મોંઘવારી ઘટી છે. 59 મહિના પછી. જુલાઈમાં છૂટક ફુગાવાનો દર ચાર ટકાથી નીચે રહ્યો હતો. છેલ્લી વખત ફુગાવાનો દર ઓગસ્ટ 2019માં ચાર ટકાથી નીચે હતો. સોમવારે જારી કરાયેલા આંકડા મુજબ જુલાઈમાં છૂટક મોંઘવારી દર 3.54% રહ્યો હતો. અગાઉ જૂનમાં તે 5.08% હતો. ખાદ્ય ફુગાવો પણ 9.36% થી ઘટીને 5.42% થયો છે. ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના ભાવ ઘટવાથી મોંઘવારીમાં રાહત મળી છે. એક વર્ષ પહેલા જુલાઈમાં છૂટક ફુગાવાનો દર 7.44% અને ખાદ્ય ફુગાવાનો દર 11.51% હતો.
સરકારના જણાવ્યા અનુસાર કન્ઝ્યુમર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (CPI) પર છૂટક ફુગાવાના દરમાં ઘટાડો થયો છે. શહેરી વિસ્તારોમાં ફુગાવાનો દર જૂનમાં 4.39% હતો, જે જુલાઈમાં ઘટીને 2.98% થયો હતો. તે જ સમયે, ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં મોંઘવારી દર જૂનમાં 5.66% હતો. જુલાઈમાં તે ઘટીને 4.10% થઈ ગયો.
મોંઘવારી ઘટવાનું કારણ શું છે?
ફુગાવામાં લગભગ અડધા વધારા અને ઘટાડા માટે ખાદ્ય પદાર્થોનો હિસ્સો છે. જૂનની સરખામણીએ જુલાઈમાં ખાદ્ય ફુગાવો લગભગ અડધો થઈ ગયો છે. તેના કારણે જુલાઈમાં મોંઘવારી દરમાં મોટો ઘટાડો થયો છે.
જુલાઈ 2023માં ખાદ્ય ફુગાવાનો દર 11.51% હતો. આ વર્ષે જુલાઈમાં તે ઘટીને 5.42% થઈ ગયો. જ્યારે જૂનમાં તે 9.36% હતો.
શાકભાજીનો ફુગાવાનો દર જુલાઈમાં 6.83% હતો, જ્યારે જૂનમાં તે 29.32% હતો. તેવી જ રીતે, અનાજનો ફુગાવાનો દર 8.75% થી ઘટીને 8.14% થયો છે. તે જ સમયે, કઠોળનો મોંઘવારી દર 16.07% થી ઘટીને 14.77% પર આવી ગયો. એ જ રીતે ફળોનો ફુગાવો પણ 7.15% થી ઘટીને 3.84% થયો છે.
ફુગાવાનો દર શું છે?
ફુગાવાનો દર એટલે સમયાંતરે કોઈ વસ્તુ અથવા સેવાની કિંમતમાં વધારો. તે મહિના અને વર્ષ દ્વારા માપવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, કેટલાક ચાઇના એક વર્ષ પહેલા 100 રૂપિયામાં ઉપલબ્ધ હતા, પરંતુ હવે તે 105 રૂપિયામાં ઉપલબ્ધ છે. તે મુજબ તેનો વાર્ષિક ફુગાવાનો દર 5 ટકા હતો.
ફુગાવાના દરમાં વધારો થવાનો સૌથી મોટો ગેરલાભ એ છે કે તે સમય જતાં ચલણનું મહત્વ ઘટાડે છે. એટલે કે, જો તમારી પાસે આજે 105 રૂપિયા છે, તો તે એક વર્ષ પહેલા 100 રૂપિયાના બરાબર હતા.
હાલમાં ફુગાવાનો દર 2012ની મૂળ કિંમત પરથી ગણવામાં આવે છે. આ અંદાજ કરે છે કે તમે 2012માં જે વસ્તુ 100 રૂપિયામાં ખરીદી શકતા હતા તે જ વસ્તુ ખરીદવા માટે તમારે આજે કેટલો ખર્ચ કરવો પડશે.
2012 માં, જો તમે 100 રૂપિયામાં કોઈ વસ્તુ ખરીદતા હતા, તો આજે તમારે તે જ વસ્તુ ખરીદવા માટે 192.9 રૂપિયા ખર્ચવા પડશે. એક વર્ષ પહેલા સુધી તમારે 186.3 રૂપિયા ખર્ચવા પડતા હતા. એક વર્ષની અંદર તમારે તે જ વસ્તુ ખરીદવા માટે રૂ. 186.3ને બદલે રૂ. 192.9 ખર્ચવા પડતા હોવાથી વાર્ષિક ફુગાવાનો દર 3.54% થયો.
ફુગાવો કેવી રીતે માપવામાં આવે છે?
ભારતમાં ફુગાવાને માપવા માટે બે ઇન્ડેક્સ છે. પહેલું છે કન્ઝ્યુમર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ એટલે કે CPI. અને બીજો છે જથ્થાબંધ ભાવ સૂચકાંક એટલે કે WPI.
છૂટક ફુગાવાના દરની ગણતરી CPI દ્વારા કરવામાં આવે છે. તે જ સમયે, જથ્થાબંધ ફુગાવાનો દર WPI દ્વારા માપવામાં આવે છે.
તમારા અને અમારા જેવા સામાન્ય લોકો, જે ગ્રાહક તરીકે માલ ખરીદે છે, તે છૂટક બજારમાંથી ખરીદે છે. સીપીઆઈ દ્વારા જાણવા મળે છે કે છૂટક બજારમાં માલ કેટલો મોંઘો કે સસ્તો થઈ રહ્યો છે.
તે જ સમયે, વેપારીઓ અથવા કંપનીઓ જથ્થાબંધ બજારમાંથી માલ ખરીદે છે. ડબલ્યુપીઆઈ જથ્થાબંધ બજારમાં માલના ભાવમાં થતા ફેરફારોને જાહેર કરે છે.
વિશ્વના ઘણા દેશોમાં, WPI ને ફુગાવાને માપવા માટે મુખ્ય ધોરણ માનવામાં આવે છે, પરંતુ ભારતમાં, CPI મુખ્ય ધોરણ માનવામાં આવે છે.
આ પણ વાંચો: હિંડનબર્ગ રિપોર્ટ બાદ શેરબજારમાં કડાકો
આ પણ વાંચો: કેવી રીતે તૈયાર થયા છે હિંડનબર્ગ રિપોર્ટ? જાણો તેના માલિક નાથન એન્ડરસનની કહાની
આ પણ વાંચો: ભારત હવે આ ક્ષેત્રમાં પછાડશે ચીનને… બનશે નંબર 1 દેશ
