મકરસંક્રાંતિનો તહેવાર હિંદુ ધર્મના મુખ્ય તહેવારોમાંનો એક છે, જે સૂર્ય ઉગતાંની સાથે ઉજવવામાં આવે છે. આ તહેવારની વિશેષ બાબત એ છે કે તે અન્ય તહેવારોની જેમ જુદી જુદી તારીખે નહીં પણ દર વર્ષે 14 જાન્યુઆરીએ જ્યારે સૂર્ય ઉત્તરાયન પર મકર રેખા પરથી પસાર થાય છે ત્યારે ઉજવવામાં આવે છે.
કેટલીકવાર તે એક દિવસ પહેલા અથવા પછી એટલે કે 13 કે 15 જાન્યુઆરીએ ઉજવવામાં આવે છે, પરંતુ તે ભાગ્યે જ બને છે. મકરસંક્રાંતિનો સીધો સંબંધ પૃથ્વીના ભૂગોળ અને સૂર્યની સ્થિતિ સાથે છે. જ્યારે પણ મકર રેખા પર સૂર્ય આવે છે, દિવસ 14 જાન્યુઆરી છે, તેથી આ દિવસે મકરસંક્રાંતિનો તહેવાર ઉજવવામાં આવે છે.
જ્યોતિષવિદ્યાના દ્રષ્ટિકોણથી, આ દિવસે સૂર્ય ધનુ રાશિ સિવાય મકર રાશિમાં પ્રવેશ કરે છે અને સૂર્યના ઉત્તરાયણની હિલચાલ શરૂ થાય છે.
મકરસંક્રાંતિનો તહેવાર ભારતના જુદા જુદા વિસ્તારોમાં અલગ અલગ રીતે ઉજવવામાં આવે છે. આંધ્રપ્રદેશ, કેરળ અને કર્ણાટકમાં તેને સંક્રાંતિ કહેવામાં આવે છે અને તમિળનાડુમાં તે પોંગલ ઉત્સવ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. પંજાબ અને હરિયાણામાં આ સમયે નવા પાકનું સ્વાગત કરવામાં આવે છે અને લોહરી ઉત્સવ ઉજવવામાં આવે છે, જ્યારે આસામમાં આ તહેવાર બિહુ તરીકે ઉત્સાહથી ઉજવવામાં આવે છે. તેનું નામ અને ઉજવણીની રીત દરેક પ્રાંતમાં બદલાય છે.
જુદી જુદી માન્યતાઓ અનુસાર, આ તહેવારની વાનગીઓ પણ જુદી જુદી હોય છે, પરંતુ દાળ અને ચોખાની ખીચડી આ તહેવારની મુખ્ય ઓળખ બની ગઈ છે. ખાસ કરીને ખીચડી ગોળ અને ઘી સાથે ખાવાનું મહત્વનું છે. આ સિવાય મકરસંક્રાંતિ પર પણ તલ અને ગોળનું ખૂબ મહત્વ છે. આ દિવસે સવારે વહેલા ઉઠીને તલ વાટીને સ્નાન કરવાથી થાય છે. આ સિવાય તલ અને ગોળના લાડુ અને અન્ય વાનગીઓ પણ બનાવવામાં આવે છે. આ સમયે, સુહાગન સ્ત્રીઓ સુહાગની સામગ્રીનું વિતરણ પણ કરે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે તેનાથી તેના પતિનું જીવન લાંબું થઈ જાય છે.
મકરસંક્રાંતિને સ્નાન અને દાનનો ઉત્સવ પણ કહેવામાં આવે છે. આ દિવસે તીર્થ અને પવિત્ર નદીઓમાં સ્નાન કરવાનું ખૂબ મહત્વ છે, તેમજ તલ, ગોળ, ખીચડી, ફળનું દાન કરવાથી વ્યક્તિને પુણ્ય પ્રાપ્ત થાય છે. એવું પણ માનવામાં આવે છે કે સૂર્ય દેવતા આ દિવસે કરવામાં આવેલા દાનથી રાજી થાય છે.
આ બધી માન્યતાઓ સિવાય મકરસંક્રાંતિનો ઉત્સવ એક વધારાનો ઉત્સાહ છે. આ દિવસે પતંગ ઉડાડવાનું પણ વિશેષ મહત્વ હોય છે અને લોકો ખૂબ આનંદ અને આનંદથી પતંગ ઉડાવે છે. આ દિવસે અનેક સ્થળોએ મોટા પતંગ ઉડાવાના કાર્યક્રમોનું પણ આયોજન કરવામાં આવે છે..
નીચે આપેલી લીંક પર ક્લિક કરીને જોડાવ મંતવ્ય ન્યૂઝ સાથે…
તમે અમને ફેસબુક, ટ્વીટર, ઇન્સ્ટાગ્રામ અને યુ ટ્યુબ પર પણ લાઇક અને ફોલો કરી શકો છો.
લેટેસ્ટ ન્યૂઝ અપડેટ્સ આપના ફોન પર સૌથી ઝડપી મેળવવા માટે આજે જ ડાઉનલોડ કરો “મંતવ્ય ન્યૂઝ” ની નવી મોબાઇલ એપ્લિકેશન.
