World News: ફિલિપિન્સના રક્ષા મંત્રીએ કહ્યું છે કે બ્રહ્મોસ મિસાઈલ સમજૂતી બાદ તેઓ ભારત(Philippines India Brahmos) સાથે મળીને એરડિફેન્સ સિસ્ટમ બનાવવા માંગે છે. તેમણે કહ્યું કે ફિલિપિન્સ પોતાના દમ પર ચીનનો મુકાબલો કરી શકે તેમ નથી અને તેને ભારત જેવા સમાન વિચારધારા ધરાવતા દેશોની મદદની જરૂર છે.
Philippines India Brahmos: ભારત સાથે સંબંધોની દિશા અંગે રક્ષા મંત્રીનું નિવેદન
ફિલિપિન્સના રક્ષા મંત્રી ગિલ્બર્ટ ટીઓડોરોએ બુધવારે નવી દિલ્હી સ્થિત મનોહર પર્રિકર રક્ષા અધ્યયન એવં વિશ્લેષણ સંસ્થાન (MP-IDSA)(MP-IDSA)ના કોન્ક્લેવમાં ભારત સાથેના સંબંધો અંગે અનેક મહત્વની વાતો કહી. તેમણે સંબંધોને એવી દિશામાં લઈ જવાની હિમાયત કરી, જ્યાં મામલો માત્ર હથિયારોની ખરીદી સુધી સીમિત ન રહે, પરંતુ બંને દેશો હથિયારોના ઉત્પાદન, દરિયાઈ સીમાની સંયુક્ત સુરક્ષા અને ચીનના ખતરાનો સામનો કરવા કાર્યયોજના તૈયાર કરવા તરફ આગળ વધે.
બ્રહ્મોસ બાદ એરડિફેન્સ સિસ્ટમ પર નજર
ફિલિપિન્સ અને ભારત છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ઘણા નજીક આવ્યા છે અને તેનું સૌથી મોટું ઉદાહરણ બ્રહ્મોસ મિસાઈલ(Philippines India Brahmos) સમજૂતી છે. ટીઓડોરોએ કહ્યું કે ફિલિપિન્સ દુનિયાનો પહેલો દેશ છે જે હવે બ્રહ્મોસ મિસાઈલ ઓપરેટ કરે છે, પરંતુ તેમણે ધ્યાન દોર્યું હતું કે અન્ય હથિયારોના સહ-ઉત્પાદન પર. તેમણે કહ્યું કે તેમનો દેશ ભારત સાથે મળીને એરડિફેન્સ સિસ્ટમ(Air Defence System) પણ બનાવવા માંગે છે. ફિલિપિન્સે ભારતીય અધિકારીઓને પોતાની જરૂરિયાત મુજબ બ્રહ્મોસ મિસાઈલોને ઢાળવા અંગે જરૂરિયાતોની યાદી પણ સોંપી છે. કેટલાક અહેવાલોમાં કહેવાયું છે કે ફિલિપિન્સ વધુ બ્રહ્મોસ મિસાઈલ ખરીદવા અંગે નવી દિલ્હી સાથે વાતચીત કરી રહ્યું છે.
ફિલિપિન્સ ભારત પાસે શું ઈચ્છે છે?
ફિલિપિન્સે ભારત સાથે 375 મિલિયન ડોલરનો ઐતિહાસિક બ્રહ્મોસ સોદો કર્યો હતો અને તેની નજર નવા બ્રહ્મોસ સોદા પર છે. રક્ષા મંત્રીએ કહ્યું કે આ સોદો ભારતની તકનીકી ક્ષમતા અને સુરક્ષા પ્રતિબદ્ધતા પર ફિલિપિન્સના અતૂટ ભરોસાને દર્શાવે છે.
તેમણે કહ્યું કે ચીન દક્ષિણ ચીન સાગર(South China Sea)ના 90 ટકા હિસ્સા પર એકતરફી કબજો ઈચ્છે છે અને ફિલિપિન્સને સહયોગીઓની જરૂર છે, કારણ કે તે એકલા મુકાબલો કરી શકે તેમ નથી. તેમણે અંતરિક્ષ સંબંધિત ખતરાનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો અને કહ્યું કે ફિલિપિન્સ ભારત સાથે સ્પેસ ટેક્નોલોજીમાં સહયોગ વધારવા માંગે છે. વિશાળ દરિયાકાંઠાની સુરક્ષા માટે તે સંયુક્ત સેટેલાઈટ ટ્રેકિંગ અને અર્થ ઓબ્ઝર્વેશન પર કામ કરવા ઈચ્છે છે.
દક્ષિણ ચીન સાગરમાં ભારત-ફિલિપિન્સ કેવી રીતે બની શકે મજબૂત ભાગીદાર?
વર્ષ 2016માં પરમેનન્ટ કોર્ટ ઓફ આર્બિટ્રેશન (PCA)એ દક્ષિણ ચીન સાગર પર ચીનના એકતરફી દાવાને ફગાવી દીધો હતો. ત્યારબાદ ચીને કૃત્રિમ ટાપુઓ, સૈન્ય અડ્ડા, રડાર અને મિસાઈલ સેન્ટર્સ બનાવ્યા છે, જેથી દક્ષિણ ચીન સાગરના અલગ અલગ હિસ્સા પર દાવો કરતા દેશોને ડરાવી શકાય.
ચીન ‘નાઈન-ડેશ લાઈન’નો હવાલો આપીને 90 ટકા દક્ષિણ ચીન સાગરને પોતાનો હિસ્સો ગણાવે છે. ફિલિપિન્સનું કહેવું છે કે ચીનના એકતરફી દાવા તેના માટે જ નહીં, પરંતુ વિયેતનામ, મલેશિયા અને બ્રુનેઈ જેવા પડોશી દેશોની સંપ્રભુતા માટે પણ મોટો ખતરો છે.
ભારત અને ફિલિપિન્સ વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી કેવી રીતે વધારી શકે?
બ્રહ્મોસ સમજૂતી બાદ ફિલિપિન્સ ભારત સાથે એરડિફેન્સ સિસ્ટમ બનાવવા માંગે છે. તેણે ભારતીય રડાર, તેજસ લડાકુ વિમાન, ગશ્તી નૌસેના જહાજ અને આર્ટિલરી ગન ખરીદવામાં ઊંડો રસ દાખવ્યો છે. ભારત અને ફિલિપિન્સ પોતાની નૌસેના અને વાયુસેના વચ્ચેના યુદ્ધાભ્યાસ વધારી શકે છે, જેનાથી ભારતને દક્ષિણ ચીન સાગરની સ્થિતિ સમજવામાં વધુ મદદ મળશે.
બંને દેશો દરિયાઈ સુરક્ષા મજબૂત કરવા અને ગેરકાયદે માછીમારી રોકવા રિયલ-ટાઈમ ઈન્ટેલિજન્સ અને ડેટા શેરિંગ મજબૂત કરી શકે છે. જો ભારત સેટેલાઈટ મદદ આપે, તો ફિલિપિન્સને ચીની જહાજો અને નૌસેનાની ગતિવિધિ પર સટીક નજર રાખવામાં મદદ મળશે. ISRO આ ક્ષેત્રમાં ફિલિપિન્સનું વિશ્વસનીય અને કિફાયતી ભાગીદાર બની શકે છે.
ફિલિપિન્સના માધ્યમથી ચીન પર કેવી રીતે દબાણ બનાવી શકે ભારત?
ભારત સરકારની ‘એક્ટ ઈસ્ટ પોલિસી’ અને ફિલિપિન્સની ઈન્ડો-પેસિફિક રણનીતિ ઘણે અંશે એકબીજા સાથે મેળ ખાય છે અને બંને તેનો લાભ લઈ શકે છે. ભારત અને ફિલિપિન્સ ચીનના એકતરફી અને આક્રમક ક્ષેત્રીય દાવાઓ સામે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા (UNCLOS 1982)ના સમર્થનમાં કૂટનીતિક મંચો પર સાથે ઊભા રહી શકે છે.
આ ઉપરાંત ભારત, ફિલિપિન્સ, જાપાન અને અમેરિકા જેવા સમાન વિચારધારાવાળા લોકતાંત્રિક દેશો સાથે મળીને મિની-લેટરલ સંવાદ અને સુરક્ષા માળખું મજબૂત કરી શકે છે. ભારત-ફિલિપિન્સ ભાગીદારી(India Philippines Partnership) આ દિશામાં મહત્વની સાબિત થઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો:ફિલિપિન્સ-કેનેડા વચ્ચે થઇ શકે છે યુદ્વ – કારણ જાણીને ચોંકી જશો
આ પણ વાંચો: ફિલિપિન્સમાં દેવળ બહાર જ બ્લાસ્ટ,19ના મોત, શેરીઓમાં લાશોના ઢગલા
આ પણ વાંચો:ભારતમાં બાંગ્લાદેશના નવા હાઈકમિશનર બનશે અસદ આલમ સિયામ
