Mantavya Vishesh: તમારી હોમ લોનની EMI અચાનક વધી (RBI Repo Rate Hike) જાય… FDમાં પૈસા મૂક્યા હોય તો વ્યાજ વધે… અને બજારમાં મોંઘવારી પર પણ અસર પડે…આ બધું એક જ નિર્ણયથી જોડાયેલું છે! ચાર વર્ષ બાદ RBIએ રેપો રેટ વધાર્યો છે. પણ સવાલ એ છે કે આ નિર્ણયથી તમારા ખિસ્સામાંથી પૈસા જશે કે તમારા પૈસા પર વધુ વ્યાજ મળશે?….સવાલ એ છે કે તમારી EMI પર કેટલો બોજ પડશે, FDમાં કેટલો ફાયદો થઈ શકે અને આખરે આ નિર્ણય સામાન્ય માણસના ખિસ્સા માટે ફાયદાનો છે કે નુકસાનનો? RBIએ રેપો રેટ 5.25 ટકાથી વધારીને 5.50 ટકા (Repo Rate 5.50 Percent) કર્યો છે. હવે તેની સીધી અને આડકતરી અસર ઘર ચલાવતા દરેક વ્યક્તિ સુધી પહોંચી શકે છે.
RBI Repo Rate Hike: 4 વર્ષ બાદ રેપો રેટ વધ્યો, EMI અને FD પર શું અસર?
પહેલી અસર લોન લેનારાઓ પર પડશે. રેપો રેટ વધે એટલે બેંકો માટે RBI પાસેથી નાણાં મેળવવાનો ખર્ચ વધે છે અને તેની અસર ફ્લોટિંગ રેટવાળી હોમ લોન (Home Loan EMI) , કાર લોન અથવા અન્ય લોનના વ્યાજ પર પડી શકે છે. એટલે નવી લોન લેનાર માટે વ્યાજદર વધારે થઈ શકે અને જૂની ફ્લોટિંગ રેટ લોન ધરાવતા ગ્રાહકની EMI વધી શકે અથવા લોનનો સમયગાળો લંબાઈ (RBI Repo Rate Hike) શકે. ખાસ કરીને મોટી હોમ લોન હોય તો વ્યાજદરમાં નાનો વધારો પણ લાંબા ગાળે મોટી રકમ બની શકે છે.
પણ આખી કહાની નુકસાનની નથી. રેપો રેટ વધારાનો એક સંભવિત ફાયદો બચત કરનારા લોકોને મળી શકે છે. બેંકો પાસે નાણાં મોંઘાં થતાં તેઓ થાપણો, ખાસ કરીને એફડી (FD) પર વધુ વ્યાજ આપવાની દિશામાં જઈ શકે છે. એટલે લોન લેનાર પર વધારાનો બોજ આવી શકે, જ્યારે એફડી કે અન્ય બેંક થાપણમાં પૈસા રાખનારને વધારે વળતર મળવાની શક્યતા ઊભી (RBI Monetary Policy) થઈ શકે. જોકે દરેક બેંક તરત જ એફડીના દર વધારે એવું જરૂરી નથી.
હવે મોટો સવાલ….RBIએ આવું કર્યું જ કેમ? કારણ છે મોંઘવારી. વ્યાજદર વધે એટલે લોન મોંઘી થાય, લોકો અને વ્યવસાયો ઉધાર લઈને ખર્ચ કરવામાં થોડા સાવચેત બને, બજારમાં માંગ પર દબાણ આવે અને મોંઘવારીને કાબૂમાં લાવવામાં મદદ મળી શકે. પરંતુ તેની બીજી બાજુ પણ છે….લોન મોંઘી થવાથી ઘર, કાર, બિઝનેસ અને અન્ય મોટા ખર્ચમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. એટલે RBI માટે પડકાર એ છે કે મોંઘવારીને કાબૂમાં રાખવી અને સાથે આર્થિક વિકાસ પર વધુ દબાણ ન આવે.
એટલે સામાન્ય માણસ માટે આ નિર્ણયને એક જ શબ્દમાં ‘ફાયદો’ કે ‘નુકસાન’ કહી શકાય નહીં. જો તમારી પાસે મોટી ફ્લોટિંગ લોન છે તો વધતી EMI ચિંતા (Loan Interest Rate) બની શકે છે; જો તમારી બચત એફડીમાં છે તો ઊંચા વ્યાજદરનો લાભ મળી શકે છે. અને જો રેપો રેટ વધારાથી મોંઘવારી પર નિયંત્રણ આવે તો લાંબા ગાળે (RBI Repo Rate Hike) વસ્તુઓ અને સેવાઓના ભાવ પર પણ રાહત મળવાની શક્યતા રહે છે. હવે નજર એ વાત પર રહેશે કે બેંકો આ વધારાને ગ્રાહકો સુધી કેટલો પહોંચાડે છે અને આવનારા મહિનાઓમાં મોંઘવારી તથા અર્થતંત્રનો વલણ કેવું રહે છે.
આ સમાચાર પણ વાંચો:
ભારતીય રિઝર્વ બેંકે મોંઘવારી અને વૈશ્વિક આર્થિક પરિસ્થિતિ વચ્ચે મોટો નિર્ણય લીધો છે. RBIની મોનિટરી પોલિસી કમિટીએ રેપો રેટમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધારો (RBI Repo Rate Hike) કરીને તેને 5.25%થી વધારીને 5.50% કર્યો (RBI Repo Rate 5.50) છે. 7 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાએ (Sanjay Malhotra) ત્રણ દિવસની MPC બેઠક બાદ આ નિર્ણયની જાહેરાત કરી હતી. ઉપલબ્ધ અહેવાલો અનુસાર, આ લગભગ ચાર વર્ષ બાદ RBIનો પ્રથમ રેપો રેટ વધારો છે.
રેપો રેટ એ દર છે જેના પર RBI બેંકોને ટૂંકા ગાળાના ધિરાણ આપે છે. જ્યારે RBI આ દરમાં વધારો કરે છે ત્યારે બેંકો માટે RBI પાસેથી નાણાં મેળવવાનો ખર્ચ વધી શકે છે. તેની અસર બેંકોના ધિરાણ દર પર પડી શકે છે અને આગળ જતા ગ્રાહકોની કેટલીક લોન પણ મોંઘી થઈ શકે છે.(સંપૂર્ણ સમાચાર વાંચો)
આ પણ વાંચો: 4 વર્ષ બાદ RBIએ વધાર્યો રેપો રેટ: હવે લોન અને EMI પર શું અસર પડશે?
આ પણ વાંચો: RBI Governor Sanjay Malhotra ક્રિપ્ટો પર RBI સાવચેત, CBDCને પ્રોત્સાહન
આ પણ વાંચો: RBIનો મોટો નિર્ણય: સરકારી બોન્ડ વેચી ₹50,000 કરોડ પાછા ખેંચ્યા
