આતંકવાદને પ્રાયોજિત કરવા, આશ્રય આપવા અને નિકાસ કરવામાં પાકિસ્તાનનો ટ્રેક રેકોર્ડ તેને વિશ્વની સૌથી ખતરનાક અને અસ્થિર શક્તિઓમાંની એક બનાવે છે. દાયકાઓથી, તેની ભૂમિનો ઉપયોગ સરહદ પારના આતંકવાદ, ઉગ્રવાદ અને ઉગ્રવાદી વિચારધારા માટે લોન્ચપેડ તરીકે કરવામાં આવે છે.
• 2018માં પાકિસ્તાનના ભૂતપૂર્વ પ્રધાનમંત્રી નવાઝ શરીફે સૂચવ્યું હતું કે પાકિસ્તાન સ્થિત ઇસ્લામિક આતંકવાદી જૂથ લશ્કર-એ-તૈયબા દ્વારા 2008ના મુંબઈ હુમલામાં પાકિસ્તાની સરકારે ભૂમિકા ભજવી હતી.

• પરવેઝ મુશર્રફે સ્વીકાર્યું કે તેમની સેનાએ ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરમાં ભારત સામે લડવા માટે આતંકવાદી જૂથોને તાલીમ આપી હતી. તેમણે કબૂલાત કરી હતી કે સરકારે આ તરફ આંખ આડા કાન કર્યા કારણ કે તે ભારતને વાટાઘાટોમાં જોડાવા માટે દબાણ કરવા માંગતી હતી, તેમજ આ મુદ્દો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઉઠાવવા માંગતી હતી.

• થોડા દિવસો પહેલા જ, પાકિસ્તાનના સંરક્ષણ પ્રધાન ખ્વાજા મુહમ્મદ આસિફે સ્વીકાર્યું હતું કે તેમનો દેશ ત્રણ દાયકાથી વધુ સમયથી આતંકવાદી જૂથોને સમર્થન આપી રહ્યો છે અને તેને અમેરિકાના નેતૃત્વ હેઠળના વિદેશ નીતિના નિર્ણયોની ભૂલ ગણાવી હતી.

વૈશ્વિક સ્તરે આતંકવાદની નિકાસ:

અફઘાનિસ્તાન

• તાલિબાન અને હક્કાની નેટવર્કના હુમલા: પાકિસ્તાનની ISI (ઇન્ટર-સર્વિસિસ ઇન્ટેલિજન્સ) અફઘાન તાલિબાન અને હક્કાની નેટવર્કને સમર્થન આપવા, તેમને ભંડોળ, તાલીમ અને સલામત આશ્રયસ્થાનો પૂરા પાડવા માટે વ્યાપકપણે દસ્તાવેજીકૃત કરવામાં આવી છે.

• આ જૂથો અફઘાન નાગરિકો, સરકારી લક્ષ્યો અને આંતરરાષ્ટ્રીય દળો પર અસંખ્ય ઘાતક હુમલાઓ માટે જવાબદાર રહ્યા છે. જેમાં 2008માં કાબુલમાં ભારતીય દૂતાવાસ પર બોમ્બ વિસ્ફોટ અને 2011માં કાબુલમાં યુએસ દૂતાવાસ પર હુમલાનો સમાવેશ થાય છે.

• પીઢ પત્રકાર કાર્લોટા ગેલ તેમના પુસ્તકમાં લખે છે, “દૂતાવાસ પર બોમ્બ વિસ્ફોટ એ કોઈ બદમાશ ISI એજન્ટો દ્વારા કરવામાં આવેલ ઓપરેશન નહોતું જે પોતાની મેળે કામ કરી રહ્યા હતા. તેને પાકિસ્તાની ગુપ્તચર તંત્રના સૌથી વરિષ્ઠ અધિકારીઓ દ્વારા મંજૂરી અને દેખરેખ આપવામાં આવી હતી.”

રશિયા

• મોસ્કો કોન્સર્ટ હોલ હુમલો (2024): એપ્રિલ 2025માં મોસ્કોમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલાની તપાસમાં પાકિસ્તાન સાથેના સંબંધોનો ખુલાસો થયો છે. રશિયન અધિકારીઓએ માસ્ટરમાઇન્ડને તાજિક નાગરિક તરીકે ઓળખી કાઢ્યો છે અને પાકિસ્તાન સાથેના સંબંધોની તપાસ કરી રહ્યા છે, અહેવાલો સૂચવે છે કે હુમલાખોરોને પાકિસ્તાની નેટવર્ક્સ તરફથી લોજિસ્ટિકલ અથવા વૈચારિક સમર્થન મળ્યું હોઈ શકે છે.[1] [2]

ઈરાન

• જૈશ ઉલ-અદલના હુમલા: પાકિસ્તાન સ્થિત સુન્ની ઉગ્રવાદી જૂથ જૈશ ઉલ-અદલે સિસ્તાન અને બલુચિસ્તાન પ્રાંતમાં ઈરાની સુરક્ષા દળો પર વારંવાર હુમલા કર્યા છે. જવાબમાં, ઈરાને 16 જાન્યુઆરી 2024ના રોજ પાકિસ્તાનના બલુચિસ્તાન પ્રાંતમાં જૈશ ઉલ-અદલના ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવીને મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલા કર્યા. [3]
• સરહદ પાર આતંકવાદ: ઈરાન નિયમિતપણે પાકિસ્તાન પર આરોપ લગાવે છે કે તે સુન્ની આતંકવાદીઓને આશ્રય આપે છે, જેઓ સરહદ પાર હુમલા કરે છે અને તેમની સામે કાર્યવાહી કરવામાં નિષ્ફળ જાય છે.

 યુનાઇટેડ કિંગડમ

• 2005 લંડન બોમ્બ વિસ્ફોટ: 7 જુલાઈ 2005ના રોજ લંડનમાં થયેલા બોમ્બ વિસ્ફોટો ચાર બ્રિટિશ ઇસ્લામી આતંકવાદીઓ દ્વારા કરવામાં આવ્યા હતા જેમને પાકિસ્તાનમાં તાલીમ આપવામાં આવી હતી અને શિક્ષણ આપવામાં આવ્યું હતું. ત્રણ હુમલાખોરો – મોહમ્મદ સિદ્દીક ખાન, શહેઝાદ તનવીર અને જર્મેઈન લિન્ડસે – એ 2003 થી 2005 દરમિયાન પાકિસ્તાનમાં સમય વિતાવ્યો હતો.

પાકિસ્તાનના એબોટાબાદમાં ઓસામા બિન લાદેનનું ઠેકાણું

• 2011માં પાકિસ્તાનના એબોટાબાદમાં અલ-કાયદાના નેતા ઓસામા બિન લાદેનને ઠાર મારવામાં આવેલા યુએસ દરોડાએ પાકિસ્તાનના આતંકવાદ વિરોધી પ્રયાસોમાં પ્રણાલીગત નિષ્ફળતાઓનો પર્દાફાશ કર્યો હતો. બિન લાદેન વર્ષોથી પાકિસ્તાનની લશ્કરી એકેડેમી નજીકના એક કમ્પાઉન્ડમાં અજાણ્યા સ્થળે રહેતો હતો, જેના કારણે ISIની સંડોવણીની શંકા ઉભી થઈ હતી.

જમાત-ઉલ-મુજાહિદ્દીન બાંગ્લાદેશ (JMB)ની કામગીરી

• પાકિસ્તાનની ISI પર 2016માં ઢાકામાં ગુલશન કાફે હુમલા (20 બંધકોની હત્યા) માટે જવાબદાર પ્રતિબંધિત ઇસ્લામિક જૂથ જમાત-ઉલ-મુજાહિદ્દીન બાંગ્લાદેશ (JMB)ને ભંડોળ અને તાલીમ આપવાનો આરોપ છે. 2015માં બાંગ્લાદેશી અધિકારીઓએ પાકિસ્તાની રાજદ્વારીઓને JMB ઓપરેટિવ્સને ભંડોળ ટ્રાન્સફર કરતા રંગે હાથે પકડ્યા બાદ તેમને હાંકી કાઢ્યા હતા.

• 2020ના એક ગુપ્તચર અહેવાલમાં ખુલાસો થયો હતો કે બાંગ્લાદેશના કોક્સ બજાર કેમ્પમાં JMB દ્વારા 40 રોહિંગ્યા શરણાર્થીઓને તાલીમ આપવામાં ISIની સંડોવણી હતી. જેનો હેતુ તેમને ભારતમાં ઘૂસણખોરી કરાવવાનો હતો. ગલ્ફ-આધારિત NGO અને પાકિસ્તાની મધ્યસ્થીઓ દ્વારા ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવતું, JMBનું નેટવર્ક બાંગ્લાદેશ અને ભારતમાં ફેલાયેલું છે. જેમાં પશ્ચિમ બંગાળ અને કેરળ જેવા રાજ્યોમાં સ્લીપર સેલ છે. આ જૂથના પાકિસ્તાનના ગુપ્તચર તંત્ર સાથેના સંબંધો ઇસ્લામાબાદ દ્વારા પ્રાદેશિક હરીફોને અસ્થિર કરવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રોક્સીઓનો કથિત ઉપયોગ પ્રતિબિંબિત કરે છે.

પાકિસ્તાન પ્રાયોજિત આતંકવાદી શાળાઓ:

• પાકિસ્તાનના ઇનકાર પાછળ એક નક્કર વાસ્તવિકતા છે, એક લશ્કરી અને ગુપ્તચર નેટવર્ક જેણે સૈનિકોને જેહાદી તાલીમ આપનારાઓમાં ફેરવી દીધા છે. જે સમગ્ર દક્ષિણ એશિયામાં દાયકાઓથી ચાલી રહેલા આતંકને વેગ આપે છે.

• પાકિસ્તાન પંજાબ, ખૈબર પખ્તુનખ્વા (અગાઉ NWFP), વઝીરિસ્તાન અને પાકિસ્તાન કબજા હેઠળના કાશ્મીર (PoK) જેવા પ્રાંતોમાં આતંકવાદી તાલીમ શિબિરોનું નેટવર્ક ધરાવે છે. લશ્કર-એ-તૈયબા (LeT), જૈશ-એ-મોહમ્મદ (JeM), હિઝબુલ મુજાહિદ્દીન (HM) જેવા જૂથો અને ISIS-ખોરાસન જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનો દ્વારા સંચાલિત આ શિબિરો કટ્ટરપંથીકરણ, શસ્ત્ર તાલીમ અને આત્મઘાતી મિશનની તૈયારી માટેના કેન્દ્રો તરીકે સેવા આપે છે. ભૂતપૂર્વ પાકિસ્તાની સૈન્ય કર્મચારીઓ ઘણીવાર તાલીમમાં મદદ કરે છે, ઓપરેશનલ ઘાતકતા વધારવા માટે લશ્કરી કુશળતા આપે છે.

• યુએસ સ્ટેટ ડિપાર્ટમેન્ટના કન્ટ્રી રિપોર્ટ્સ ઓન ટેરરિઝમ 2019માં પાકિસ્તાનને એક એવા દેશ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યું છે જે “ચોક્કસ પ્રાદેશિક રીતે કેન્દ્રિત આતંકવાદી જૂથો માટે સલામત આશ્રયસ્થાન તરીકે સેવા આપવાનું ચાલુ રાખે છે.”

• યુરોપિયન ફાઉન્ડેશન ફોર સાઉથ એશિયન સ્ટડીઝ દ્વારા પાકિસ્તાન આર્મી એન્ડ ટેરરિઝમ: એન અનહોલી એલાયન્સ નામના અહેવાલમાં, પાકિસ્તાનની લશ્કરી સ્થાપના, તેની ગુપ્તચર એજન્સી – ISI – અને કટ્ટરપંથી ધાર્મિક નેતાઓ વચ્ચે ઊંડાણપૂર્વકના સંબંધો પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો છે.

• સપ્ટેમ્બર 2019માં, બ્રિગેડિયર શાહે પાકિસ્તાની ખાનગી ન્યૂઝ ચેનલ હમ ન્યૂઝ પર એક રાષ્ટ્રીય ટેલિવિઝન ઇન્ટરવ્યુ દરમિયાન ચોંકાવનારી કબૂલાત કરી હતી. એક ટોક શો દરમિયાન પત્રકાર નદીમ મલિક સાથે વાત કરતા, શાહે કબૂલાત કરી હતી કે પાકિસ્તાને આતંકવાદી સંગઠન જમાત-ઉદ-દાવા (JuD)ને મુખ્ય પ્રવાહમાં લાવવાના પ્રયાસમાં લાખો રૂપિયા ખર્ચ્યા છે.

• એક મુલાકાતમાં મુશર્રફે સ્વીકાર્યું હતું કે કાશ્મીરીઓને જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં ભારતીય સેના સામે લડવા માટે મુજાહિદ્દીન તરીકે “પાકિસ્તાનમાં તાલીમ આપવામાં આવી હતી”. તેમણે આગળ જઈને જેહાદી આતંકવાદીઓને પાકિસ્તાનના “હીરો” ગણાવ્યા અને પાકિસ્તાન દ્વારા “હીરો” ગણાતા વૈશ્વિક આતંકવાદીઓ ઓસામા બિન લાદેન, અયમાન અલ-ઝવાહિરી અને જલાલુદ્દીન હક્કાનીનું નામ પણ આપ્યું.

આ પણ વાંચો: અમે ભારત પર 1000 વર્ષ શાસન કર્યું… પાકિસ્તાની સેનેટરએ સંસદમાં ઝેર ઓક્યું, ગોરી અને ગઝનવી વિશે આપી ધમકી

આ પણ વાંચો: લાહોરમાં આતંકવાદી હાફિઝ સઈદનું ગુપ્ત ઠેકાણું મળી આવ્યું, ખુલ્લામાં રહે છે આરામથી,જુઓ ફોટો

આ પણ વાંચો: પાકિસ્તાન આવ્યું ભાનમાં! પહેલા તેણે સિંધુ જળ પર ભારતને ધમકી આપી હતી, હવે તે કાનૂની લડાઈ માટે તૈયાર