Us News: યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે મધ્ય પૂર્વમાં 12 દિવસના યુદ્ધને નાટકીય યુદ્ધવિરામ સાથે સમાપ્ત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. તેમણે આ યુદ્ધને ’12 દિવસનું યુદ્ધ’ નામ આપ્યું છે અને તેને ટીવી સિરિયલના અંતિમ ભાગની જેમ રજૂ કર્યું છે. પરંતુ પ્રશ્ન એ છે કે શું બાકીનું વિશ્વ ટ્રમ્પની સ્ક્રિપ્ટ સ્વીકારશે? સોમવારે રાત્રે ટ્રમ્પે ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધવિરામની જાહેરાત કરી. પરંતુ આ યુદ્ધવિરામ શરૂ થતાં જ ખોરવાવા લાગ્યો. આ પછી પણ બંને દેશોએ એકબીજા પર હુમલો કર્યો. મંગળવારે સવારે ટ્રમ્પે બંને દેશોને ઠપકો આપ્યો. તેમણે ગુસ્સામાં કહ્યું, ‘હું તેમનાથી ખુશ નથી. તેમણે લડાઈ બંધ કરવી પડશે.’ હાલ પૂરતું, બંને દેશોએ હુમલા બંધ કરી દીધા છે.

આ યુદ્ધવિરામ કેટલો સમય ચાલશે?

જોકે, આ યુદ્ધવિરામ કેટલો સમય ચાલશે તે સ્પષ્ટ નથી. હુમલાઓમાં ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમનો કેટલો ભાગ બાકી છે તેના પર પણ પ્રશ્નો છે. ટ્રમ્પ દાવો કરે છે કે ઈરાનનો પરમાણુ કાર્યક્રમ ‘સંપૂર્ણપણે નાશ પામ્યો’ હતો, પરંતુ નિષ્ણાતો એવું માનતા નથી. મિડલ ઇસ્ટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના સિનિયર ફેલો બ્રાયન કાટુલિસ કહે છે, ‘હાલમાં ટ્રમ્પને એક કઠોર નેતા તરીકે જોવામાં આવી રહ્યા છે, પરંતુ જો પરિણામો પાછળથી વિપરીત આવે છે, તો પ્રશ્ન એ ઊભો થશે કે શું આપણે વધુ સારી સ્થિતિમાં છીએ?’

મધ્ય પૂર્વમાં આ યુદ્ધ કેવી રીતે શરૂ થયું?

લગભગ બે અઠવાડિયા પહેલા ઇઝરાયલે ઇરાન પર હુમલો કર્યો. તેણે ઇરાની લશ્કરી કમાન્ડરો, વૈજ્ઞાનિકો, મિસાઇલ લોન્ચર્સ અને હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓને નિશાન બનાવી. પરંતુ ફક્ત અમેરિકા પાસે જ ઇરાનના પરમાણુ ઠેકાણાઓનો નાશ કરવાની શક્તિ હતી, જે જમીનની નીચે બનેલા છે. ઇરાન કહે છે કે તેનો પરમાણુ કાર્યક્રમ શાંતિપૂર્ણ છે, પરંતુ અમેરિકા અને ઇઝરાયલને ડર હતો કે તે પરમાણુ શસ્ત્રો બનાવી શકે છે. યુએસ ગુપ્તચર એજન્સીઓ માનતી હતી કે ઇરાને હજુ સુધી શસ્ત્રો બનાવવાનો નિર્ણય લીધો નથી, છતાં ટ્રમ્પે તક જોઈને હુમલો કર્યો. તેમણે યુએસ બોમ્બર્સને 3 પરમાણુ ઠેકાણાઓ પર હુમલો કરવાનો આદેશ આપ્યો અને ચેતવણી આપી કે જો યુએસ સૈનિકો પર હુમલો કરવામાં આવશે, તો વધુ હુમલા થશે.

ઘણા અણધાર્યા લોકોએ ટ્રમ્પની પ્રશંસા પણ કરી

બે દિવસ પછી, ટ્રમ્પે જાહેરાત કરી કે ઇઝરાયલ અને ઇરાન યુદ્ધવિરામ માટે સંમત થયા છે. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું, ‘બધાને અભિનંદન!’ આ યુદ્ધ વર્ષો સુધી ચાલી શક્યું હોત અને સમગ્ર મધ્ય પૂર્વનો નાશ કરી શક્યું હોત, પરંતુ તે બન્યું નહીં અને ક્યારેય થશે નહીં!’ ટ્રમ્પના આ પગલાની પ્રશંસા કેટલાક લોકોએ પણ કરી હતી જેમને આની અપેક્ષા નહોતી. ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ જો બિડેનના મધ્ય પૂર્વ નીતિ સંયોજક બ્રેટ મેકગર્કે કહ્યું, ‘આ શ્રેષ્ઠ પરિસ્થિતિ છે. હું ટ્રમ્પ અને તેમની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા ટીમને આ કટોકટીને સંભાળવા માટે ખૂબ સારા ગુણ આપું છું.’ પરંતુ બ્રાયન કાટુલિસ એટલા આત્મવિશ્વાસ ધરાવતા નથી. તેમનું કહેવું છે કે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર પાસે ‘સ્પષ્ટ રાજદ્વારી વ્યૂહરચના’નો અભાવ છે અને તે ફક્ત લશ્કરી વ્યૂહરચના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે.

‘ઈરાન ક્યારેય તેના પરમાણુ મથકો બનાવી શકશે નહીં!’

કાટુલિસ કહે છે કે યુદ્ધ પહેલા, ટ્રમ્પ ઈરાન પર વાતચીત દ્વારા તેના પરમાણુ કાર્યક્રમને છોડી દેવા માટે દબાણ કરી રહ્યા હતા. પરંતુ હવે કોઈ ગેરંટી નથી કે ઈરાન વાતચીત માટે તૈયાર થશે. તે જ સમયે, ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર દાવો કર્યો હતો, ‘ઈરાન ક્યારેય તેના પરમાણુ મથકો બનાવી શકશે નહીં! બધી પરમાણુ સુવિધાઓનો નાશ કરવો અને પછી યુદ્ધ બંધ કરવું એ મારો વિશેષાધિકાર હતો!’ મંગળવારે, ટ્રમ્પ નેધરલેન્ડ્સમાં નાટો પરિષદ માટે રવાના થયા. ટ્રમ્પે હંમેશા અણધારી અને આક્રમક વલણ અપનાવ્યું છે. પોતાની પહેલી સરકારમાં પણ તેમણે ઈરાનને નિશાન બનાવ્યું હતું. ઈરાને એક અમેરિકન ડ્રોન તોડી પાડ્યા બાદ એક વખત તેમણે હુમલો ટાળ્યો હતો, પરંતુ એક ટોચના ઈરાની જનરલની હત્યાનો આદેશ આપ્યો હતો.

ટ્રમ્પ માટે નોબેલ પુરસ્કાર ઝુંબેશ વધુ તીવ્ર બને છે

આ યુદ્ધવિરામ માટે ટ્રમ્પને નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર 2025 માટે નામાંકિત કરવામાં આવ્યા છે. તેમનું નામાંકન કરતી વખતે, યુએસ સાંસદ બડી કાર્ટરે કહ્યું હતું કે ટ્રમ્પે ‘અશક્ય’ કરાર કરાવ્યો હતો. અગાઉ, સાંસદ ડેરેલ ઇસાએ પણ ટ્રમ્પને 2024ની ચૂંટણીમાં તેમની જીત માટે નામાંકિત કર્યા હતા. પાકિસ્તાનના નાયબ વડા પ્રધાન ઇશાક ડારે પણ ભારત-પાક તણાવમાં ટ્રમ્પની રાજદ્વારીની પ્રશંસા કરી હતી અને તેમના નામાંકનની ભલામણ કરી હતી. નોબેલ વેબસાઇટ અનુસાર, 2025 શાંતિ પુરસ્કાર માટે 338 ઉમેદવારો છે. ટ્રમ્પના મોટા સમર્થક કાર્ટરે અગાઉ ગ્રીનલેન્ડનું નામ બદલીને ‘લાલ, સફેદ અને વાદળી ભૂમિ’ રાખવા જેવા પ્રતીકાત્મક પ્રસ્તાવો રજૂ કર્યા છે.

હવે યુદ્ધવિરામનું ભવિષ્ય શું છે?

આ યુદ્ધવિરામ શાંતિ તરફ દોરી જશે કે વધુ રક્તપાત તરફ દોરી જશે તે કહેવું મુશ્કેલ છે. તેના પરમાણુ મથકો પર હુમલા પછી, ઈરાનની સરકાર વધુ કડક બની શકે છે, જેના કારણે દાયકાઓ જૂના પ્રાદેશિક તણાવનો ઉકેલ શોધવાનું મુશ્કેલ બનશે. ટ્રમ્પ હાલમાં તેમની ‘જોખમી’ વિદેશ નીતિના વિજયની ઉજવણી કરી રહ્યા છે. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર પોતાનો ફોટો પોસ્ટ કર્યો, જેમાં તેઓ અમેરિકન ધ્વજને ચુંબન કરી રહ્યા છે અને તેના પર લખ્યું છે, ‘ટ્રમ્પે જે કહ્યું તે બધું સાચું હતું.’ દુનિયા હવે જોઈ રહી છે કે ટ્રમ્પનો આ ‘સંપૂર્ણ અંત’ ખરેખર વાસ્તવિકતા બનશે કે પછી આ પણ બીજી અધૂરી વાર્તા બની રહેશે.

આ પણ વાંચો:યુદ્ધવિરામ વચ્ચે ઇઝરાયલમાં ફરી સાયરન વાગ્યું, ઇરાને હુમલો કર્યો – IDFનો દાવો

આ પણ વાંચો:‘યુદ્ધ આખરે સમાપ્ત થયું…, ઉલ્લંઘન ન કરો’, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કરી બંને પક્ષોને શાંતિની અપીલ

આ પણ વાંચો:કિવમાં રશિયાના ડ્રોન-મિસાઇલ હુમલામાં 10નાં મોત, શેવચેન્કિવસ્કીમાં સૌથી વધુ નુકસાન