વિશ્વ આત્મહત્યા નિવારણ દિવસ દર વર્ષે 10 સપ્ટેમ્બરે મનાવવામાં આવે છે. આ દિવસ ઉજવવા પાછળનું કારણ આત્મહત્યા અટકાવવાનું છે. લોકોને જીવન પ્રેમ કરતા શીખવવાનું છે. વિશ્વભરમાં દર વર્ષે 70 લાખથી વધુ લોકો આત્મહત્યા કરે છે. હતાશા, લાચારી અને જીવનમાં કંઈ ન કરી શકવાની નિરાશાને કારણે તેઓ આત્મહત્યા કરે છે. આ સિવાય પણ ઘણા તબીબી કારણો છે. વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઈઝેશન (ડબ્લ્યુએચઓ) અનુસાર, યુવાનો સૌથી વધુ આત્મહત્યા કરે છે. 15-19 વર્ષની વયના લોકોમાં આત્મહત્યા મૃત્યુનું ચોથું મુખ્ય કારણ છે.

જો કે, વ્યક્તિની અંદર ચાલતા આત્મહત્યાના વિચારને રોકવો મુશ્કેલ છે. પરંતુ યોગ્ય સમયે તેમનામાં આવી રહેલા વિચારને પકડવો જરૂરી છે જેથી તેઓ આત્મહત્યા કરતા અટકાવી શકાય. આત્મહત્યા કરનાર વ્યક્તિમાં કેટલાક લક્ષણો પહેલેથી જ દેખાય છે.

હતાશાની લાગણી

ક્લેવલેન્ડ ક્લિનિક, ઓહાયોના જણાવ્યા અનુસાર, ડિપ્રેશન ધરાવતી વ્યક્તિ ખૂબ જ હતાશ હોય છે.તે તમારી સાથે હોવા છતાં પણ તમારી સાથે નથી. તેનું સ્મિત કહે છે કે તે અંદરથી ઉદાસ છે. હકીકતમાં તેનામાં આત્મહત્યાના વિચારો આવે છે. જો તમને આ લક્ષણ દેખાય છે, તો તેની સાથે વાત કરો. તેની પીડા જાણો અને તેને મદદ કરો. જો શક્ય હોય તો, તેને એકલા ન છોડો. જો તે તમારો મિત્ર છે અને તમને લાગે છે કે તે કદાચ ખોટું પગલું ભરી રહ્યો છે તો તેના પરિવારને તેના વિશે જણાવો.

તમારી જાતને લોકોથી દૂર રાખવી

ડિપ્રેશનથી પીડિત વ્યક્તિ લોકોની વચ્ચે રહેવા માંગતી નથી. તે એકલતામાં રહેવા માંગે છે. જ્યારે કોઈ મિત્ર તેને મળવા અથવા પાર્ટી માટે આમંત્રણ આપે છે, ત્યારે તે તેને ટાળે છે. સામાજિક પ્રવૃત્તિઓમાં ભાગ લેતા નથી. આ પણ આત્મહત્યાના લક્ષણોમાંનું એક છે. જો તમારા પરિવારની કોઈ વ્યક્તિ અથવા મિત્ર કે જેઓ અગાઉ સામાજિક પ્રવૃત્તિઓમાં સક્રિય ભાગ લેતા હતા અને જીવનનો આનંદ માણતા હતા. જો તે અચાનક બધું કરવાનું બંધ કરી દે, તો તેની સાથે વાત કરો. તેની સમસ્યા જાણો અને તેને જીવન પ્રત્યે સકારાત્મક બનવા પ્રેરિત કરો. તેણીને કાઉન્સેલર પાસે લઈ જાઓ. પરંતુ તેને એકલા ન છોડો.

અચાનક શાંત થઇ જાય

જો કોઈ વ્યક્તિ હસે છે અને મજાક કરે છે, તો તે શાંત થઈ જાય છે. જો તે કોઈની સાથે વાત કરતા નથી, તો તે પણ એક લક્ષણ છે કે તેની અંદર આત્મહત્યા ચાલી રહી છે. તેની સાથે વાત કરો અને તેને સાચો રસ્તો બતાવો. મને કહો કે જીવન કેટલું સુંદર છે, હવે તે જે તબક્કામાં છે તે પસાર થશે. પણ જો જીવન ખોવાઈ જાય તો તે પાછું મળતું નથી.

વ્યક્તિત્વમાં ફેરફાર

ડિપ્રેશનથી પીડાતા લોકોના સ્વભાવમાં ફેરફાર જોવા મળે છે. બોલવાની રીત બદલાય છે. તે નિરાશાવાદી વાત કરવાનું શરૂ કરે છે. ગતિમાં ફેરફાર છે. ઊંઘ પણ ઓછી આવે છે. તેનામાં ચિંતા દેખાવા લાગે છે.

આત્મહત્યાની ધમકી

જે વ્યક્તિ આત્મહત્યાનો વિચાર કરે છે તે તેનામાં વધી રહ્યો છે, તે ખૂબ જ નિર્ભય બની જાય છે. લક્ષણોમાં ઝડપી વાહન ચલાવવું, દારૂ પીવો, દવાઓ લેવી, અસુરક્ષિત સંભોગ કરવો, કંઈપણ ખાવું શામેલ છે. તે આત્મહત્યા વિશે પણ વાત કરવા લાગે છે. જો કોઈ નજીકના વ્યક્તિમાં આવા લક્ષણો દેખાય છે, તો તેને પકડી રાખો અને તેની સાથે વાત કરો. તેને આગળ વધવાની સલાહ આપો, તેને કાઉન્સેલર પાસે લઈ જાઓ.

શા માટે આવે છે આત્મહત્યાના વિચાર

મનોચિકિત્સકના મતે, આત્મહત્યાનો વિચાર કુદરતી નથી. તેના બદલે, મગજમાં બાયો-ન્યુરોલોજિકલ ફેરફારોને કારણે, લોકોમાં જીવન પ્રત્યે નિરાશા ઉભી થાય છે. તેમને લાગે છે કે જીવન કોઈ કામનું નથી. તેથી આત્મહત્યાનો વિચાર આવે છે.

આ પણ વાંચો: કોમર્સના વિદ્યાર્થીઓનું અનોખુ મેનેજમેન્ટ પાઠ, પોકેટમનીમાંથી કર્યું એવું કે સાંભળીને દંગ રહી જશો

આ પણ વાંચો:શું છે દસાડા વિધાનસભા બેઠક પર રાજકીય સમીકરણ, શું કોંગ્રેસ ફરી નોધાવશે જીત? 

આ પણ વાંચો:રાજકોટમાં પોલીસ કોન્સ્ટેબલે ફરજ પુરી કરી ઘરે જઈ પીધી દવા, જાણો કેમ કર્યું આવું…