ભારતનો GDP વૃદ્ધિ દર : વર્તમાન નાણાકીય વર્ષ (2024-2025)માં દેશનો કુલ સ્થાનિક ઉત્પાદન (GDP) વૃદ્ધિ દર 6.4 % રહેવાનો અંદાજ છે. ગયા નાણાકીય વર્ષમાં દેશની અર્થવ્યવસ્થા 8.2 %ના દરે વૃદ્ધિ પામી હતી. મંગળવારે (7 જાન્યુઆરી 2025) ના રોજ જાહેર કરાયેલા સરકારી ડેટામાં આ માહિતી આપવામાં આવી હતી. મેન્યુફેક્ચરિંગ અને સર્વિસ સેક્ટરના નબળા પ્રદર્શનને કારણે દેશનો આર્થિક વિકાસ દર ચાલુ નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં 6.4%ના 4 વર્ષના નીચલા સ્તરે આવી શકે છે. નેશનલ સ્ટેટિસ્ટિકલ ઓફિસ (NSO) એ ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટે રાષ્ટ્રીય આવકનો પ્રથમ એડવાન્સ અંદાજ બહાર પાડતી વખતે આ માહિતી આપી હતી. આ મુજબ દેશનું ગ્રોસ ડોમેસ્ટિક પ્રોડક્ટ (GDP) નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં 6.4%ના દરે વૃદ્ધિ પામશે, જ્યારે ગયા નાણાકીય વર્ષમાં તેનો વિકાસ દર 8.2 % હતો. જો આમ થશે તો દેશની અર્થવ્યવસ્થા નાણાકીય વર્ષ 2020-21 પછી સૌથી ધીમી ગતિએ વિકાસ કરશે.
કોવિડના કારણે અર્થવ્યવસ્થા પર ખરાબ અસર પડી હતી
કોવિડ-19 રોગચાળાથી ખરાબ રીતે પ્રભાવિત નાણાકીય વર્ષ 2020-21માં અર્થતંત્રમાં 5.8 %નો ઘટાડો નોંધાયો હતો. જો કે તે પછી તે 2021-22માં 9.7 %, 2022-23માં 7 % અને નાણાકીય વર્ષ 2023-24માં 8.2%ના ઊંચા દરે વધ્યો હતો. નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માટે NSOનો 6.4% વૃદ્ધિનો અંદાજ ભારતીય રિઝર્વ બેન્ક (RBI)ના અંદાજ કરતાં ઓછો છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ ડિસેમ્બર 2024માં રજૂ કરેલા તેના અંદાજમાં કહ્યું હતું કે ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં GDP 6.6%ના દરે વૃદ્ધિ પામશે. આ સિવાય NSOનો આ અંદાજ પણ નાણાં મંત્રાલયના અંદાજ કરતા ઓછો છે. નાણા મંત્રાલયે ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં 6.5 થી 7% GDP વૃદ્ધિનો પ્રારંભિક અંદાજ આપ્યો હતો. આગોતરા અંદાજનો ઉપયોગ નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ દ્વારા ફેબ્રુઆરીએ લોકસભામાં રજૂ થનારા કેન્દ્રીય બજેટની તૈયારીમાં કરવામાં આવશે ?
કૃષિ ક્ષેત્રની કામગીરીથી રાહત મળી શકે છે
NSOએ 2024-25 માટેના પ્રથમ એડવાન્સ અંદાજમાં જણાવ્યું હતું કે મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરની વૃદ્ધિ પાછલા નાણાકીય વર્ષમાં 9.9%થી ઘટીને 5.3% થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત વેપાર, હોટેલ, પરિવહન અને સંચાર સહિત સેવા ક્ષેત્રમાં વૃદ્ધિ દર 5.8% રહેવાનો અંદાજ છે જે 2023-24માં 6.4% હતો. જો કે કૃષિ ક્ષેત્રની કામગીરી અર્થતંત્રમાં રાહત લાવી શકે છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં કૃષિ ક્ષેત્રે 3.8% વૃદ્ધિ નોંધાવવાનો અંદાજ છે જે ગયા નાણાકીય વર્ષમાં 1.4% હતો. NSOએ જણાવ્યું હતું કે, “નાણાકીય વર્ષ 2024- 25માં વાસ્તવિક GDP 6.4% વધવાનો અંદાજ છે. નાણાકીય વર્ષ 2023-24 માટે GDP વૃદ્ધિ 8.2% હોવાનો અંદાજ છે, વર્તમાન ભાવો પર દેશની GDP 2023-24માં 9.6%ના દરે વૃદ્ધિ પામી છે, જે નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માં 9.7%ના દરે વધવાની ધારણા છે. ડેટા અનુસાર વર્તમાન કિંમતો પર GDP 2023- 24માં રૂ. 295.36 લાખ કરોડથી વધીને 2024-25માં રૂ. 324.11 લાખ કરોડ થવાનો અંદાજ છે. વર્તમાન અંદાજ મુજબ, વર્તમાન નાણાકીય વર્ષમાં ભારતીય અર્થતંત્રનું કદ $3.8 ટ્રિલિયન (રૂ. 85.7/US$) છે.
વધુમાં, વર્તમાન ભાવે ગ્રોસ વેલ્યુ એડેડ (GVA) 2024-25માં રૂ. 292.64 લાખ કરોડ સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે જે અગાઉના નાણાકીય વર્ષમાં રૂ. 267.62 લાખ કરોડ હતો. આ 9.3 %નો વિકાસ દર દર્શાવે છે. સ્થિર ભાવે ખાનગી અંતિમ વપરાશ ખર્ચ (PFCE) 2024-25 દરમિયાન અગાઉના નાણાકીય વર્ષમાં ચાર %થી 7.3 % વધવાનો અંદાજ છે. સ્થિર કિંમતો પર સરકારનો અંતિમ વપરાશ ખર્ચ (GFCE) ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં 4.1 % વધવાની શક્યતા છે જે ગયા નાણાકીય વર્ષમાં 2.5 %ના વૃદ્ધિ દરની સામે છે.
આ પણ વાંચો: દેશનું વિદેશી દેવું સપ્ટેમ્બરમાં 4.3% વધીને $711.8 બિલિયન થયું, ડેટ-ટુ-GDP રેશિયો 19.4% થયો
આ પણ વાંચો: GDP વૃદ્ધિમાં ઘટાડો… એપ્રિલ-જૂન 2024માં અર્થવ્યવસ્થા પડી ધીમી…
આ પણ વાંચો: GDPને લઈ આવ્યું મોટું અપડેટ, ભારતીય અર્થતંત્રની ગતિ ધીમી પડી શકે છે
