1857 માં ભારતનો પ્રથમ સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામમાં બ્રિટિશરો સામે બિગૂલ ફૂંકવાનુ કામ કરનાર વિરંગનાં ઝાંસીની રાણી લક્ષ્મીબાઈની આજે 191 મી જન્મજયંતિ છે. તેઓ ફક્ત 23 વર્ષની ઉંમરમાં બ્રિટીશ સેના સામે લડ્યા હતા અને યુદ્ધનાં મેદાનમાં વીરગતિ પ્રાપ્ત કરી હતી, પરંતુ તેમણે બ્રિટીશરોને ઝાંસીનાં રાજ્ય પર કબજો જમાવવા દીધો ન હતો. તે ભરપૂર હિંમત, બહાદુરી અને દેશભક્તિની પ્રતિમા હતા.
રાની લક્ષ્મીબાઈનો જન્મ 19 નવેમ્બર 1828 નાં રોજ મરાઠી બ્રાહ્મણ પરિવારમાં થયો હતો. તેમનું નામ મણિકર્ણિકા હતું, પરંતુ પરિવારનાં સભ્યો તેમને પ્રેમથી મનુ કહીને બોલાવતા હતા. તેમના પિતા મોરોપંત તાંબે અને માતા ભાગીરથી સપ્રે હતા. જ્યારે મનુ ચાર વર્ષની હતી ત્યારે તેમની માતાનું અવસાન થયું હતુ. તેમના પિતા બિઠૂર જિલ્લાનાં પેશ્વા ખાતે નોકરી કરતા હતા અને મનુ પણ તેના પિતા સાથે ત્યાં જવા લાગી હતી. મનુનાં સ્વભાવને લીધે તે બધાની પસંદ બની ગઈ હતી. ત્યાં તેમને ‘છબિલી’ તરીકે બોલાવવામાં આવતુ. નાનપણથી જ તેમણે નાના સાહેબ અને તાંત્યા ટોપ સાથે માર્શલ આર્ટ શીખવાનું શરૂ કર્યું હતુ.
મનુનાં લગ્ન વર્ષ 1842 માં ઝાંસી રાજા ગંગાધર રાવ નિમ્બાલકર સાથે થયા હતા. આમ તે ઝાંસીની રાણી બની અને તેનું નામ લક્ષ્મીબાઈ રાખવામાં આવ્યું. વર્ષ 1851 માં, રાણીને પુત્ર રત્ન મળ્યો. જેનું નામ રાજકુમાર દામોદર રાવ હતું. પરંતુ આ ખુશી લાંબો સમય ટકી નહીં અને બાળક દામોદરનું ચાર મહિનાની ઉંમરે અવસાન થયું. આ પછી, તેનું ભાગ્ય બદલાઈ ગયું. ગંગાધર રાવ તેમના દીકરાનાં અવસાનથી શોક પામ્યા અને અસ્વસ્થ થઈ ગયા. જ્યારે તેમની તબિયત વધુ બગડી ત્યારે તેમને અનુગામી માટે દત્તક પુત્રને દત્તક લેવાની સલાહ આપવામાં આવી. તેમણે એક પુત્ર દત્તક લીધો અને તેનું નામ દામોદર રાવ પણ રાખ્યું. બાદમાં 21 નવેમ્બર 1853 નાં રોજ ગંગાધર રાવનું અવસાન થયું.
ગંગાધરનાં મૃત્યુ પછી તુરંત જ બ્રિટીશ સરકારે ઝાંસીને પકડવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. આ સમયે બ્રિટીશ સામ્રાજ્ય ભારતનાં ગવર્નર જનરલ લોર્ડ ડેલહાઉસી હતા. તેમણે બાળક દામોદર રાવને ઝાંસી રાજ્યનાં વારસદાર માનવાનો ઇનકાર કર્યો હતો અને ઝાંસી રાજ્યને બ્રિટીશ સામ્રાજ્યમાં ‘ડૉક્ટ્રિન ઓફ લેપ્સ’ નીતિ હેઠળ મર્જ કરવાનું નક્કી કર્યું હતું. તેના પર રાણી લક્ષ્મીબાઈએ અંગ્રેજોનો વિરોધ કર્યો હતો. તેણે અંગ્રેજી વકીલ જ્હોન લેંગની સલાહ લીધી અને લંડનની કોર્ટમાં દાવો કર્યો હતો. આ દાવો બાદમાં રદ કરાયો હતો. આ સમયે બ્રિટીશરોએ ઝાંસીની તિજોરી કબજે કરી અને રાણી લક્ષ્મીબાઈનાં પતિ ગંગાધર રાવનું દેવુ રાણીનાં વાર્ષિક ખર્ચમાંથી કાપવાનો આદેશ આપ્યો હતો. બ્રિટીશ ષડયંત્રનાં કારણે લક્ષ્મીબાઈને ઝાંસીનો કિલ્લો છોડવો પડ્યો. 7 માર્ચ 1854 નાં રોજ, ઝાંસી પર બ્રિટીશનો અધિકાર થઇ ગયો. પરંતુ રાણીએ હિંમત હારી નહીં અને ફરીથી ઝાંસીને બ્રિટિશરો પાસેથી લેવાનું નક્કી કર્યું અને પછી શરૂ થયુ ઝાંસીનું અંગ્રેજો સામે હક અને અધિકારો માટેનું યુદ્ધ.
નીચે આપેલી લીંક પર ક્લિક કરીને જોડાવ મંતવ્ય ન્યૂઝ સાથે…
તમે અમને ફેસબુક, ટ્વીટર, ઇન્સ્ટાગ્રામ અને યુ ટ્યુબ પર પણ લાઇક અને ફોલો કરી શકો છો.
લેટેસ્ટ ન્યૂઝ અપડેટ્સ આપના ફોન પર સૌથી ઝડપી મેળવવા માટે આજે જ ડાઉનલોડ કરો “મંતવ્ય ન્યૂઝ” ની નવી મોબાઇલ એપ્લિકેશન.
