ગૃહમંત્રી અમિત શાહે ન્યૂઝ એજન્સી ANIને આપેલા ઈન્ટરવ્યુમાં દાવો કર્યો હતો કે ગુજરાતમાં 2002 પછી કોઈ રમખાણ થયા નથી. જોકે, સરકાર (NCRB અનુસાર)દ્વારા જાહેર કરાયેલા આંકડા જ સાબિત કરે છે કે ગુજરાતમાં 2002 થી 2020 વચ્ચે રમખાણોના 29,000 થી વધુ કેસ નોંધાયા છે. તે જ સમયે, 2002 પછીના પાંચ વર્ષમાં ગુજરાતમાં રમખાણોના 8 હજારથી વધુ કેસ નોંધાયા હતા.
ગુજરાતમાં રમખાણોના સત્તાવાર આંકડા શું કહે છે?
NCRB મુજબ, વર્ષ 2003માં ગુજરાતમાં રમખાણોના 1,824 કેસ નોંધાયા હતા. વર્ષ 2004માં રાજ્યમાં રમખાણોના 1,599 કેસ નોંધાયા હતા. 2005માં 1,628 કેસ નોંધાયા હતા, જ્યારે 2006માં 1,534 રમખાણો નોંધાયા હતા. 2002 પછી, પછીના પાંચ વર્ષમાં એટલે કે 2003 થી 2007 સુધી, ગુજરાતમાં રમખાણોના 8253 કેસ નોંધાયા.
તેવી જ રીતે, ગુજરાત રાજ્યમાં 2008માં 1809, 2009માં 1539, 2010માં 1623, 2011માં 1615, 2012માં 1758 અને 2013માં 1715 કેસ નોંધાયા હતા. NCRB એ વર્ષ 2020 સુધી જ રિપોર્ટ જાહેર કર્યો છે, 2020 સુધી ગુજરાતમાં રમખાણોના 29,150 કેસ નોંધાયા છે.
નોંધનીય છે કે 2014 સુધી NCRB રિપોર્ટમાં તમામ પ્રકારના રમખાણોને એક જ શ્રેણીમાં રાખવામાં આવ્યા હતા. 2014 પછી, રમખાણોની વિવિધ શ્રેણીઓ અનુસાર આંકડા રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા. રમખાણોની કુલ સંખ્યાની સાથે NCRB રિપોર્ટમાં એ પણ જણાવવામાં આવ્યું હતું કે આ રમખાણોમાંથી કેટલા સાંપ્રદાયિક છે, કેટલા બિઝનેસ સાથે જોડાયેલા છે અને કેટલા રાજકીય રમખાણો છે.
NCRB અનુસાર, ગુજરાતમાં વર્ષ 2014માં રમખાણોના 1,354 કેસ નોંધાયા હતા. જેમાંથી 57 કેસ કોમી રમખાણોના હતા. વર્ષ 2015માં રમખાણોના 1,751 કેસ નોંધાયા હતા. વર્ષ 2016માં ગુજરાતમાં 62 કોમી રમખાણોના કેસ નોંધાયા હતા. તેવી જ રીતે, વર્ષ 2017 અને 2018માં ગુજરાતમાં અનુક્રમે 1,740 અને 1,898 રમખાણો નોંધાયા હતા. જેમાંથી કોમી રમખાણો 44 અને 39 હતા. 2019માં ગુજરાતમાં કોમી રમખાણોના 22 અને 2020માં 23 કેસ નોંધાયા હતા.
તત્કાલિન ગૃહ રાજ્ય મંત્રી હંસરાજ આહિરે 2018માં લોકસભામાં એક પ્રશ્નના જવાબમાં જણાવ્યું હતું કે ગુજરાતમાં વર્ષ 2014, 2015, 2016 અને 2017માં અનુક્રમે 74, 55, 53 અને 50 સાંપ્રદાયિક અથડામણો થઈ હતી.
આ દલીલ સાચી ગણી શકાય કે ગુજરાતમાં વર્ષ 2002 પછી આટલા મોટા તોફાનો થયા નથી. પરંતુ, એ પણ હકીકત છે કે રમખાણો પણ મોટી સંખ્યામાં થયા છે. 10 એપ્રિલ, 2022 ના રોજ, ગુજરાતમાં રામ નવમી નિમિત્તે ખંભાત અને હિંમતનગર બે શહેરોમાં કોમી અથડામણ થઈ હતી. આ ઘટનામાં 1 વૃદ્ધનું મોત થયું હતું, જ્યારે 1 વ્યક્તિ ઘાયલ થયો હતો. ખંભાતમાં કોમી અથડામણમાં એક વ્યક્તિનું મોત થયું હતું અને અન્ય એક ઘાયલ થયો હતો.
2006 માં, ગુજરાતના વડોદરામાં કોમી અથડામણમાં છ લોકો માર્યા ગયા અને ડઝનેક ઘાયલ થયા. સમાચાર અહેવાલો અનુસાર, મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને સૈયદ ચિશ્તી રશીદુદ્દીનની દરગાહને હટાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો, જે બાદ મામલો ગરમાયો હતો. આ સાંપ્રદાયિક હિંસા પર કાબૂ મેળવવા માટે ભારતીય સેનાના લગભગ એક હજાર સૈનિકો પહોંચ્યા હતા.
વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની યુએસ મુલાકાત પહેલાં વર્ષ 2014માં બરોડામાં હિંસા ફાટી નીકળી હતી. એક ધાર્મિક સ્થળનો વાંધાજનક ફોટો વાયરલ થયા બાદ હિંસા ફાટી નીકળી હતી.
