Alfalfa Mars Plant: મંગળના ભયંકર વાતાવરણમાં કયો છોડ ટકી શકે છે? કારણ કે ત્યાં પૃથ્વી જેવું વાતાવરણ નથી. મનુષ્યને મંગળ પર મોકલવાની તૈયારી ચાલી રહી છે. તો તેઓ ત્યાં શું ખાશે? કેટલાક પાક ઉગાડશે. આ સ્ટોરી કંઈક અંશે હોલિવૂડ ફિલ્મ ધ માર્ટિયન જેવી છે. જ્યાં અભિનેતા મેટ ડેમન પોતાને બચાવવા માટે છોડ ઉગાડવાનો પ્રયાસ કરે છે. સાદી ભાષામાં કહીએ તો, મંગળની જમીન અને વાતાવરણને ધ્યાનમાં લેતા ત્યાં કોઈ પણ પ્રકારના છોડ ઉગાડવામાં આવે તે અશક્ય છે. તાજેતરના અભ્યાસ મુજબ ત્યાં એક છોડ ઉગાડી શકાય છે. તેનું નામ આલ્ફાલ્ફા પ્લાન્ટ છે. તે એક પ્રકારનો છોડ છે જેનો સામાન્ય રીતે ચારા તરીકે ઉપયોગ થાય છે.
આલ્ફાલ્ફા (મેડિકાગો સેટીવા એલ.) એ વટાણા પરિવાર ફેબેસીનો ફૂલોનો છોડ છે. મહત્વના ચારા પાક તરીકે તેની ખેતી કરવામાં આવે છે. યુનાઇટેડ કિંગડમ, ઓસ્ટ્રેલિયા, દક્ષિણ આફ્રિકા અને ન્યુઝીલેન્ડમાં લ્યુસર્ન તરીકે ઓળખાય છે. વૈજ્ઞાનિકોનું માનવું છે કે મંગળ પર આ છોડનો ઉપયોગ ખાતર તરીકે થઈ શકે છે. આ પછી, ત્યાં સલગમ, મૂળા અને લેટીસ જેવા છોડ ઉગાડી શકાય છે. તાજેતરમાં PLOS ONEમાં આ અંગે એક અહેવાલ પ્રકાશિત થયો છે. જેમાં લખ્યું છે કે આલ્ફાલ્ફા પ્લાન્ટ મંગળની જ્વાળામુખીની ધરતી પર જીવિત રહી શકે છે. આ છોડ ત્યાં પણ ઉગાડી શકાય છે. કારણ કે તેમાં ઓછા પોષક તત્વો અને પાણીની જરૂર પડે છે. આ છોડની મદદથી વૈજ્ઞાનિકો મંગળની સપાટી પર વધુ છોડ વાવી શકશે.
અભ્યાસ અનુસાર, મંગળની જમીનના પોષક તત્વોને આલ્ફાલ્ફા પ્લાન્ટ દ્વારા વધારી શકાય છે. જેમાંથી બાદમાં ત્યાં અન્ય પ્રકારના છોડ અને પાક ઉગાડી શકાય છે. ઉપરાંત, તે ત્યાંની જમીનમાં પાણીની માત્રાને સંતુલિત કરવામાં મદદ કરશે. જૂના સંશોધનમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે મંગળની સપાટી પર કોઈપણ પાક કે છોડ ઉગાડવો ખૂબ જ મુશ્કેલ કામ છે. મંગળ પર પોષક તત્વોની અછત છે. આ પરિપૂર્ણ કરવા માટે આલ્ફાલ્ફા પ્લાન્ટ મદદ કરી શકે છે. વૈજ્ઞાનિકોએ મંગળ જેવું વાતાવરણ બનાવ્યું અને તેમાં આ છોડને ખીલવા દીધો. તે પણ કોઈપણ ખાતર વગર. પાછળથી આ છોડનો ઉપયોગ ખાતર તરીકે થયો, તેથી સલગમ, મૂળો અને લેટીસ ત્યાં ઉગવા લાગ્યા. તે પણ ઝડપી અને ઓછા પાણીની જરૂરિયાત સાથે. ત્રણેય છોડ રજકોની મદદથી ઉગાડવામાં મદદ કરે છે.
પૃથ્વીની જેમ મંગળ પર પાણીનું અસ્તિત્વ નથી, પરંતુ પાણીના કણો હાજર છે. જેનો ઉપયોગ છોડના પોષણ માટે કરી શકાય છે. આ પ્રથમ વખત છે જ્યારે આલ્ફલ્ફાના છોડને જૈવિક ખાતરમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવ્યું છે. તેની મદદથી મંગળની જમીનને ફળદ્રુપ બનાવી શકાય છે. જો કે આ અંગે હજુ વધુ સંશોધનની જરૂર છે. સંશોધન પણ ચાલી રહ્યું છે.
પ્રયોગશાળામાં બનાવેલી માટીમાં કેટલાક ઝેરી પરકોલેટ ક્ષારનો અભાવ હતો. બાકીની માટી મંગળ જેવી જ હતી. મંગળની ધરતી પર પાક ઉગાડવા માટે પહેલા આવા ક્ષારને ડિસેલિનેટેડ પાણીથી સાફ કરવું પડે છે. જેથી તે પછી તેના પર પાક ઉગાડી શકાય. વૈજ્ઞાનિકોનું માનવું છે કે મંગળ પર મોટા રેફ્રિજરેટર લઈને ખોરાક રાખવાને બદલે આલ્ફાલ્ફા પ્લાન્ટની મદદથી જમીનની ફળદ્રુપતા વધારી શકાય છે. તે સસ્તું પણ થશે. આ છોડનો લાંબા સમય સુધી મંગળ પર ઉપયોગ કરી શકાય છે. ભવિષ્યમાં, આ માનવ વસાહત સ્થાપવાનું સરળ બનાવશે.
આ પણ વાંચો: ગુજરાત/ અમદાવાદીઓને મળશે નવું નજરાણું : પીએમ દ્વારા નવ નિર્માણ ફૂટ ઓવર બ્રીજનું થશે ઓકાર્પણ
