Business News: મધ્ય પૂર્વ યુદ્ધે વૈશ્વિક ચિંતા વધારી છે, અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Hormuz Strait) બંધ થવાથી તેલ અને ગેસ કટોકટી સર્જાઈ છે. પછી ભલે તે પાકિસ્તાન હોય, બાંગ્લાદેશ હોય કે તેલ અને ગેસ આયાત પર નિર્ભર અન્ય દેશો હોય, તેઓ ચિંતિત છે. ઘણા દેશોએ COVID-19 રોગચાળા દરમિયાન લાદવામાં આવેલા નિયમો જેવા જ નિયમો લાગુ કરવા પડ્યા છે. પાકિસ્તાન અને દક્ષિણ કોરિયા મુખ્ય ઉદાહરણો છે. તાજેતરના દિવસોમાં ભારતમાં પણ LPGની નોંધપાત્ર અછતનો અનુભવ થયો છે, પરંતુ પરિસ્થિતિ વધુ વણસે તે પહેલાં, મોદી સરકારનો પ્લાન B (મોદી સરકારનો પ્લાન B) સક્રિય થયો હતો.

સરકારે એ પણ સ્પષ્ટતા કરી છે કે જ્યારે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Hormuz Strait) કટોકટી  છે, ત્યારે ગભરાવાની જરૂર નથી. વડા પ્રધાન મોદીએ જણાવ્યું હતું કે ભારતે તેની ઉર્જા આયાતમાં વૈવિધ્યીકરણ કર્યું છે અને હવે તે તેલ અને ગેસ માટે ફક્ત ગલ્ફ દેશો પર નિર્ભર નથી. આનો અર્થ એ છે કે ભારત હવે રશિયા અને અંગોલા સહિત વિવિધ દેશોમાંથી તેલ મેળવે છે.

વૈશ્વિક સ્તરે હોબાળો મચી રહ્યો છે, પરંતુ ભારત…

જોકે અમેરિકા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Hormuz Strait) અંગે અનેક દાવા કરી રહ્યું છે, અને અહેવાલો અનુસાર, ઈરાન પણ મર્યાદિત શિપિંગને મંજૂરી આપવાની વાત કરી રહ્યું છે, હોર્મુઝ કટોકટીએ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Hormuz Strait) પાકિસ્તાન જેવા દેશોમાં ભારતમાં જેટલો હોબાળો મચાવ્યો છે તેટલો નથી. આનું કારણ પ્લાન-બી છે, જે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સંસદમાં પોતાના સંબોધનમાં સમજાવ્યું હતું.

લોકસભા અને રાજ્યસભામાં અમેરિકા, ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધ વિશે બોલતા, પીએમ મોદીએ જણાવ્યું હતું કે પરિસ્થિતિ ચિંતાજનક છે કારણ કે મોટાભાગની ક્રૂડ ઓઇલ અને ગેસની જરૂરિયાતો આ દેશોમાંથી આવે છે, અને હોર્મુઝ (Hormuz Strait) દ્વારા શિપિંગ બંધ થવું એક મોટો પડકાર બની રહ્યું છે. પીએમ મોદીના મતે, ભારતે તેની આયાતમાં સતત વૈવિધ્યીકરણ કર્યું છે, અને અગાઉ ફક્ત 27 દેશોમાંથી ઊર્જા આયાત કરતી હતી, પરંતુ હવે તે 41 દેશોમાં વિસ્તરી છે. આનાથી કટોકટીના સમયમાં પણ સરળ ઊર્જા પુરવઠો જાળવવામાં મદદ મળી છે. બ્લૂમબર્ગના મતે, ભારતે તાજેતરમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Hormuz Strait) સંઘર્ષ વચ્ચે રશિયા પાસેથી 60 મિલિયન બેરલ તેલ ખરીદ્યું છે.

ભારતનું તેલ અને ગેસ ક્યાંથી આવી રહ્યું છે?

ભારત ખાડી દેશોમાંથી તેલ અને ગેસની આયાત કરે છે, જે તેની કુલ આયાતનો નોંધપાત્ર હિસ્સો છે. જોકે, ભારત અન્ય ઘણા દેશોમાંથી પણ ઊર્જાની આયાત કરી રહ્યું છે, જે દર્શાવે છે કે દેશ હવે ફક્ત હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Hormuz Strait) અથવા ગલ્ફ પર નિર્ભર નથી.

અહેવાલો દર્શાવે છે કે યુદ્ધને કારણે, મોંઘા મધ્ય પૂર્વીય તેલની ઉપલબ્ધતામાં ઘટાડો થયો છે, જેના કારણે ભારતીય રિફાઇનરીઓ પશ્ચિમ આફ્રિકન અને એશિયા-પેસિફિક તેલ તરફ વળ્યા છે. તાજેતરમાં, ભારતીય કંપનીઓએ અંગોલાથી તેલ ખરીદ્યું છે. નોંધનીય છે કે અંગોલા અને નાઇજીરીયા જેવા દેશોનું તેલ બાબ અલ-મંડેબ સમુદ્ર માર્ગ દ્વારા ભારતમાં આવી રહ્યું છે, જે લાલ સમુદ્ર અને એડનના અખાતને જોડે છે, તેમજ કોંગો, ગેબોન અને સુદાનથી પણ. તેલ રશિયાથી આયાત કરવામાં આવી રહ્યું છે, જે ડેનિશ સ્ટ્રેટ દ્વારા ભારત પહોંચે છે.

પાકિસ્તાન અને દક્ષિણ કોરિયા ગંભીર સંકટમાં છે.

ભારતનો પ્લાન બી આયાત વૈવિધ્યકરણ દેશને નોંધપાત્ર રાહત આપી રહ્યો છે. પડોશી પાકિસ્તાનમાં, શાહબાઝ શરીફ સરકારે તેલ અને ગેસ સંકટને કારણે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો કર્યો છે, અને શાળાઓ ઓનલાઈન મોડમાં પાછી ફરી છે. વધુમાં, ઉર્જા સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે પગલાં લેવામાં આવ્યા છે, જેમાં સરકારી વાહનોમાં 60% ઘટાડો, સાંસદો અને મંત્રીઓના પગારમાં ઘટાડો, સરકારી વિભાગો દ્વારા બિન-આવશ્યક ખર્ચમાં 20% ઘટાડો અને વર્ચ્યુઅલ મીટિંગનો સમાવેશ થાય છે.

દક્ષિણ કોરિયા પણ ભયંકર મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યું છે, અને સરકારે તેલ અને ગેસ સંકટ વચ્ચે સ્નાન અને કપડાં ધોવા પર પ્રતિબંધો લાદ્યા છે. અહેવાલો અનુસાર, રહેવાસીઓને વારંવાર સ્નાન કરવાનું ઓછું કરવા, સપ્તાહના અંતે વોશિંગ મશીનનો ઉપયોગ કરવા અને ફક્ત દિવસ દરમિયાન મોબાઇલ ફોન અને ઇલેક્ટ્રિક ચાર્જર ચાર્જ કરવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.

હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ(Hormuz Strait) કટોકટીમાં પણ ભારતની તૈયારી મજબૂત છે.

ભારત અંગે, પ્રધાનમંત્રીએ તેમના સંબોધનમાં આંકડા રજૂ કરતા જણાવ્યું હતું કે ભારત પાસે 5.3 મિલિયન ટનથી વધુનો વ્યૂહાત્મક પેટ્રોલિયમ ભંડાર છે અને તેમણે વૈકલ્પિક ઇંધણ વિકલ્પો તરફ પગલાં લીધાં છે જે ભારતના ભવિષ્યને સુરક્ષિત કરશે.

ભારતે 27 થી 41 દેશોમાંથી ક્રૂડ ઓઇલ, LNG અને LPG ની આયાતનો વિસ્તાર કર્યો છે, તેના વ્યૂહાત્મક પેટ્રોલિયમ ભંડારને 5.3 મિલિયન ટનથી વધારીને 6.5 મિલિયન ટન કર્યો છે, અને રિફાઇનિંગ ક્ષમતાનો વિસ્તાર કર્યો છે. ઘરેલુ ગેસ ઉત્પાદનમાં વધારા સાથે, દેશ પાઇપ્ડ નેચરલ ગેસ (PNG) ને પણ સતત પ્રોત્સાહન આપી રહ્યો છે.

અનેક દેશોમાંથી LPG આયાત

ઘરેલુ LPG ઉત્પાદનમાં વધારા સાથે, ઘણા દેશોમાંથી LNG અને LPG ના વધારાના શિપમેન્ટ ભારતમાં આવ્યા છે. LPG કટોકટી વચ્ચે, તાજેતરમાં એક અહેવાલમાં સરકારી સૂત્રોને ટાંકીને કહેવામાં આવ્યું છે કે વધારાના LNG અને LPG ભંડારવાળા કાર્ગો અલ્જેરિયા, ઓસ્ટ્રેલિયા, કેનેડા, નોર્વે અને અન્ય દેશોમાંથી આવી રહ્યા છે. સરકારનો પ્લાન B માનવામાં આવતો આ વૈવિધ્યકરણ વર્તમાન કટોકટીમાં અસરકારક સાબિત થઈ રહ્યો હોય તેવું લાગે છે.

આ પણ વાંચો:LPG… ATM થી PAN સુધી, આ 5 મોટા ફેરફારો 1 એપ્રિલથી દરેક ઘર અને દરેક ખિસ્સા પર અસર કરશે

આ પણ વાંચો:PNG હોવા છતાં LPG રાખશો તો બંધ થઈ જશે ગેસ સપ્લાય, નવો આદેશ

આ પણ વાંચો:PNG કનેક્શન ફરજિયાત, 3 મહિનામાં સ્વિચ નહીં કરો તો LPG ગેસ સપ્લાય બંધ કરશે સરકાર