National News : ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના તણાવની અસર બંને દેશોના સામાન્ય પરિવારો પર પણ પડી છે. ખાસ કરીને એવા પરિવારો મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે, જેમના સંબંધો સરહદની બંને બાજુ વર્ષોથી જોડાયેલા છે. હવે આવી જ એક રસપ્રદ કહાની સામે આવી છે. પાકિસ્તાનના સિંધ પ્રાંતમાંથી લગભગ 150 સિંધી હિન્દુ યુવતી (Pakistani Hindu Brides)ઓ લગ્ન માટે ભારત આવી રહી છે.
આ યુવતીઓના સંબંધો ભારતમાં પહેલેથી નક્કી થઈ ચૂક્યા હતા. સગાઈ પણ થઈ ગઈ હતી અને લગ્નની તૈયારીઓ પણ ચાલી રહી હતી. પરંતુ ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચેની વધતી તંગદિલી અને વિઝા પ્રતિબંધોના કારણે તેઓ સમયસર ભારત આવી શકી નહોતી.
હવે તેમને વિશેષ મંજૂરી મળ્યા બાદ લગ્ન માટે ભારત આવવાનો રસ્તો ખુલ્યો છે.
આ 150 યુવતીઓ કોણ છે?
મળતી માહિતી પ્રમાણે, આ યુવતીઓ પાકિસ્તાન (Pakistan)ના સિંધ પ્રાંતમાં રહેતા સિંધી (Pakistani Hindu Brides)હિન્દુ પરિવારો સાથે સંબંધિત છે.
સિંધી હિન્દુ સમાજના અનેક પરિવારોના સંબંધીઓ ભારત અને પાકિસ્તાન બંને દેશોમાં રહે છે. આ પારિવારિક સંબંધોને કારણે ભારતના અલગ-અલગ શહેરોમાં લગ્ન નક્કી થયા હતા.
કેટલાક લગ્ન નાગપુર, રાયપુર, જોધપુર અને પુણે જેવા શહેરોમાં થવાના હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે.
અહીં મહત્વની વાત એ છે કે આ સંબંધો અચાનક નક્કી થયા નથી. ઘણા પરિવારો વચ્ચે પહેલેથી જ ઓળખાણ અને પારિવારિક સંબંધો હતા.
વિઝાના કારણે અટકી ગયા હતા લગ્ન
ભારત અને પાકિસ્તાન (Pakistan)વચ્ચે તણાવ વધ્યા બાદ બંને દેશો વચ્ચેની અવરજવર પર અનેક નિયંત્રણો લાગુ થયા.
આ પરિસ્થિતિની સીધી અસર એવા પરિવારો પર પડી જેમની દીકરીઓના લગ્ન ભારતમાં નક્કી થયા હતા. સગાઈ થઈ ગઈ હતી, લગ્નની તારીખો નક્કી કરવાની તૈયારી હતી, પરંતુ દુલ્હનો ભારત આવી શકતી નહોતી.
સમુદાય સાથે જોડાયેલા લોકોના જણાવ્યા પ્રમાણે, આવી સ્થિતિમાં લગભગ 150 યુવતીઓના લગ્ન અટવાઈ ગયા હતા.
ગૃહ મંત્રાલય સુધી પહોંચ્યો મામલો
જ્યારે લાંબા સમય સુધી સમસ્યાનો ઉકેલ ન આવ્યો ત્યારે સિંધી સમુદાયના આગેવાનો દ્વારા આ મામલો સરકાર સુધી પહોંચાડવામાં આવ્યો.
રાયપુર સ્થિત સંત યુધિષ્ઠિરલાલ શાદાની સાથે પણ આ અંગે સંપર્ક કરવામાં આવ્યો હોવાનું જણાવાય છે. ત્યારબાદ ભારતમાં લગ્ન માટે આવવાની રાહ જોઈ રહેલી યુવતીઓની યાદી તૈયાર કરવામાં આવી અને તે ગૃહ મંત્રાલય સુધી પહોંચાડવામાં આવી.
મુખ્ય માંગ હતી કે આ યુવતીઓને લગ્ન માટે વિશેષ મંજૂરી આપી ભારત આવવા દેવામાં આવે.
150 યુવતીઓ સાથે કુલ 300 લોકો
સામે આવેલી માહિતી પ્રમાણે, લગભગ 150 યુવતીઓ સાથે તેમના પરિવારના એક-એક સભ્યને પણ ભારત આવવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
એટલે કુલ સંખ્યા આશરે 300 લોકો સુધી પહોંચે છે.
આ મંજૂરીથી લાંબા સમયથી અટકેલા લગ્નના આયોજનને ફરી ગતિ મળી છે.
વાઘા-અટારી નહીં, હવે હવાઈ માર્ગે ભારત
પહેલાં પાકિસ્તાન (Pakistan)ના સિંધમાંથી ભારત આવવા માટે વાઘા-અટારી બોર્ડરનો ઉપયોગ થતો હતો.
પરંતુ હાલના પ્રતિબંધોના કારણે જમીન માર્ગે ભારત આવવાની મંજૂરી ન હોવાથી આ પરિવારો માટે હવાઈ માર્ગનો વિકલ્પ પસંદ કરવામાં આવ્યો છે.
મળતી માહિતી પ્રમાણે, તેઓ દુબઈ અને શ્રીલંકા થઈને ભારત પહોંચી રહ્યા છે.
અર્થાત, જે મુસાફરી પહેલાં સીધી સરહદ મારફતે થઈ શકતી હતી, તે હવે લાંબા અને મુશ્કેલ હવાઈ માર્ગથી કરવી પડી રહી છે.
ભારતમાં જ લગ્ન કેમ?
સવાલ એ પણ છે કે આ યુવતીઓના લગ્ન ભારતમાં જ કેમ નક્કી થયા?
તેનું એક મોટું કારણ બંને દેશોમાં વસતા સિંધી હિન્દુ પરિવારો વચ્ચેના દાયકાઓ જૂના પારિવારિક સંબંધો છે.
ઘણા પરિવારોના સગાં ભારતમાં સ્થાયી થઈ ગયા છે, જ્યારે પરિવારના કેટલાક સભ્યો હજુ પણ પાકિસ્તાનમાં રહે છે. આવી સ્થિતિમાં બંને દેશોના પરિવારો વચ્ચે લગ્ન સંબંધો બનતા રહે છે.
બીજું કારણ પાકિસ્તાનમાં રહેતા હિન્દુ લઘુમતી પરિવારોની સ્થિતિ સાથે પણ જોડાયેલું છે. કેટલાક પરિવારો ભારતમાં તેમના સંતાનો માટે વધુ સ્થિર અને સુરક્ષિત ભવિષ્યની સંભાવના જોતા હોય છે.
માત્ર લગ્ન નહીં, ભવિષ્યની આશા પણ
સિંધી સમુદાય સાથે સંકળાયેલા લોકોના જણાવ્યા પ્રમાણે, આ મામલાને માત્ર લગ્નની ઘટના તરીકે જોવી યોગ્ય નથી.
સરહદની બંને બાજુ વસતા પરિવારો માટે આ સંબંધો પરિવાર, સંસ્કૃતિ અને ભવિષ્ય સાથે જોડાયેલા છે.
કેટલાક પરિવારો માટે ભારતમાં લગ્ન થવાનો અર્થ નવા પારિવારિક સંબંધની શરૂઆત છે, તો કેટલાક માટે તે પોતાની દીકરીના ભવિષ્યને લઈને સુરક્ષા અને સ્થિરતાની આશા પણ બની શકે છે.
પહેલા સ્થિતિ કેવી હતી?
કેટલાક વર્ષો પહેલાં સુધી સિંધના હિન્દુ પરિવારો માટે ભારત આવવું પ્રમાણમાં સરળ હતું. પરિવારો વાઘા-અટારી બોર્ડર (Wagah Attari Border)મારફતે ભારત આવતા, લગ્ન સમારોહમાં હાજરી આપતા અને ત્યારબાદ પરત જતા.
પરંતુ ભારત-પાકિસ્તાન સંબંધો (India Pakistan Relations)માં તણાવ વધ્યા બાદ આ વ્યવસ્થા મુશ્કેલ બની ગઈ.
ખાસ કરીને સરહદ પારની અવરજવર પર લાગેલા પ્રતિબંધોની અસર લગ્ન જેવા પારિવારિક પ્રસંગો પર પણ પડી.
હવે લગ્નની તૈયારીઓ ફરી શરૂ
હવે વિશેષ વિઝા અને ભારત આવવાની મંજૂરી મળ્યા બાદ અટકી ગયેલા લગ્ન ફરી આગળ વધવાની શક્યતા છે.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ એ પણ દર્શાવે છે કે ભારત-પાકિસ્તાનની સરહદ માત્ર બે દેશોને અલગ કરતી રેખા નથી; તેની બંને બાજુ અનેક પરિવારોના સંબંધો, યાદો અને સામાજિક જોડાણો પણ જોડાયેલા છે.
150 સિંધી હિન્દુ યુવતીઓ (Sindhi Hindu)ની આ કહાની એ જ જૂના પારિવારિક સંબંધો અને બદલાયેલા સરહદી સંજોગો વચ્ચેની એક અનોખી તસવીર રજૂ કરે છે.
