Kerala News: કેરળ હાઈકોર્ટે એક કેસની સુનાવણી કરતી વખતે એક મહત્વપૂર્ણ અવલોકન કર્યું છે. કોર્ટે કહ્યું છે કે જો કોઈ મુસ્લિમ પુરુષ તેની પત્નીનું ભરણપોષણ કરવામાં અસમર્થ હોય, તો તેને મુસ્લિમ પર્સનલ લો હેઠળ પણ ફરીથી લગ્ન કરવાનો કોઈ અધિકાર નથી.
કોર્ટે આ અવલોકન 39 વર્ષીય એક મહિલા દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીની સુનાવણી કરતી વખતે કર્યું હતું, જેણે તેના પતિ પાસેથી માસિક ₹10,000 ભરણપોષણ ભથ્થું માંગ્યું હતું, જે ગુજરાન માટે ભીખ માંગે છે.
જો ભરણપોષણ ચૂકવી નથી શકતા, તો વ્યક્તિને બીજા કે ત્રીજા લગ્ન કરવાનો અધિકાર નથી – કોર્ટ
મહિલાએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે તેનો 46 વર્ષીય અંધ પતિ ભીખ માંગીને પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે, તેને છોડીને તેની પહેલી પત્ની સાથે રહે છે, અને હવે તે ત્રીજી વાર લગ્ન કરવાની ધમકી આપી રહ્યો છે. અગાઉ, અરજદારે ફેમિલી કોર્ટનો સંપર્ક કર્યો હતો, જેણે તેની અરજી ફગાવી દીધી હતી, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે ભીખ માંગીને પોતાનું ગુજરાન ચલાવનાર વ્યક્તિને ભરણપોષણ ચૂકવવાનો આદેશ આપી શકાતો નથી.
કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે એ સાચું છે કે પ્રતિવાદી મુસ્લિમ સમુદાયનો છે અને તેના પરંપરાગત કાયદાનો લાભ લઈ રહ્યો છે, જે તેના મતે, તેને બે કે ત્રણ વાર લગ્ન કરવાની મંજૂરી આપે છે. જે વ્યક્તિ બીજી કે ત્રીજી પત્નીનું ગુજરાન ચલાવવામાં અસમર્થ છે તે મુસ્લિમ પરંપરાગત કાયદા હેઠળ પણ ફરીથી લગ્ન કરી શકતો નથી.
આવા લગ્નોને માન્યતા આપી શકાતી નથી – કોર્ટ
કોર્ટે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે પુરુષના સતત લગ્નો, જ્યારે તે ફક્ત ભિખારી હતો, તેને મુસ્લિમ પરંપરાગત કાયદા હેઠળ પણ માન્યતા આપી શકાતી નથી.
કોર્ટે કહ્યું, “મુસ્લિમ સમુદાયમાં આવા લગ્નો શિક્ષણ અને મુસ્લિમ રિવાજ કાયદાના જ્ઞાનના અભાવને કારણે થાય છે. જો કોઈ મુસ્લિમ પુરુષ તેની પત્નીઓને ભરણપોષણ આપવામાં અસમર્થ હોય અને તેની કોઈપણ પત્નીએ ભરણપોષણ માટે અરજી દાખલ કરી હોય તો કોઈ પણ કોર્ટ તેના પહેલા, બીજા કે ત્રીજા લગ્નને માન્યતા આપી શકતી નથી.”
કોર્ટે કુરાનની કલમોનો ઉલ્લેખ કર્યો.
કોર્ટે જણાવ્યું કે પવિત્ર ગ્રંથ એકપત્નીત્વને પ્રોત્સાહન આપે છે અને બહુપત્નીત્વને અપવાદ માને છે. કોર્ટે કહ્યું કે, “જો કોઈ મુસ્લિમ પુરુષ તેની પહેલી પત્ની, બીજી પત્ની, ત્રીજી પત્ની અને ચોથી પત્ની સાથે ન્યાય કરી શકે છે, તો તેને એક કરતા વધુ વાર લગ્ન કરવાની છૂટ છે.”
સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટના મુખ્ય અવલોકનો
કોર્ટે જણાવ્યું કે મોટાભાગના મુસ્લિમો એકપત્નીત્વનું પાલન કરે છે, જે કુરાનની સાચી ભાવનાને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જ્યારે માત્ર એક નાની લઘુમતી બહુપત્નીત્વનું પાલન કરે છે અને કુરાનની આયતો ભૂલી જાય છે. કોર્ટે કહ્યું કે તેમને ધાર્મિક નેતાઓ અને સમાજ દ્વારા શિક્ષિત કરવા જોઈએ.
પ્રતિવાદીની દુર્દશાને ધ્યાનમાં લેતા, કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે ભીખ માંગવી એ આજીવિકાનું સાધન ન ગણી શકાય અને રાજ્ય, સમાજ અને ન્યાયતંત્રની ફરજ છે કે કોઈ પણ તેનો આશરો ન લે. કોર્ટે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે રાજ્યએ આવા વ્યક્તિઓને ખોરાક અને કપડાં પૂરા પાડવા જોઈએ.
કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે, “જો કોઈ અંધ વ્યક્તિ મસ્જિદની સામે ભીખ માંગતો હોય અને મુસ્લિમ રિવાજ કાયદાના મૂળભૂત સિદ્ધાંતોની જાણકારી વિના એક પછી એક લગ્ન કરતો હોય, તો તેને યોગ્ય સલાહ આપવી જોઈએ. મુસ્લિમ સમુદાયમાં બહુપત્નીત્વનો ભોગ બનેલી નિરાધાર પત્નીઓનું રક્ષણ કરવું રાજ્યની ફરજ છે.”
કોર્ટે નિર્દેશ આપ્યો હતો કે યોગ્ય કાર્યવાહી માટે તેના આદેશની નકલ સમાજ કલ્યાણ વિભાગના સચિવને આપવામાં આવે. “વિભાગે ધાર્મિક નેતાઓ સહિત સક્ષમ સલાહકારોની મદદથી પ્રતિવાદીનું સલાહ આપવી જોઈએ.”
આ પણ વાંચો:પાર- તાપી રિવર લિંક પ્રોજેક્ટની ધરમપુરની આજની રેલી સુપર ફ્લૉપ રેલી કહી શકાય : સાંસદ ધવલ પટેલ
આ પણ વાંચો:વલસાડ-ડાંગના સાંસદ ધવલ પટેલ દ્વારા જિલ્લા ભાજપ સંગઠન સાથે યોજાઇ પત્રકાર પરિષદ
