Bhai Bij: ભાઈ બીજ (Bhai Bij) તહેવાર દર વર્ષે કારતક મહિનાના શુક્લ પક્ષના બીજા દિવસે ઉજવવામાં આવે છે. તેને યમ દ્વિતિયા પણ કહેવામાં આવે છે. આ દિવસે બહેનો તેમના ભાઈઓના લાંબા આયુષ્ય અને સમૃદ્ધિની કામના કરે છે. તેનાથી ભાઈઓનું લાંબુ આયુષ્ય સુનિશ્ચિત થાય છે. ભાઈ-બહેન બંનેના જીવનમાં સુખ-સમૃદ્ધિ રહે છે. આ તહેવાર ભાઈ અને બહેન વચ્ચેના અતૂટ પ્રેમ વિશે લાગે છે. કેલેન્ડર મુજબ કાર્તિક શુક્લ પક્ષ દ્વિતિયા 2 નવેમ્બરે રાત્રે 8:22 વાગ્યાથી શરૂ થઈ રહી છે.

એવું માનવામાં આવે છે કે આ દિવસે યમુનાએ તેના ભાઈ યમને આતિથ્ય સાથે ભોજન પીરસ્યું હતું. ત્યારે યમરાજે આ વરદાન આપ્યું હતું કે જે આ દિવસે યમુનામાં સ્નાન કરીને યમની પૂજા કરશે તેને મૃત્યુ પછી યમલોકમાં જવું પડશે નહીં. યમુનાને સૂર્યની પુત્રી માનવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ દિવસે યમુનામાં સ્નાન કરીને યમુના અને યમરાજની પૂજા કરવાનું વિશેષ મહત્વ છે.

ભાઈને તિલક લગાવવાનો શુભ સમયઃ રવિવારે ભાઈ બીજનો તહેવારનો શુભ સમય સવારે 11:45 થી બપોરે 1:30 સુધીનો રહેશે.

આ રીતે કરો પૂજાઃ ભારતીય સંસ્કૃતિમાં ભાઈ-બહેનના આ તહેવારનું ઘણું મહત્વ છે. પરંપરા મુજબ ભાઈ બીજના દિવસે બહેનો તેમના ઘરના આંગણામાં ગાયના છાણમાંથી યમુના, યમ અને યામીનના આકાર બનાવે છે અને ત્યારબાદ સમાજ દ્વારા તેના પર ગાયના છાણનો માર મારવામાં આવે છે. ઢોરને પીસ્યા પછી ભાઈને કાંકરી ખવડાવવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આનાથી ભાઈ વીજળીની જેમ બળવાન બને છે.

બહેનો તેમના ભાઈઓને લોકગીતો દ્વારા ખૂબ શાપ આપે છે. તેણી સારી અને ખરાબ કહે છે. પછી તે પોતાની જીભને રંગના કાંટાથી ચૂંટી લે છે અને પોતાની ભૂલ માટે ભગવાનની માફી માંગે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ દિવસે ભાઈઓને અપશબ્દો બોલવાથી મૃત્યુનો ભય દૂર થાય છે અને આયુષ્ય વધે છે.

ભાઈ બીજની વાર્તા: સનતકુમાર સંહિતામાં ઉલ્લેખિત વાર્તા અનુસાર, ભાઈ બીજની શરૂઆત સૂર્યના પુત્ર યમરાજ અને તેમની પ્રિય બહેન યમુના સાથે સંબંધિત છે. પુરાણમાં વર્ણવેલ વાર્તા અનુસાર, યમુના તેના ભાઈ યમરાજને તેના ઘરે આવવા માટે સતત આમંત્રણ આપતી હતી, પરંતુ સમયના અભાવને કારણે, યમરાજ હાજર નહોતા શક્યા. કાર્તિક શુક્લ દ્વિતિયા તિથિ પર, યમુના દેવીએ ભોજનની વ્યવસ્થા કરી અને તેમના ભાઈ યમરાજને આવવાનો આગ્રહ કર્યો. તેની બહેનની સતત જીદને કારણે મૃત્યુના દેવતા યમરાજ તેની બહેન યમુનાના ઘરે પહોંચ્યા, તેણીને વિવિધ સાધનોથી શણગાર્યા અને વિવિધ પ્રકારની ખાદ્ય સામગ્રીઓથી તેમનું સ્વાગત કર્યું. પોતાની બહેનના આતિથ્યથી ખૂબ જ ખુશ થઈને યમરાજે તેની બહેનને ભેટ તરીકે વર માગવા વિનંતી કરી.

તેના ભાઈની વિનંતી પર, યમુનાએ દર વર્ષે આ તિથિએ તેમના ઘરે આવવા, નરકના તમામ રહેવાસીઓને નરકમાંથી મુક્ત કરવા અને આ તિથિએ તેની બહેનના હાથનું ભોજન કરનારાઓની બધી ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરવા માટે વરદાન માંગ્યું. પોતાની બહેનના આતિથ્યથી પ્રસન્ન થઈને યમરાજે આ વિશેષ તિથિએ યમુના નદીમાં સ્નાન કરીને પિતૃઓને અંજલિ આપવા સાથે વરદાન આપવાની સાથે સાથે પોતાની બહેનના ઘરે પહોંચીને આમંત્રણ ગ્રહણ કરવાનું વરદાન પણ આપ્યું. ત્યાં જમનારા લોકોને કાયમ માટે નરકમાંથી મુક્તિ આપી.

યમરાજ દ્વારા આપવામાં આવેલ આ વરદાનની પરંપરા પ્રાચીન સમયથી ચાલી આવે છે. વરદાનમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે નાની બહેનની ગેરહાજરીમાં જો સંબંધીઓમાં મોટી બહેન કે કોઈ બહેન હોય તો તે તિથિએ તેના ઘરે ભોજન કરવાથી ચોક્કસ ફળ મળે છે. લોકો આ પ્રાચીન પરંપરાને શ્રદ્ધા અને આસ્થા સાથે ઉજવતા આવ્યા છે.

અહીં અપાયેલી માહિતી જ્યોતિષ માન્યતાઓ, સામાન્ય માન્યતાઓ અને જાણકારીઓ પર આધારિત છે, મંતવ્ય ન્યૂઝ તેની પુષ્ટિ કરતું નથી.

આ પણ વાંચો:રામાયણ-મહાભારત વખતે પણ કંદીલનો થતો હતો ઉપયોગ, દિવાળીમાં જાણો પૌરાણિક પરંપરા

આ પણ વાંચો:રોટલી ક્યારેય ગણીને ન આપવી, સૂર્ય થશે કમજોર, કેવી રીતે મજબૂત કરશો ગ્રહોના રાજાને

આ પણ વાંચો:શું વાસ્તવમાં ઈશ્વર છે? નાસ્તિકો ભગવાન વિશે શું દલીલ કરે છે