ફોનની શોધ માનવ ઇતિહાસમાં એક મહાન ક્રાંતિ હતી. Mobile phone તેના લગભગ સો વર્ષ પછી, મોબાઈલ ફોન આપણા જીવનમાં આવ્યો અને તે આવતાની સાથે જ બધું બદલાઈ ગયું. ઈંટ જેવા મોટા પથ્થરના ફોનથી લઈને આજે આપણા ખિસ્સામાં પડેલા આધુનિક હથેળીના કદના કમ્પ્યુટર સુધી. આમ ગ્રેહામ બેલે શોધેલા ફોન પછી મોબાઇલ ફોન સૌથી મહત્વની ક્રાંતિ માનવામાં આવે છે. કર લો દુનિયા મુઠ્ઠી મેંનું સૂત્ર મોબાઇલ ફોન સાર્થક કરે છે.

મોબાઈલે મોટા ફેરફારો સાથે તેની સફર નક્કી કરી છે. Mobile phone આજે તે આપણી દિનચર્યાનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ બની ગયો છે. આના વિના, દિવસના ઘણા કાર્યો અટકી જાય છે. મોબાઈલ ફોનમાંથી હવે તે સ્માર્ટફોન બની ગયો છે. એક એવું ઉપકરણ જે થોડીવારમાં ઘણા બધા કામ આસાન કરી દે છે, પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે દુનિયાનો પહેલો મોબાઈલ ફોન કયો હતો, ક્યારે અને કોણે બનાવ્યો હતો, કઈ કંપનીએ તેને લોન્ચ કર્યો હતો, તેની કિંમત કેટલી હતી અને તેની કિંમત કેટલી હતી? બેટરી બેકઅપ હતી . આજના લેખમાં, અમે આ પ્રશ્નોના જવાબ આપવાના છીએ.

વિશ્વનો પ્રથમ મોબાઈલ ફોન

પ્રોડક્શન એન્જિનિયર: માર્ટિન કૂપર

તારીખ: 3 એપ્રિલ 1973

કંપની: મોટોરોલા

3 એપ્રિલ 1973 એ મોબાઈલ ફોનનો જન્મદિવસ કહેવાય છે. Mobile phone આ તારીખે પહેલીવાર મોબાઈલ ફોનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ મોબાઈલ ફોન અમેરિકન એન્જિનિયર માર્ટિન કૂપરે બનાવ્યો હતો. આપણી આજની ભાષામાં, વિશ્વનો પ્રથમ મોબાઈલ ફોન 3 એપ્રિલ 1973ના રોજ લોન્ચ થયો હતો. કંપનીની વાત કરીએ તો પ્રથમ મોબાઈલ નિર્માતા કંપનીનું નામ Motorola છે.

વિશ્વનો પ્રથમ મોબાઈલ ફોન બનાવનાર એન્જિનિયર Mobile phone માર્ટિન કૂપર 1970માં મોટોરોલા કંપનીમાં જોડાયા હતા. આના માત્ર 3 વર્ષમાં તેમણે જે પ્રશંસનીય હતું તે કર્યું. ચાલો હવે જાણીએ વિશ્વના પ્રથમ મોબાઈલ ફોનનું વજન, બેટરી બેકઅપ અને કિંમત વિશે. આજે દરેક વ્યક્તિના હાથમાં સ્માર્ટફોન જોવાનું સામાન્ય થઈ ગયું છે, પરંતુ જેમ તમે જાણો છો, સ્માર્ટફોન પહેલા ફક્ત મોબાઈલ ફોન જ પ્રચલિત હતા. લોકો વારંવાર એકબીજા સાથે વાત કરવા માટે મોબાઈલ ફોનનો ઉપયોગ કરતા હતા. જો કે, આજના સ્માર્ટફોનની સરખામણીમાં, તે ફોનમાં માત્ર કોલિંગ અને મેસેજિંગ સિવાય કોઈ ખાસ ફીચર્સ નહોતા. છતાં તે સંચારનું સૌથી પર્યાપ્ત માધ્યમ માનવામાં આવતું હતું.

પહેલા મોબાઈલ ફોન પર માત્ર 30 મિનિટ જ વાત થતી હતી
અમેરિકન એન્જિનિયર માર્ટિન કૂપર દ્વારા બનાવવામાં આવેલ Mobile phone મોબાઈલનું વજન 2 કિલોથી વધુ હતું. તેના ઉપયોગ માટે, એક મોટી બેટરી ખભા પર વહન કરવી પડતી હતી. આ ઉપરાંત, વિશ્વનો પહેલો મોબાઈલ સિંગલ ચાર્જ પર માત્ર 30 મિનિટ વાત કરી શકતો હતો અને તેને ફરીથી ચાર્જ કરવામાં 10 કલાકનો સમય લાગ્યો હતો. 1973માં બનેલા મોબાઈલની કિંમત વિશે વાત કરીએ તો તેની કિંમત લગભગ 2700 યુએસ ડોલર (રૂ. 2 લાખ) હતી.

મોબાઈલ ફોન સાથે જોડાયેલા કેટલાક રસપ્રદ મુદ્દાઓ પર એક નજર-

• 1972 માં પ્રથમ વખત, માર્ટિન કૂપરને દૂરથી ઉપયોગ કરી Mobile phone શકાય તેવું ઉપકરણ બનાવવાનો વિચાર આવ્યો.
• મોબાઈલ 13 સેમી જાડા અને 4.45 સેમી પહોળો હતો, જે ઈંટ અથવા જૂતા સાથે સરખાવી શકાય.
• જ્યાં આજના મોબાઈલને ચાર્જ કરવામાં 15 થી 20 મિનિટનો સમય લાગે છે અને તેની બેકઅપ ક્ષમતા 1 થી 2 દિવસની છે.
• તે જ સમયે, વિશ્વના પ્રથમ મોબાઇલ ફોનને સંપૂર્ણ ચાર્જ થવામાં 10 કલાકનો સમય લાગ્યો, તેમ છતાં તે ફક્ત 20 મિનિટ સુધી જ ચાલી શક્યો.
• પહેલો ફોન મોટોરોલા કંપનીના સહયોગથી બનાવવામાં આવ્યો હતો. કી-પેડથી બનેલા આ ફોનનું વજન લગભગ બે કિલો હતું.
• મોટોરોલાએ 1983માં જે પહેલો મોબાઈલ હેન્ડસેટ માર્કેટમાં લૉન્ચ કર્યો તેની કિંમત લગભગ બે લાખ રૂપિયા હતી. આ મોબાઈલ હેન્ડસેટનું નામ Dyna TAC 8000x હતું.
• 3 એપ્રિલ, 1973ના રોજ થયેલા પ્રથમ ફોન કોલ અંગે કૂપર કહે છે કે 50 વર્ષ પહેલા તેણે તેની સાથે સ્પર્ધા કરનાર વ્યક્તિને ફોન કર્યો હતો.
• અમેરિકન એન્જિનિયર માર્ટિન કૂપરને ‘ફાધર ઓફ સેલ ફોન’ પણ કહેવામાં આવે છે.
• આજે આપણા દેશની ગણતરી વિશ્વમાં સૌથી સસ્તું ઇન્ટરનેટ ધરાવતા દેશોમાં થાય છે. 23 ઓગસ્ટ 1995ના રોજ દેશમાં પહેલો સેલ્યુલર ફોન આવ્યો હતો. સેલ્યુલર ફોન સૌપ્રથમ કોલકાતામાં વ્યાવસાયિક રીતે રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો.

VIDEO: Martin Cooper, an American engineer dubbed the "Father of the cell phone," says the neat little device we all have in our pockets has almost boundless potential, but right now, we can be a little obsessed. pic.twitter.com/1m9S9O0h9i

— AFP News Agency (@AFP) April 2, 2023

ભારતમાં મોબાઈલ સેવા 1995માં શરૂ થઈ હતી

મોદી ટેલસ્ટ્રા નામની કંપનીએ ભારતમાં આ સેવા શરૂ કરી હતી. Mobile phone કંપનીએ આ સેવાને મોબાઈલ નેટ નામ આપ્યું છે. આ કંપનીએ પાછળથી સ્પાઈસ ટેલિકોમના નામથી તેની સેવાઓ આપવાનું શરૂ કર્યું. નોકિયા હેન્ડસેટનો ઉપયોગ મોબાઈલ નેટ સેવાઓ માટે થતો હતો. ભારતમાં પ્રથમ મોબાઈલ કોલ 31 જુલાઈ 1995ના રોજ કરવામાં આવ્યો હતો. કોલ કોલકાતાથી દિલ્હી કરવામાં આવ્યો હતો. પશ્ચિમ બંગાળના તત્કાલિન મુખ્યમંત્રી જ્યોતિ બસુએ તત્કાલીન કેન્દ્રીય સંચાર મંત્રી સુખ રામને આ ફોન કર્યો હતો. આ કોલ નોકિયા હેન્ડસેટ (2110) પરથી કરવામાં આવ્યો હતો. જીએસએમ નેટવર્ક પર આ પહેલો કોલ હતો.

જિયોએ ભારતમાં મોબાઈલ ઈન્ડસ્ટ્રીમાં ક્રાંતિ લાવી
વર્ષ 2016માં રિલાયન્સ જિયો લોન્ચ થયા બાદનો સમય ભારત માટે સ્માર્ટફોન Mobile phone ક્રાંતિથી ઓછો રહ્યો નથી. Jio ના આગમન પહેલા ટેલિકોમ સેક્ટર વોઈસ કોલ પ્લાન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતું હતું. Jioના આગમન પછી, આ ક્ષેત્ર ઈન્ટરનેટ યોજનાઓ પર કેન્દ્રિત થઈ ગયું. દેશમાં ડેટા જોતા તે ઘણું સસ્તું થઈ ગયું. આજે આપણે દરેક વ્યક્તિના હાથમાં જે સ્માર્ટફોન જોઈ રહ્યા છીએ તેમાં Jioની મોટી ભૂમિકા છે. આજે ભારત વિશ્વનું બીજું સૌથી મોટું સ્માર્ટફોન માર્કેટ છે.

જુદા જુદા દેશોમાં મોબાઈલ ફોન સેવાનો પરિચય
NTT નામની જાપાની કંપની દ્વારા 1979માં ટોક્યોમાં વિશ્વની પ્રથમ કોમર્શિયલ સેલ્યુલર ફોન સેવા શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ પછી 1981માં ડેનમાર્ક, ફિનલેન્ડ, નોર્વે અને સ્વીડનમાં નોર્ડિક મોબાઈલ ટેલિફોન (NMT) નામથી મોબાઈલ ફોન સેવાઓ શરૂ થઈ. 1983માં અમેરિકાના શિકાગો શહેરમાં અમેરીટેક નામથી 1-જી ટેલિફોન નેટવર્ક શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું.

આ પણ વાંચોઃ Google-CCI/ ગૂગલને NCLTમાં પણ રાહત ન મળી, 1337 કરોડ રૂપિયાનો જંગી દંડ ચૂકવવો પડશે

આ પણ વાંચોઃ UPI ચૂકવણી/ પહેલી એપ્રિલથી UPI પેમેન્ટ પર લાગશે ચાર્જ

આ પણ વાંચોઃ Mittal One Web/ સુનિલ મિત્તલની સેટેલાઇટ સર્વિસ ‘વનવેબ’ આપશે ધમાકેદાર સ્પીડ, 4G અને 5Gને ભૂલી જશો