હાલમાં જ દેશમાં બાળકોના હિંસક વર્તે કારણે માતાએ જીવ ગુમાવવાની ઘટનાઓ સામે આવી છે. જે સમાજ માટે ખૂબ જ શરમજનક ઘટના છે. ત્યારે આ વિષય ઉપર ચર્ચા થવી જ જોઇયે. બાળકો કેમ આટલા હિંસક બની રહ્યા છી. શું માતા-પિતાના ઉછેરમાં ક્યાક ખામી રહી ગઈ છે. ? બાળકોમાં હિંસક વર્તનનાં ઘણાં કારણો હોઈ શકે છે. આમાં માતા-પિતાથી લઈને ખાવા-પીવાની બાબતો જવાબદાર છે. નિષ્ણાતોના મતે બાળકોના હિંસક વર્તનના કારણો શું છે? બાળકોમાં હિંસક વર્તનનાં લક્ષણો શું છે? હિંસક વર્તનને કેવી રીતે રોકી શકાય? તમે લેખમાં આ વિશે જાણી શકશો.
છેલ્લા કેટલાક સમયથી દેશમાં આવી અનેક હિંસક ઘટનાઓ બની રહી છે, જેમાં નાના બાળકો પણ સામેલ છે. હાલમાં જ એક ખૂબ જ હિંસક કિસ્સો સામે આવ્યો છે, જેમાં એક 16 વર્ષના છોકરાએ તેની માતાની હત્યા કરી નાખી છે. મળતી માહિતી મુજબ, જ્યારે તેની માતા છોકરાને PUBG ગેમ રમવાથી રોકતી હતી, ત્યારે તેણે ગુસ્સામાં આવીને તેના પિતાની લાયસન્સવાળી બંદૂક સાથે સૂતી વખતે માતાને ગોળી મારી દીધી હતી. તો ગજરાતમાં ભુજ ખાતે પણ આવી જ ઘાટણ બની હતી. જેમાં ભુજની જૂની રાવલવાડીમાં પુત્રએ માતા પર છરી વડે હુમલો કરી નાસી ગયો હતો. માતાએ તેના પુત્રને બેરોજગાર બેસી રહેવાને બદલે કંઈક કામ કરવા કહ્યું. આ બાબતે તેમનો પુત્ર અમૃત વાઘેલા નારાજ થઈ ગયો હતો અને બોલાચાલી કરી હતી અને બોલાચાલી કરવા લાગ્યો હતો અને પુત્રએ માતા પર હુમલો કર્યો હતો. તેણે માતાની છાતી પર છરી વડે હુમલો કર્યો હતો. જે બાદ તે ઘરમાંથી ભાગવા લાગ્યો હતો.
આ ઘટના પર નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આજની રમતો ખૂબ જ આક્રમક છે. જે બાળક તેને રમે છે તે વાસ્તવિકતા અને આભાસી દુનિયા વચ્ચેનો તફાવત પારખી શકતો નથી અને પોતાને તે વર્ચ્યુઅલ દુનિયાનો એક ભાગ માને છે. આ માટે માતા-પિતા, ખોરાક, જીવનશૈલી, મિત્રો જવાબદાર છે.
આ પ્રકારનું વર્તન બાળકોના મનના જીવનને સંપૂર્ણપણે નષ્ટ કરી શકે છે. બાળકોના હિંસક વર્તનના ઘણા કારણો હોઈ શકે છે અને ભવિષ્યમાં તેના ગંભીર પરિણામો પણ આવી શકે છે. આ હિંસક વર્તણૂકો માનસિક સ્થિતિ, તબીબી સમસ્યાઓ અને જીવનની સમસ્યાઓ પણ સૂચવે છે, તેથી માતાપિતાએ બાળકના હિંસક વર્તનનું કારણ જાણવું જોઈએ અને તેને રોકવા અથવા સુધારવા માટે યોગ્ય પગલાં લેવા જોઈએ. બાળકોના હિંસક વર્તનના કારણો શું છે? બાળકોમાં હિંસક વર્તનનાં લક્ષણો શું છે? હિંસક વર્તનને કેવી રીતે રોકી શકાય? આ વિશે જાણો.
બાળકોમાં હિંસક વર્તન
નિષ્ણાંતોનું માનવું છે કે, બાળકોની હિંસક વર્તણૂકને જોયા પછી જો તેની કાળજી લેવામાં નહીં આવે તો તેના ગંભીર પરિણામો આવી શકે છે. બાળકોની ઉંમરના આધારે, તેમનું હિંસક વર્તન કોઈને મારવા, બૂમો પાડવાનું, વાતમાં ગુસ્સે થવું, ગુનાહિત કૃત્યો પણ હોઈ શકે છે. બાળકોના સંપર્કમાં આવતા કેટલાક પરિબળો તેમના હિંસક વર્તનને વધુ વધારી શકે છે.
નિષ્ણાતો ચેતવણી આપે છે કે બાળકોના હિંસક વર્તનને કોઈપણ ઉંમરે અવગણવું જોઈએ નહીં. આ બાળકોમાં હિંસક વર્તનનાં ચિહ્નો છે:
– વારંવાર ગુસ્સો દર્શાવવો
– સમજાવવામાં આવે ત્યારે પણ ગુસ્સે થવું
– કંઈપણ સમજાવવા પર વસ્તુઓ ફેંકવી
– માતા-પિતાને મારવા દોડવું
– લોકો વિશે ખરાબ બોલવું
– અભદ્ર ભાષાનો ઉપયોગ
– ખરાબ ટેવોમાં પડવું
– ભાઈ-બહેન પ્રત્યે સ્નેહ ન રાખો
– લડવાની વૃત્તિ ધરાવે છે
– હંમેશા ઉદાસ રહો
– સંવેદનશીલ અને ચીડિયા બનવું
– વારંવાર ઉત્તેજના
હિંસક વર્તન કારણો
હિંસક વર્તન કરતા બાળકોમાં કોઈને કોઈ કારણ હોય એવું લાગે છે, જે તેમના વર્તનમાં વધુ વધારો કરે છે. તેમના આક્રમક વર્તનના કારણો આ હોઈ શકે છે:
ગેરવર્તન: શારીરિક, મૌખિક અથવા જાતીય
ઘરના વાતાવરણનો અભાવ: માતા-પિતા દ્વારા બાળકોની યોગ્ય કાળજી લેવામાં આવતી નથી, જેના કારણે બાળકોને ઘરનું વાતાવરણ મળતું નથી અને તેઓ હિંસક બની જાય છે.
ભાવનાત્મક આઘાત અથવા તણાવ: કેટલીકવાર, કોઈ આઘાતજનક ઘટના અથવા તણાવને કારણે, સતત તણાવ રહે છે, જેના કારણે બાળકોનું વર્તન હિંસક બનવા લાગે છે.
બાળકોને ધમકાવવું: બાળકોને કોઈપણ રીતે ધમકાવવામાં આવે તો પણ તેમનું વર્તન આક્રમક હોઈ શકે છે.
કૌટુંબિક સમસ્યાઃ જો કોઈના પરિવારમાં હિંસા થઈ હોય તો તેની ખરાબ અસર બાળકો પર પડે છે અને બાદમાં તેઓ હિંસક પણ બની જાય છે.
દવાઓનું સેવન: દારૂ અને અન્ય ખોટી વસ્તુઓનું સેવન બાળકોમાં આક્રમકતા વધારી શકે છે.
હિંસા જોવીઃ ક્યારેક ટીવી પર હિંસક કાર્યક્રમો જોવાથી બાળકોમાં હિંસક વર્તન વધે છે.
ઘરમાં શસ્ત્રો જોવાઃ ઘરમાં સતત બંદૂક, છરી વગેરે જોવાથી પણ બાળકોનું વર્તન હિંસક બની જાય છે.
હિંસક વીડિયો ગેમ્સ રમવીઃ એક્સપર્ટ્સનું માનવું છે કે વીડિયો ગેમ્સનું શૂટિંગ બાળકોના મન પર ખૂબ જ ખરાબ અસર કરે છે.
માનસિક સ્થિતિ: ઘણા કિસ્સાઓમાં, બાળકોમાં બાયપોલર ડિસઓર્ડર, ચિંતા, હતાશાના કિસ્સાઓ પણ જોવા મળે છે. આ કેટલીક માનસિક સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિઓ છે જે હિંસક અને આક્રમક વર્તનમાં વધારો કરી શકે છે.
જો બાળક હિંસક વર્તન કરે તો શું કરવું?
સંશોધન દર્શાવે છે કે જો કારણ દૂર કરવામાં આવે તો તેમની હિંસક વર્તણૂક નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડી શકાય છે અથવા તો દૂર થઈ શકે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે હિંસા માત્ર હિંસા તરફ દોરી જાય છે. તેથી, બાળકોને હિંસક વસ્તુઓ, ટેલિવિઝન શો વગેરેથી દૂર રાખવું જોઈએ.
જ્યારે પણ માતાપિતા અથવા ઘરના અન્ય સભ્ય જુએ છે કે તેમનું બાળક અથવા ભાઈ-બહેન હિંસક વર્તન કરે છે, ત્યારે તેમને તાત્કાલિક માનસિક સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાત પાસે લઈ જવા જોઈએ. વ્યાવસાયિક ડૉક્ટર દ્વારા સારવાર તેના વર્તનને દૂર કરવામાં મદદ કરી શકે છે. માનસિક સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતો દ્વારા બાળકોને ગુસ્સા પર નિયંત્રણ, મનની વાતો, લડાઈ, નકારાત્મક બાબતોને દૂર કરવા, સકારાત્મક બાબતો વિશે વિચારવા વગેરે વિશે કહી શકાય છે. આ ઉપરાંત નીચે દર્શાવેલ પદ્ધતિઓ પણ હિંસક વર્તનને ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે.
– ઘરનું વાતાવરણ બનાવવું
– બાળકોના મનને જાણવું
– બાળકો સાથે વાત કરવી અને સમજવું
– બાળકોની સમસ્યાઓને અવગણશો નહીં
– જાતીય શિક્ષણ
– બાળકોના મોબાઈલ-ટેબ્લેટ પર નજર રાખવી
– પ્રાકૃતિક સ્થળોએ ફરવા જવું
– સારી વસ્તુઓ બતાવવાની પ્રેરણા
– પુસ્તકો વાંચવાની ટેવ પાડો
– ભૂલો કરવાની વાત આવે ત્યારે આક્રમક ન બનવું
PUBG Killer/ માતાની હત્યા કરનાર સગીર પુત્રની કાઉન્સેલિંગમાં ચોંકાવનારી બાબતો સામે આવી,માતા-પિતાએ બાળકની માનસિક સ્થિતિ સમજવી પડશે
