સુપ્રીમ કોર્ટે સોમવારે ઉદ્ધવ ઠાકરે જૂથની અરજી પર સુનાવણી કરતી વખતે મોટી ટિપ્પણી કરી હતી. કોર્ટે મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભાના અધ્યક્ષ રાહુલ નાર્વેકરને સૂચના આપી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે 31 ડિસેમ્બર સુધીમાં સીએમ એકનાથ શિંદે અને અન્ય ધારાસભ્યોને અયોગ્ય ઠેરવવા અંગે નિર્ણય લેવામાં આવે. કોર્ટે NCP અજિત પવાર અને NCPના અન્ય ધારાસભ્યોના કેસમાં 31 જાન્યુઆરી સુધીમાં નિર્ણય લેવાનો પણ નિર્દેશ આપ્યો છે. કોર્ટે એમ પણ કહ્યું કે બંધારણની 10મી અનુસૂચિની પવિત્રતા જાળવવી જોઈએ. શું તમે જાણો છો કે બંધારણની 10મી અનુસૂચિ શું છે, જેના પર સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
બંધારણની 10મી સૂચિ શું છે?
વર્ષ 1985માં રાજીવ ગાંધી સરકારે બંધારણમાં 92મો સુધારો કર્યો હતો. આ સુધારામાં પક્ષપલટા વિરોધી કાયદો પસાર કરવામાં આવ્યો હતો. આ કાયદાનો હેતુ નેતાઓને રાજકીય લાભ માટે પક્ષ બદલવા અને હોર્સ ટ્રેડિંગ કરતા રોકવાનો હતો. આ કાયદાને બંધારણની 10મી અનુસૂચિમાં મૂકવામાં આવ્યો છે. જ્યારે કોઈ નેતા પક્ષ બદલે છે અથવા એવી ચાલ કરે છે જેને અન્ય પક્ષના નેતાનો ટેકો મળે, તેને હોર્સ ટ્રેડિંગ કહેવામાં આવે છે. આને ડિફેક્શન અથવા પક્ષપલટો પણ કહેવાય છે.
પક્ષપલટા વિરોધી કાયદો શું છે?
પક્ષપલટા વિરોધી કાયદો એટલે કે એન્ટી ડિફેકશન લોને બંધારણની 10મી અનુસૂચિમાં સામેલ કરવામાં આવ્યો છે. શિડ્યુલના બીજા ફકરામાં, પક્ષપલટા વિરોધી કાયદા હેઠળ ધારાસભ્ય અથવા સાંસદને ગેરલાયક ઠેરવવાના કારણો સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યા છે. આ મુજબ જો કોઈ ધારાસભ્ય પોતાની મરજીથી પાર્ટીનું સભ્યપદ છોડે છે તો તેની સીટ છીનવાઈ શકે છે. જો કોઈ ધારાસભ્ય કે સાંસદ ઈરાદાપૂર્વક મતદાનમાં ગેરહાજર રહે છે અથવા પક્ષ દ્વારા જારી કરાયેલી સૂચનાઓ વિરુદ્ધ મત આપે છે, તો તેને તેમની બેઠક ગુમાવવી પડી શકે છે. જો કોઈ અપક્ષ સાંસદ કે ધારાસભ્ય કોઈપણ રાજકીય પક્ષમાં જોડાશે તો તેઓને ગેરલાયક ઠેરવવામાં આવશે.
પક્ષપલટા વિરોધી કાયદો ક્યારે લાગુ પડતો નથી?
જો કે, પક્ષપલટા વિરોધી કાયદા હેઠળ કેટલાક અપવાદો છે. એટલે કે આ સ્થિતિમાં સાંસદો અને ધારાસભ્યોએ પક્ષપલટા વિરોધી કાયદાનો સામનો કરવો પડતો નથી. જો કોઈ રાજકીય પક્ષના એક તૃતીયાંશ સાંસદો અથવા ધારાસભ્યો રાજીનામું આપે તો આ કાયદા હેઠળ કોઈ પગલાં લઈ શકાતા નથી. આ સિવાય જો કોઈ પાર્ટીના બે તૃતીયાંશ સાંસદો અથવા ધારાસભ્યો અન્ય કોઈ પાર્ટીમાં જોડાય છે તો આ સ્થિતિમાં પણ તેને પક્ષપલટા તરીકે ગણવામાં આવતા નથી.
આ પણ વાંચો:Indian Army/ભારતીય સેનાએ સરહદ પર આ ઘાતક હથિયાર તૈનાત કર્યું!
આ પણ વાંચો:Film Review/કંગના રનૌતની ફિલ્મ ‘તેજસ’ને લઈને ‘દેશી ગર્લ’ પ્રિયંકા ચોપરાએ શું કહ્યું
આ પણ વાંચો:Hacking/વિપક્ષી નેતાઓનો મોટો આરોપ,”કેન્દ્ર સરકાર અમારો ફોન હેક કરી રહી છે”
