Ahmedabad News: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની શૈક્ષણિક ડિગ્રી (PM Modi Degree Case)ની માહિતી જાહેર કરવાના મામલે ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં ફરી સુનાવણી થઈ રહી છે. અરવિંદ કેજરીવાલને અગાઉ સિંગલ જજના ચુકાદામાં રૂ.25 હજારનો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો હતો. આ ચુકાદા સામેની કાર્યવાહી બાદ મામલો ડિવિઝન બેન્ચ સમક્ષ પહોંચ્યો છે. સુનાવણી દરમિયાન સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ ગુજરાત યુનિવર્સિટી તરફથી રજૂઆતો કરી હતી.
આ કેસની કાનૂની પૃષ્ઠભૂમિમાં 2016માં સેન્ટ્રલ ઇન્ફોર્મેશન કમિશન (CIC) દ્વારા ગુજરાત યુનિવર્સિટી અને દિલ્હી યુનિવર્સિટીને PM મોદીની ડિગ્રી (PM Modi Degree Case) સંબંધિત માહિતી શોધીને આપવા માટે કરાયેલો આદેશ સામેલ હતો. ગુજરાત હાઈકોર્ટે 31 માર્ચ 2023ના ચુકાદામાં CICનો આદેશ રદ કર્યો હતો અને કહ્યું હતું કે મોટા જાહેર હિતનો આધાર સ્થાપિત થયા વિના આવી વ્યક્તિગત માહિતી જાહેર કરવાની ફરજ નથી.
PM Modi Degree Case: સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાની દલીલ શું હતી?
સુનાવણી દરમિયાન સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ દલીલ કરી હતી કે PMની ડિગ્રી (PM Modi Degree Case) જાહેર કરવાની માંગને માત્ર જિજ્ઞાસાના આધારે યોગ્ય ઠેરવી શકાય નહીં. તેમના જણાવ્યા મુજબ, RTI કાયદામાં વ્યક્તિગત માહિતી જાહેર કરવા અંગે કેટલીક છૂટછાટો અને શરતો નક્કી કરવામાં આવી છે.તેમણે કોર્ટ સમક્ષ દલીલ કરી કે જો અરવિંદ કેજરીવાલને ખરેખર PM મોદીની ડિગ્રી (PM Modi Degree Case)માં રસ ન હોત, તો સિંગલ જજના ચુકાદા બાદ રિવ્યૂ અરજી દાખલ કરવામાં આવી ન હોત.તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે PM બંધારણીય પદ ધરાવે છે તે હકીકત માત્ર એટલા માટે દરેક વ્યક્તિગત શૈક્ષણિક રેકોર્ડને જાહેર કરવા માટે પૂરતી નથી.
‘માત્ર જિજ્ઞાસા લોકહિત નથી’
તુષાર મહેતાની દલીલનો મુખ્ય મુદ્દો એ રહ્યો કે RTI હેઠળ કોઈ માહિતી માંગવામાં આવે ત્યારે માત્ર લોકોમાં તેના પ્રત્યે રસ છે કે નહીં તે નહીં, પરંતુ તેના પાછળ મોટું જાહેર હિત છે કે નહીં તે પણ જોવાનું રહે છે.તેમણે યુનિવર્સિટી અને વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચે રહેલી ગોપનીયતાની જવાબદારીનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. યુનિવર્સિટી પાસે વિદ્યાર્થીઓની ડિગ્રી, માર્ક્સ અને અન્ય શૈક્ષણિક રેકોર્ડ હોય છે અને આવા રેકોર્ડના ખુલાસા માટે કાયદામાં નિર્ધારિત પ્રક્રિયાનું પાલન જરૂરી હોવાનું રજૂ કરવામાં આવ્યું.
‘યોગ્ય કાર્યવાહી વગર યુનિવર્સિટી ખાનગી માહિતી જાહેર કરી શકે નહીં’
સુનાવણી દરમિયાન બેન્ચે પણ RTI પ્રક્રિયા અંગે મહત્વની ટિપ્પણી કરી હતી. કોર્ટના અવલોકન મુજબ, યુનિવર્સિટી પાસે રહેલી ખાનગી માહિતી યોગ્ય કાનૂની પ્રક્રિયા વિના જાહેર કરી શકાય નહીં.કોર્ટે CICની ભૂમિકા અંગે પણ નોંધ કરી કે આ પ્રકારના કેસમાં કમિશને સાવચેતી અને સમજદારીપૂર્વક કાયદાકીય જોગવાઈઓ લાગુ કરવાની જરૂર હતી. કોર્ટના અગાઉના ચુકાદામાં પણ CIC દ્વારા મોટા જાહેર હિતની યોગ્ય તપાસ કર્યા વિના માહિતી જાહેર કરવાનો નિર્ણય ટકાઉ ન હોવાનું જણાવાયું હતું.
CICએ અગાઉ શું આદેશ આપ્યો હતો?
આ કેસની શરૂઆતમાં CICએ PM મોદીની શૈક્ષણિક લાયકાત અંગેની માહિતી ઉપલબ્ધ કરાવવા માટે દિલ્હી યુનિવર્સિટી અને ગુજરાત યુનિવર્સિટીને જરૂરી રેકોર્ડ શોધવા જણાવ્યું હતું. CICના 2016ના આદેશમાં અરવિંદ કેજરીવાલના જવાબને માહિતી મેળવવા માટેની અરજી તરીકે ગણવામાં આવ્યો હતો.CICના આ નિર્ણયને ગુજરાત યુનિવર્સિટીએ ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં પડકાર્યો હતો. ત્યારબાદ 31 માર્ચ 2023ના ચુકાદામાં હાઈકોર્ટે CICનો આદેશ રદ કર્યો હતો. કોર્ટે શૈક્ષણિક ડિગ્રી (PM Modi Degree Case) સંબંધિત માહિતીને વ્યક્તિગત માહિતીના પરિપ્રેક્ષ્યમાં જોતા RTI કાયદાની સંબંધિત જોગવાઈઓ લાગુ કરી હતી.
કેજરીવાલ તરફથી શું દલીલ કરવામાં આવી?
કેજરીવાલ તરફથી અગાઉની સુનાવણીમાં તેમના વકીલે દલીલ કરી હતી કે કેજરીવાલે પોતાની તરફથી સીધી RTI અરજી કરીને PM મોદીની ડિગ્રી (PM Modi Degree Case) માંગી નહોતી. તેમના જણાવ્યા મુજબ, CICની કાર્યવાહી બાદ તેઓ આ કેસમાં જોડાયેલા હતા.કેજરીવાલના પક્ષે સિંગલ જજના ચુકાદામાં કરવામાં આવેલી કેટલીક ટિપ્પણીઓ સામે પણ વાંધો ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો અને રૂ.25 હજારના દંડને પડકારવામાં આવ્યો હતો. આ દલીલો અગાઉની સુનાવણીઓમાં કોર્ટ સમક્ષ રજૂ થઈ ચૂકી છે.
કોર્ટ સમક્ષ ‘જાહેર હિત’નો મુદ્દો મહત્વનો
આ સમગ્ર કેસમાં મુખ્ય કાનૂની પ્રશ્ન એ છે કે વડાપ્રધાન જેવા બંધારણીય પદ પર રહેલી વ્યક્તિની શૈક્ષણિક લાયકાત અંગેની માહિતી કયા સંજોગોમાં RTI હેઠળ જાહેર કરી શકાય.ગુજરાત હાઈકોર્ટના 2023ના ચુકાદામાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે માત્ર એવી માહિતી જેમાં લોકોને રસ હોય તે આપમેળે ‘લોકહિત’ બની જતી નથી. મોટા જાહેર હિતનો આધાર હોય ત્યારે જ સંબંધિત વ્યક્તિગત માહિતીના ખુલાસા અંગે કાયદાકીય અપવાદો લાગુ કરવાની બાબત ઊભી થઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો:અમદાવાદમાં કેજરીવાલ અને સંજય સિંહ 10,000 રૂપિયાના દંડની સજા, PM મોદીની ડિગ્રીને લગતો વિવાદ
આ પણ વાંચો:PM મોદીની ડિગ્રી કેસમાં અરવિંદ કેજરીવાલને પણ SC તરફથી ઝટકો
આ પણ વાંચો:PM મોદીની ડિગ્રી કેસમાં કેજરીવાલ અને સંજય સિંહને આંચકો, હાઈકોર્ટે રાહતનો કર્યો ઇનકાર
