નવી દિલ્હીઃ ભારત હવે ડિજિટલ પેમેન્ટમાં વૈશ્વિક સ્તરે અગ્રણી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળ (IMF) ના નવા અહેવાલ, ‘રિટેલ ડિજિટલ પેમેન્ટ્સમાં ગ્રોઇંગ ટ્રેન્ડ્સ: ધ ઇમ્પોર્ટન્સ ઓફ ઇન્ટરઓપરેબિલિટી’ અનુસાર, ભારતનું યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ (UPI) આ ક્રાંતિનો મુખ્ય આધારસ્તંભ છે.

UPI એ વ્યવહારો કરવાની રીતમાં પરિવર્તન લાવ્યું છે

નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (NPCI) દ્વારા 2016 માં લોન્ચ કરાયેલ, UPI આજે ભારતમાં પૈસા મોકલવા અને પ્રાપ્ત કરવાનો સૌથી ઝડપી, સરળ અને સૌથી વિશ્વસનીય માર્ગ બની ગયો છે. UPI દ્વારા બહુવિધ બેંક ખાતાઓને એક જ મોબાઇલ એપ્લિકેશન સાથે લિંક કરી શકાય છે. તમે કોઈને પૈસા મોકલવા માંગતા હોવ, દુકાનમાં ચૂકવણી કરવા માંગતા હોવ કે મિત્રોને પૈસા ટ્રાન્સફર કરવા માંગતા હોવ – તે બધું ફક્ત થોડી ક્લિક્સમાં થાય છે.

દર મહિને 18 અબજ વ્યવહારો

આજે, ભારતમાં UPI દ્વારા દર મહિને 18 અબજથી વધુ વ્યવહારો થાય છે. ફક્ત જૂન 2025 માં, UPI એ 18.39 અબજ વ્યવહારો દ્વારા 24.03 લાખ કરોડ રૂપિયાના ચુકવણીઓ પર પ્રક્રિયા કરી. ગયા વર્ષે જૂનમાં, આ આંકડો 13.88 અબજ વ્યવહારો હતો. એટલે કે, એક વર્ષમાં લગભગ 32% નો વધારો.

49.1 કરોડ લોકો, 65 લાખ વેપારીઓ જોડાયેલા છે

આજે, 49.1 કરોડ લોકો અને 65 લાખ વેપારીઓ UPI સાથે જોડાયેલા છે. 675 બેંકો UPI પર સાથે કામ કરે છે, જેથી કોઈપણ વ્યક્તિ કોઈપણ બેંકની ચિંતા કર્યા વિના કોઈપણને ચુકવણી કરી શકે.

85 ટકા ડિજિટલ વ્યવહારો

ભારતમાં તમામ ડિજિટલ વ્યવહારોમાંથી 85% UPI દ્વારા થાય છે. એટલું જ નહીં, સમગ્ર વિશ્વમાં 50% રીઅલ-ટાઇમ ડિજિટલ ચુકવણીઓ ફક્ત ભારતના UPI દ્વારા જ થાય છે.

BRICS દેશોમાં વિસ્તરણની તૈયારી

PIB અનુસાર, ભારત ઇચ્છે છે કે UPI ને BRICS દેશોની એક સામાન્ય ડિજિટલ ચુકવણી પ્રણાલી બનાવવામાં આવે. જો આવું થાય, તો તે વિદેશથી પૈસા મોકલવાનું સરળ બનાવશે, નાણાકીય સમાવેશને પ્રોત્સાહન આપશે અને ભારતના ડિજિટલ નેતૃત્વને મજબૂત બનાવશે.

જન ધન યોજનાથી શરૂઆત

UPI ની સફળતાનો પાયો વર્ષો પહેલા જન ધન યોજનાથી નાખવામાં આવ્યો હતો. આ યોજના હેઠળ, જુલાઈ 2025 સુધીમાં 55.83 કરોડ બેંક ખાતા ખોલવામાં આવ્યા છે. આ ખાતાઓ સાથે, કરોડો લોકોને પહેલીવાર બેંકિંગ સુવિધાઓ મળી, સરકારી યોજનાઓના પૈસા સીધા ખાતામાં આવવા લાગ્યા અને લોકોને સુરક્ષિત બચતનો વિકલ્પ મળ્યો.

આ પણ વાંચો: વૈશ્વિક ડિજિટલ પેમેન્ટમાં ભારતનો સિંહફાળો

આ પણ વાંચો: ડિજિટલ પેમેન્ટમાં થશે મોટો ફેરફાર, પૈસા મોકલવામાં 4 કલાકનો વિલંબ થશે

આ પણ વાંચો: ભારતની ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમની વધતી જતી બોલબાલા