જમ્મુ કાશ્મીરમાંથી કલમ 370 નાબૂદ કરતાં પાકિસ્તાન રઘવાયું બન્યું છે. પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાન જ નહીં પરંતુ નાણાં પ્રધાન પણ પરમાણુ યુદ્ધની ધમકી આપી રહ્યા છે. બીજી તરફ સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથસિંહે પણ કહ્યું છે કે ભારત પરમાણુ શસ્ત્રોનો ઉપયોગ કરવાની પોતાની નીતિ બદલી શકે છે. પરંતુ શું બંને દેશો ખરેખર પરમાણુ યુદ્ધનું જોખમ લેવાની સ્થિતિમાં છે?

જો આપણે જાપાનના હિરોશિમા અને નાગાસાકી વિશે વાત કરીએ, તો અહીં પરમાણુ હુમલાની અસર હજી પણ અકબંધ છે. અણુ હુમલા દરમિયાન અહીં મોટી સંખ્યામાં લોકોના મોત થયા હતા. વસ્તુઓ નરક કરતા પણ ખરાબ બની હતી. અહીંના લોકો હજી પણ પરમાણુ હુમલાની અસર અને ભય અનુભવે છે. તેથી જો પાકિસ્તાન અને ભારત વચ્ચે પરમાણુ યુદ્ધ થાય છે, તો તેની અસર મામૂલી તો નહીં જ હોય.

જો પરમાણુ હુમલો થાય તો શું થશે?

જો ભારત અને પાકિસ્તાન એકબીજા પરમાણુ હુમલો કરશે તો ઘણો વિનાશ થશે. બોમ્બ પડે ત્યાંથી 0.79 કિ.મી. સુધી બધું નાશ પામશે. પરમાણુ વૈજ્ઞાનિકો ના અહેવાલ મુજબ, એર બ્લાસ્ટ -1 થી 3.21 કિ.મી. સુધી આંચકા અનુભવાશે અને તેનું રેડિયેશન 10.5 કિ.મી.માં ફેલાશે. આ અસર 50 થી 90 ટકા લોકોને થશે.

તે જ સમયે, એર બ્લાસ્ટ -2 થી 14.2 કિમી સુધીમાં આવેલી તમામ ઇમારતોને ધ્વસ્ત થશે. થર્મલ રેડિયેશનની અસર 47.9 કિ.મી. સુધીની રહેશે. એર બ્લાસ્ટ -3 ની અસર 93.7 કિ.મી. સુધી વિસ્તરશે અને 100 કિ.મી.ના ત્રિજ્યામાં ગંભીર પાયમાલ કરશે.

હિરોશિમા-નાગાસાકી કરતા વધારે વિનાશ

જો ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે પરમાણુ યુદ્ધ થાય છે અને 1000 કિલોટન બોમ્બ છોડવામાં આવે છે, તો તેની અસર પણ 100 કિ.મી. સુધી થઈ શકે છે.  આ હુમલો હિરોશિમા અને નાગાસાકી કરતા પણ વધુ ખતરનાક હશે.  કારણ કે તે સમયે ફેકેલા બોમ્બની ક્ષમતા આજના બોમ્બ કરતાજ ઘણી ઓછી હતી. હિરોશિમા પર છોડવામાં આવેલ અણુ બોમ્બ 15 કિલોટોન હતો અને નાગાસાકી પર ફેકવામાં આવેલો બોમ્બ 20 કિલોનો હતો.

કોની પાસે કેટલી શક્તિ છે?

વિશ્વભરના દેશોમાં આજે વધુ ક્ષમતા ધરાવતા પરમાણુ બોમ્બ છે. આવી સ્થિતિમાં, કોઈ દેશ સપનામાં તેના ઉપયોગ વિશે વિચારી પણ શકતું નથી. કારણ કે તે ઘણું નુકસાન કરી શકે છે, જેની કોઈ કલ્પના પણ થઈ શકે તેમ નથી.  જો આપણે ભારત-પાકિસ્તાનની વાત કરીએ તો બંને દેશો પાસે ઉચ્ચ ક્ષમતાવાળા પરમાણુ શસ્ત્રો છે. બંને દેશો પાસે આ શસ્ત્રો વહન કરનારી મિસાઇલો પણ છે.

બંને દેશો પાસે આવી ઉચ્ચ ક્ષમતાવાળી મિસાઇલો છે કે જો કોઈ પણ પરમાણુ બોમ્બનો ઉપયોગ કરશે તો તે મોટા પ્રમાણમાં વિનાશનું કારણ બની શકે છે. ભારત પાસે એક મિસાઇલ છે જે 5200 કિ.મી. સુધી પહોંચવા માટે સક્ષમ છે, જેનાથી માત્ર પાકિસ્તાનમાં જ નહીં પણ તેની બહાર પણ વિનાશ સર્જી શકે તેમ છે.  તે જ સમયે, પાકિસ્તાન પાસે 2750 કિમી ક્ષમતાની મિસાઇલ છે, જેનો ઉપયોગ કરવામાં આવે તો ભારતના ઘણા મોટા ભાગોને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.

સંખ્યામાં ઘટાડો, પણ છતાય વધુ સંકટ

પરમાણુ શસ્ત્રોનો સંગ્રહ ચોક્કસપણે ઘટી રહ્યો છે, પરંતુ તેનું સંકટ વધી રહ્યું છે. વર્ષો પહેલા પરમાણુ બોમ્બની સંખ્યા વધારે હતી પરંતુ ફાયરપાવર ઓછી હતી. આજે પરમાણુ શસ્ત્રોની સંખ્યા પહેલા કરતા ઓછી છે પરંતુ ફાયરપાવર વધારે છે. બુલેટિન ઓન અણુ વૈજ્ઞાનિકના ડેટા અનુસાર 1986 થી 2017 સુધી વૈશ્વિક અણુશસ્ત્રોનો સ્ટોક લગભગ દર વર્ષે ઘટી રહ્યો છે.

પરંતુ ફેડરેશન ઓફ અમેરિકન સાયન્ટિસ્ટ્સ (એફએએસ) ના આંકડા આનાથી કંઇક અલગ કહી રહ્યા છે. એફએએસ ડેટા અનુસાર 1990 ના દાયકાની તુલનામાં હાલના સમયમાં શસ્ત્રોના વિનાશની ગતિ ઓછી થઈ છે. જોકે, શીત યુદ્ધ પછી પરમાણુ શસ્ત્રોની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.

કોણ કેટલા પરમાણુ ધરાવે છે?

વિશ્વમાં ઘણા દેશો પાસે પરમાણુ શસ્ત્રો છે. આ રેસમાં રશિયા અને અમેરિકા મોખરે છે. નીચે આપેલા આંકડા અંદાજિત છે –

• રશિયા – 6500 પરમાણુ શસ્ત્રો
• અમેરિકા – 6185 પરમાણુ શસ્ત્રો
• ફ્રાંસ – 300 પરમાણુ શસ્ત્રો
• ચીન – 290 પરમાણુ શસ્ત્રો
• યુકે – 215 પરમાણુ શસ્ત્રો
• ઇઝરાઇલ – 80 પરમાણુ શસ્ત્રો
• પાકિસ્તાન – 140-150 પરમાણુ શસ્ત્રો
• ભારત – 130–140 પરમાણુ શસ્ત્રો
• ઉત્તર કોરિયા – 20-30 પરમાણુ શસ્ત્રો

માની લો કે ભારત પાકિસ્તાનના પાટનગર ઈસ્લામાબાદમાં બનેલા પાકિસ્તાન સ્મારક પર અણુ બોમ્બ ફેંકી દે છે, તો તેની અસર એબોટાબાદ, પેશાવર, બારામુલ્લા, શ્રીનગર, પુલવામા અને જલાલાબાદને થશે.

તેવી જ રીતે જો, પાકિસ્તાન ભારતના  ઇન્ડિયા ગેટમાં અણુ બોમ્બ ફૂડશે, તો તે મૂળચંદ, લક્ષ્મી નગર, પટેલ નગર અને આશ્રમ પર જીવલેણ અસર કરશે. બીજી તરફ રેવારી, રોહતક, હિસાર, સહારનપુર, અલીગઢ,, આગ્રા અને અલવરને અસર થશે.

શસ્ત્રો પહેલેથી જ ચાર દેશોમાં તૈનાત છે

વિશ્વના ચાર દેશ એવા છે જ્યાં પરમાણુ હથિયારો મિસાઇલો પર પહેલેથી જ ગોઠવવામાં આવ્યા છે. એફએએસ અનુસાર, મિસાઇલો પર આવા 3600 પરમાણુ શસ્ત્રો તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. તેઓ લશ્કરી દળોના નિયંત્રણમાં છે. આમાંથી 1800 ઉચ્ચ ચેતવણી મોડ પર મૂકવામાં આવ્યા છે. જે ટૂંકી સૂચના પર હુમલો કરવા તૈયાર છે. રશિયાએ 1600, ફ્રાંસ 280, યુએસ પાસે પણ 1600 અને બ્રિટન પાસે 120 પરમાણુ શસ્ત્રો મિસાઇલ પર તૈનાત કર્યા છે.

એર બ્લાસ્ટ એટલે શું?

એર બ્લાસ્ટ એટલે હવામાં વિસ્ફોટ. આ હવામાં વિસ્ફોટ પછી ઉચ્ચ સંભવિત દબાણ બનાવે છે અને થર્મલ રેડિયેશન વધારે છે. હિરોશામા પર જે બોમ્બ ફેંકાયો હતો તે હવામાં પણ ફૂટ્યો હતો. જ્યાં વિસ્ફોટ થાય છે, ત્યાં  ગાઢ વાદળ  છવાઈ જાય છે.  હવાના દબાણમાં પરિવર્તન આવે છે અને ખૂબ જ પવન આવે છે. હવાના દબાણમાં પરિવર્તન પછી ઇમારતો ધરાશાયી થાય છે. તે લાખો લોકોને પણ મારી શકે છે અને ઝાડ અને છોડને નષ્ટ કરી શકે છે.

નીચે આપેલી લીંક પર ક્લિક કરીને જોડાવ મંતવ્ય ન્યૂઝ સાથે…

તમે અમને ફેસબુક, ટ્વીટર, ઇન્સ્ટાગ્રામ અને યુ ટ્યુબ પર પણ લાઇક અને ફોલો કરી શકો છો.

લેટેસ્ટ ન્યૂઝ અપડેટ્સ આપના ફોન પર સૌથી ઝડપી મેળવવા માટે આજે જ ડાઉનલોડ કરો “મંતવ્ય ન્યૂઝ” ની નવી મોબાઇલ એપ્લિકેશન.