ભારત સરકારે દેશભરની કોચિંગ સંસ્થાઓ માટે નવી માર્ગદર્શિકા બહાર પાડી છે. આ માર્ગદર્શિકા અનુસાર, કોચિંગ સંસ્થાઓ 16 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોને પ્રવેશ આપી શકતી નથી. આ સિવાય કોચિંગ ઇન્સ્ટિટ્યૂટને ગેરમાર્ગે દોરનારી પ્રમોશન અને સારા માર્કસ કે રેન્કની બાંયધરી આપવાથી પણ અટકાવવામાં આવી છે.

નવી માર્ગદર્શિકા 12મી પછી JEE, NEET, CLAT અને અન્ય સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ જેવી પ્રવેશ પરીક્ષાઓની તૈયારી પૂરી પાડતા કોચિંગ સેન્ટરો માટે લાગુ થશે. વિદ્યાર્થીઓની સુરક્ષા અને શિક્ષણની ગુણવત્તા સુધારવા માટે આ માર્ગદર્શિકા જારી કરવામાં આવી છે. વિદ્યાર્થીઓની આત્મહત્યાના વધતા જતા કેસ, કોચિંગ સેન્ટરોમાં આગ લાગવાની ઘટનાઓ અને સુવિધાઓના અભાવને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે આ પગલું ભર્યું છે.

શિક્ષણ મંત્રાલય દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી માર્ગદર્શિકા હેઠળ, કોચિંગ સંસ્થાઓને વિદ્યાર્થીઓ માટે સહ-અભ્યાસિક પ્રવૃત્તિઓ, કારકિર્દી માર્ગદર્શન અને મનોવૈજ્ઞાનિક માર્ગદર્શન આપવા માટે પણ કહેવામાં આવ્યું છે. સરકારે માર્ગદર્શિકાના અમલીકરણના ત્રણ મહિનાની અંદર નવી અને હાલની કોચિંગ સંસ્થાઓની નોંધણીનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ ઉપરાંત, રાજ્ય સરકારોએ સુનિશ્ચિત કરવું પડશે કે તમામ કોચિંગ સંસ્થાઓ જારી કરાયેલ માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરે છે.

હવે કેન્દ્ર સરકારે ખાનગી કોચિંગ સેન્ટરોની મનમાની પર અંકુશ લગાવવાની તૈયારી કરી લીધી છે. આ નવી માર્ગદર્શિકા અનુસાર, હવે કોઈ પણ વ્યક્તિ ગમે ત્યાં અને ગમે ત્યારે ખાનગી કોચિંગ સેન્ટર ખોલી શકશે નહીં. આ માટે સૌથી પહેલા તેણે રજીસ્ટ્રેશન કરાવવું પડશે. એટલું જ નહીં, હવે 16 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોને કોચિંગ સેન્ટરમાં અભ્યાસ માટે પ્રવેશ આપવામાં આવશે નહીં. કોચિંગ સેન્ટરો કોઈપણ વિદ્યાર્થી પાસેથી મનસ્વી ફી લઈ શકશે નહીં.

દેશભરમાં NEET અથવા JEEની તૈયારી કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓના આત્મહત્યાના વધતા જતા કેસ અને દેશમાં બેલગામ કોચિંગ સેન્ટરોની મનસ્વીતાને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્રએ આ માર્ગદર્શિકા આપી છે. માર્ગદર્શિકા અનુસાર, IIT JEE, MBBS, NEET જેવા વ્યાવસાયિક અભ્યાસક્રમો માટેના કોચિંગ સેન્ટરો પાસે આગ અને મકાન સુરક્ષા સંબંધિત NOC હોવી જોઈએ. પરીક્ષાઓ અને સફળતાના દબાણને લગતી તેમની સમસ્યાઓને દૂર કરવા માટે વિદ્યાર્થીઓને માનસિક અને માનસિક સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત સપોર્ટ પણ પૂરો પાડવો જોઈએ.

અગાઉ પણ માર્ગદર્શિકા જારી કરવામાં આવી છે

કોચિંગ સેન્ટર 2024ની નોંધણી અને નિયમન માટેની માર્ગદર્શિકા પહેલાથી જ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને મોકલી દેવામાં આવી છે. કેટલાક રાજ્યોમાં પહેલેથી જ કોચિંગ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના નિયમન સંબંધિત કાયદાઓ છે, ઉંચી ફી વસૂલતા ખાનગી કોચિંગ સેન્ટરોની સંખ્યા વધી રહી છે અને વિવિધ સ્થળોએ ખુલી રહી છે અને ત્યાં આત્મહત્યાના વધતા કિસ્સાઓ વચ્ચે, કેન્દ્ર સરકારે આ મોડેલ માર્ગદર્શિકા પ્રસ્તાવિત કરી છે.

માર્ગદર્શિકામાં કહેવામાં આવ્યું છે કે વિદ્યાર્થીઓ પર સખત સ્પર્ધા અને શૈક્ષણિક દબાણને ધ્યાનમાં રાખીને, કોચિંગ સેન્ટરોએ બાળકોના કલ્યાણ માટે જરૂરી પગલાં લેવા જોઈએ. કોચિંગ સંસ્થાઓ વિદ્યાર્થીઓને તણાવ અને હતાશાથી બચાવશે અને અનુભવી મનોવૈજ્ઞાનિકોની મદદ લઈને તેમને માનસિક સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત મદદ પૂરી પાડશે.

જો નિયમોનો ભંગ થશે તો ભારે દંડ ફટકારવામાં આવશે

માર્ગદર્શિકા અનુસાર નોંધણી ન કરવા અને નિયમો અને શરતોનું ઉલ્લંઘન કરવા બદલ કોચિંગ સેન્ટરોએ ભારે દંડ ચૂકવવો પડશે. કોચિંગ સેન્ટરે પ્રથમ ઉલ્લંઘન માટે રૂ. 25,000નો ભારે દંડ, બીજા માટે રૂ. 1 લાખ અને ત્રીજા ગુના માટે નોંધણી રદ કરવા માટે તૈયાર રહેવું પડશે.

ફી 10 દિવસમાં પરત કરવામાં આવશે

માર્ગદર્શિકા અનુસાર, કોર્સના સમયગાળા દરમિયાન ફી વધારી શકાતી નથી. જો કોઈ વિદ્યાર્થી સંપૂર્ણ ચુકવણી કરવા છતાં અધવચ્ચે અભ્યાસક્રમ છોડવા માટે અરજી કરે છે, તો કોર્સની બાકીની અવધિ માટેના પૈસા પાછા આપવાના રહેશે. હોસ્ટેલ અને મેસ ફી પણ રિફંડમાં સામેલ કરવામાં આવશે.

વર્ગ 5 કલાકથી વધુ ચાલશે નહીં

કોઈ પણ સંજોગોમાં શાળાઓ અથવા સંસ્થાઓમાં અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓના સમય દરમિયાન કોચિંગ વર્ગો ચલાવવામાં આવશે નહીં. વર્ગો દિવસમાં 5 કલાકથી વધુ ચાલશે નહીં. વહેલી સવારે અને મોડી રાતના વર્ગો નહીં હોય વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકોને એક સપ્તાહની રજા મળશે. તહેવારો દરમિયાન, કોચિંગ સેન્ટર વિદ્યાર્થીઓને પરિવાર સાથે જોડાવા અને ભાવનાત્મક જોડાણ વધારવાની તક આપશે.

16 વર્ષથી નીચેના બાળકોની નોંધણી કરવામાં આવશે નહીં

કેન્દ્ર દ્વારા જારી કરાયેલ કોચિંગ સેન્ટર રેગ્યુલેશન 2024 માટેની પ્રસ્તાવિત માર્ગદર્શિકા સૂચવે છે કે 16 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના વિદ્યાર્થીઓને કોચિંગ સેન્ટરોમાં નોંધણી ન કરવી જોઈએ. માર્ગદર્શિકા એ પણ સૂચવે છે કે કોચિંગ સેન્ટરોએ વાલીઓ અને વિદ્યાર્થીઓને ગેરમાર્ગે દોરનારા વચનો અથવા રેન્કની ખાતરી આપવી જોઈએ નહીં.

ઓછી લાયકાત ધરાવતા ટ્યુટરને નોકરી પર રાખવામાં આવશે નહીં

માર્ગદર્શિકામાં એવો પ્રસ્તાવ છે કે ગ્રેજ્યુએશન લાયકાત કરતાં ઓછી લાયકાત ધરાવતા ટ્યુટરને કોચિંગ સંસ્થાઓમાં ભણાવવાની મંજૂરી આપવી જોઈએ નહીં. યોગ્ય દેખરેખની ખાતરી કરવા માટે, કેન્દ્રએ આવા માર્ગદર્શિકાના અમલીકરણના ત્રણ મહિનાની અંદર નવા અને હાલના કોચિંગ કેન્દ્રોની નોંધણીનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે.

આંકડાઓ ડરામણા છે 

એકલા 2023 માં, આશાસ્પદ વિદ્યાર્થીઓમાં આત્મહત્યાના 28 કેસ નોંધાયા હતા, જેમાં ભારતના પ્રખ્યાત કોચિંગ માર્કેટ કોટા, રાજસ્થાનમાં સૌથી વધુ કેસ નોંધાયા હતા. આને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે આ પ્રકારની માર્ગદર્શિકા તૈયાર કરી છે જેથી આવી ઘટનાઓને રોકી શકાય.

કોચિંગ સેન્ટરો માટે ભારત સરકારના શિક્ષણ મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલ નવી માર્ગદર્શિકા

ટ્યુટર્સ સ્નાતકની લાયકાત કરતાં ઓછી હોવી જોઈએ નહીં.

સારા માર્કસ અને રેન્કની ખાતરી આપી શકતા નથી.

16 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના વિદ્યાર્થીઓ નોંધણી કરી શકાતા નથી.

માધ્યમિક શાળાની પરીક્ષા પછી જ નોંધણી કરવામાં આવશે.

દરેક કોર્સ માટે ટ્યુશન ફી નક્કી કરવામાં આવશે, ફી વચ્ચે વધારો કરવામાં આવશે નહીં, રસીદ આપવાની રહેશે.

જો તમે નિર્ધારિત સમય પહેલા કોર્સ છોડી દો છો, તો બાકીની ફી 10 દિવસમાં પરત કરવાની રહેશે.

જો કોઈ વિદ્યાર્થી હોસ્ટેલમાં રહેતો હોય તો તેને હોસ્ટેલની ફી અને મેસની ફી પણ ચૂકવવી પડશે.

નૈતિક અપરાધોના દોષિતો ફેકલ્ટીમાં ન હોવા જોઈએ.

કાઉન્સેલિંગ સિસ્ટમ વિના, કોચિંગ નોંધણી થશે નહીં.

ફેકલ્ટીની લાયકાત અને કોર્સ પૂર્ણ કરવાનો સમયગાળો વેબસાઇટ પર દર્શાવવાનો રહેશે.

હોસ્ટેલની સુવિધાઓ અને ફી વિશે સંપૂર્ણ માહિતી આપવાની રહેશે.

બાળકોના માનસિક તણાવ પર ધ્યાન આપવું પડશે, સારા પ્રદર્શન માટે કોઈ દબાણ રહેશે નહીં.

જો વિદ્યાર્થીઓ મુશ્કેલીમાં હોય અથવા તણાવમાં હોય, તો તેમને મદદ કરવા માટે એક સિસ્ટમ બનાવવી પડશે.

કોચિંગ સેન્ટરમાં મનોવૈજ્ઞાનિક કાઉન્સેલિંગ માટે એક ચેનલ હોવી જોઈએ.

સાયકોલોજિસ્ટ અને કાઉન્સેલરના નામ અને કામકાજના સમય વિશે વાલીઓને જાણ કરવાની રહેશે.

વિદ્યાર્થીઓને માર્ગદર્શન આપવા માટે ટ્યુટર્સ માનસિક સ્વાસ્થ્ય વિષયોની તાલીમ પણ લઈ શકે છે.

માર્ગદર્શિકાનું પાલન ન કરવા બદલ કોચિંગ સેન્ટરો પર 1 લાખ રૂપિયા સુધીનો દંડ ફટકારવામાં આવશે.

જો વધુ ફી વસૂલવામાં આવશે તો રજીસ્ટ્રેશન રદ કરવામાં આવશે.

આ પણ વાંચો:Ayodhya Ram Temple/કૃષ્ણના મોરપીંછ પર બિરાજ્યા રામ,જુઓ અદભૂત તસવીરો

આ પણ વાંચો:વડોદરા દુર્ઘટના/વડોદરા બોટ દુર્ઘટના મામલે રાષ્ટ્રપતિ અને ઉપરાષ્ટ્રપતિએ શોકની લાગણી વ્યકત કરી

આ પણ વાંચો:આગ/દિલ્હીના પિતામપુરા વિસ્તારના મકાનમાં આગ લાગતા પાંચ લોકો જીવતા ભૂંજાયા,બે લોકો ઇજાગ્રસ્ત