વિશ્વભરમાં કોરોના વાયરસના વધતા જતા ચેપની વચ્ચે, દરેક જણ અસરકારક અને સલામત રસીની રાહમાં છે. વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશન અનુસાર, 10 થી વધુ રસી સફળતાની નજીક છે. એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે તમામ જરૂરી પરીક્ષણો કરાવ્યા પછી, આગામી કેટલાક મહિનામાં અમારી પાસે એક સુપર રસી ઉપલબ્ધ થશે. અહીં, વાયરસનું રૂપ પરિવર્તન એ કોરોના નિયંત્રણ માટે પણ એક પડકાર છે.
રસી વાયરસ તૈયાર કરવામાં આવતા તેના સ્થાને કેવી અસરકારક રહેશે તે અંગે પણ ચર્ચા થઈ રહી છે. વૈજ્ઞાનિકો પણ રસી વિકસિત કરતી વખતે આને ધ્યાનમાં રાખતા હોય છે. આ શ્રેણીમાં, વૈજ્ઞાનિકોએ દાવો કર્યો છે કે કોરોનાની આવી અદભૂત રસી બનાવી છે, જે સામાન્ય કરતા ‘ઘણી વધુ’ એન્ટિબોડીઝ ઉત્પન્ન કરે છે.
આરોગ્ય સંશોધન જર્નલ ‘સેલ’ માં પ્રકાશિત થયેલા અભ્યાસ મુજબ, ઉંદરોએ રસીની માત્રામાં છ વખત ઘટાડો કર્યા પછી પણ 10 વખત વધુ તટસ્થ એન્ટિબોડીઝ વિકસાવી છે. આ ઉપરાંત, રસીમાં શક્તિશાળી બી-સેલ પ્રતિરક્ષા પણ દર્શાવવામાં આવી છે. આ સાથે, રસી લાંબા સમય સુધી અસરકારક રહેવાની અપેક્ષા છે.
સંશોધનકારોના જણાવ્યા મુજબ, જ્યારે વાંદરાને રસી આપવામાં આવી હતી, ત્યારે શરીરમાં બનેલા એન્ટિબોડીઝે ચારે બાજુથી કોરોના વાયરસના સ્પાઇક પ્રોટીન પર હુમલો કર્યો હતો. આ આધારે, સંશોધનકારો દાવો કરી રહ્યા છે કે આ રસી વાયરસના પરિવર્તિત રૂપ સામે પણ રક્ષણ પૂરું પાડી શકે છે. વાયરસ ફક્ત સ્પાઇક પ્રોટીન દ્વારા માનવ કોષમાં પ્રવેશે છે.
કેવી રીતે રસી બનાવવામાં આવી હતી?
આ રસી સ્પાઇક પ્રોટીનના 60 ટકા રીસેપ્ટર બંધનકર્તા ડોમેનની નકલ કરે છે. સંશોધનકારોએ રસી પેદા કરવા માટે વાયરસના સંપૂર્ણ સ્પાઇક પ્રોટીનનો ઉપયોગ કર્યો ન હતો. વૈજ્ઞાનિકોએ ‘સ્ટ્રક્ચર-આધારિત રસી ડિઝાઇન તકનીકીઓ’ નો ઉપયોગ કર્યો, જે તેમને વાયરસ જેવા મળતા પ્રોટીન પોતાને એસેમ્બલ કરવાની મંજૂરી આપી. ત્યારબાદ વૈજ્ઞાનિકોએ આ રસીનું પરીક્ષણ સાર્સ-કોવ -૨ ના સ્પાઇક પ્રોટીન પર કર્યું, જેના પરિણામો વધુ સારા આવ્યા.
અધ્યયન મુજબ, આ રસીનું પરમાણુ બંધારણ મોટે ભાગે વાયરસની નકલ કરે છે, જેનાથી રોગપ્રતિકારક પ્રતિક્રિયાને વેગ આપવાની રસીની ક્ષમતામાં વધારો થયો છે. અધ્યયનના સહ-લેખક નીલ કિંગે કહ્યું કે, અમને આશા છે કે અમારું નેનો કણ પ્લેટફોર્મ આ રોગચાળા સામે લડવામાં મદદ કરશે. યુનિવર્સિટી આ રસીને કોઈ શુલ્ક વિના લાઇસન્સ આપવા તૈયાર છે. રસી કેટલો સમય આવશે, તે હજી નક્કી નથી. આ રસીના અનેક પરીક્ષણો બાકી છે.
