયું અને તેનો સંકલ્પ પણ પૂરો થયો. આ મામલો શિબિરમાં જ સમાપ્ત થયો. જો શ્રી કૃષ્ણ ત્યાં હાજર ના હોત તો, આ વિવાદ બહાર આવત. અને બંને ભાઈઓના ઝઘડાથી પરિવારને મોટું નુકશાન થાત અને પાંડવ સેનાનું મનોબળ પણ તૂટી જાત.
બોધ : – શ્રી કૃષ્ણ આપણને સમજાવી રહ્યા છે કે કુટુંબમાં મતભેદો થશે, પરંતુ વિવાદને સાથે બેસીને નિરાકરણ લાવવું જોઈએ. જો આ સ્વીકારવામાં નહીં આવે અને ઘરના મતભેદ ઘરની ચાર દિવાળી બહાર જશે તો, તો પરિવારની પ્રતિષ્ઠા ધૂળધાણી થશે.
