World News : વોશિંગ્ટનમાં આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળ (IMF) ની એક મહત્વપૂર્ણ બેઠકની પૂર્વસંધ્યાએ, ભારતે પાકિસ્તાનને નાણાકીય સહાય ચાલુ રાખવાનો સખત વિરોધ વ્યક્ત કર્યો છે. બીજીતરફ IMF એ પાકિસ્તાનને 8,500 કરોડ આપ્યા છે. ગુરુવારે એક મીડિયા બ્રીફિંગમાં બોલતા, વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિશ્રીએ પુષ્ટિ આપી કે ભારત તેની ચિંતાઓ સીધી IMF સમક્ષ રજૂ કરશે.
“મને ખાતરી છે કે અમારા એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર ભારતનો પક્ષ રજૂ કરશે,” મિસ્ત્રીએ કહ્યું.તેમણે વધુમાં નોંધ્યું હતું કે પાકિસ્તાનને સતત નાણાકીય સહાય પૂરી પાડતા દેશોએ તેમાં સામેલ જોખમોને કાળજીપૂર્વક ધ્યાનમાં લેવું જોઈએ, ખાસ કરીને ભૂતકાળમાં IMF સહાયને અસરકારક રીતે સંચાલિત કરવામાં પાકિસ્તાનની વારંવાર નિષ્ફળતાઓને ધ્યાનમાં રાખીને.
9 મેના રોજ યોજાનારી મહત્વપૂર્ણ બોર્ડ મીટિંગ પહેલા, ભારતે IMF ને પાકિસ્તાન માટે બેલઆઉટ પર પુનર્વિચાર કરવા વિનંતી કરી, સુધારાના અભાવ અને આતંકવાદી ભંડોળ સાથેના સંબંધોનો ઉલ્લેખ કરીને.
9 મેના રોજ વોશિંગ્ટનમાં આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળની બેઠક યોજાઈ રહી છે, જેમાં પાકિસ્તાનને 7 બિલિયન ડોલરના લોન કાર્યક્રમ હેઠળ પ્રગતિની સમીક્ષા કરવામાં આવી રહી છે, ત્યારે ભારતે ઈસ્લામાબાદને સતત નાણાકીય સહાય અંગે ચિંતાઓ ઔપચારિક રીતે વ્યક્ત કરવાનો પોતાનો ઈરાદો દર્શાવ્યો છે.બોલતા, ભારતીય વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિશ્રીએ પાકિસ્તાનમાં અગાઉના IMF હસ્તક્ષેપોની અસરકારકતા પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો, નિષ્ફળ કાર્યક્રમોના ઇતિહાસ અને ભારત જેને માળખાકીય સુધારાના અભાવ તરીકે જુએ છે તેનો ઉલ્લેખ કર્યો.
પાકિસ્તાનની આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય સુવિધા પર ભારતનું કડક વલણ તાજેતરના સુરક્ષા વિકાસથી પણ પ્રભાવિત થયું છે. 22 એપ્રિલ, 2025 ના રોજ, ભારતના પહેલગામ શહેરમાં થયેલા ઘાતક આતંકવાદી હુમલામાં પ્રવાસીઓ સહિત 26 નાગરિકો માર્યા ગયા હતા. આ હુમલા માટે ધ રેઝિસ્ટન્સ ફ્રન્ટને જવાબદાર ઠેરવવામાં આવ્યું છે, જે ભારત કહે છે કે પાકિસ્તાન સ્થિત લશ્કર-એ-તૈયબાના સમર્થનથી કાર્યરત છે.
ભારત મની લોન્ડરિંગ અને આતંકવાદી ભંડોળ પર નજર રાખતી વૈશ્વિક સંસ્થા ફાઇનાન્શિયલ એક્શન ટાસ્ક ફોર્સ (FATF) ને પણ પાકિસ્તાનને તેની ‘ગ્રે લિસ્ટ’માં પાછું મૂકવાનો વિચાર કરવા વિનંતી કરી રહ્યું છે – એક એવી યાદી જે દેશો પર વધુ દેખરેખ રાખે છે.
ગયા અઠવાડિયે એક વરિષ્ઠ ભારતીય અધિકારીએ અનામી વાત કરતા જણાવ્યું હતું કે દેશ તેના પ્રભાવનો ઉપયોગ કરીને તમામ મુખ્ય નાણાકીય સંસ્થાઓ પર ઉગ્રવાદ સાથે જોડાયેલી પ્રવૃત્તિઓ માટે “દુરુપયોગ અથવા પરોક્ષ રીતે ચેનલ” થઈ શકે તેવા ભંડોળ પર પુનર્વિચાર કરવા દબાણ કરશે.
IMF સાથે પાકિસ્તાનનો મુશ્કેલીભર્યો ટ્રેક રેકોર્ડ
ભારતના વાંધાઓ પાકિસ્તાનના IMF સાથેના લાંબા અને અસ્થિર ઇતિહાસમાં મૂળ ધરાવે છે. 1950 માં સભ્ય બન્યા પછી, પાકિસ્તાને 24 IMF લોન કાર્યક્રમોમાં પ્રવેશ કર્યો છે, જેના કારણે તે વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી વધુ લાભાર્થીઓમાંનો એક બન્યો છે.
સંમત શરતો પૂરી કરવામાં નિષ્ફળતાને કારણે આમાંના ઘણા કાર્યક્રમો સ્થગિત અથવા છોડી દેવામાં આવ્યા હતા.સૌથી તાજેતરનું પેકેજ – જુલાઈ 2023 માં મંજૂર કરાયેલ $3 બિલિયન સ્ટેન્ડ-બાય એરેન્જમેન્ટ – પાકિસ્તાનના અર્થતંત્રને સ્થિર કરવાનો હતો, જે ગંભીર તાણ હેઠળ છે.વારંવાર બેલઆઉટ છતાં, ટીકાકારો દલીલ કરે છે કે પાકિસ્તાન મુખ્ય માળખાકીય મુદ્દાઓને સંબોધવામાં નિષ્ફળ ગયું છે, જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
નબળા રાજકોષીય વ્યવસ્થાપન, જેના કારણે પ્રચંડ ફુગાવો થયો છે, જે એપ્રિલ 2025 માં 17.3% હતો.સતત નીચું વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર, મે 2025 સુધીમાં $8 બિલિયન હોવાનો અંદાજ છે, જે ફક્ત 1.5 મહિનાની આયાતને આવરી લે છે.
ભારતે “ઓપરેશન સિંદૂર” શરૂ કર્યાના એક દિવસ પછી જ IMFનું વલણ આવ્યું છે, જેમાં પાકિસ્તાન અને પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર (PoK) માં આતંકવાદી છાવણીઓ પર લશ્કરી હુમલા કરવામાં આવ્યા હતા.
પાકિસ્તાની પ્રદેશમાંથી સરહદ પારથી આવતા ડ્રોન અને મિસાઇલ ધમકીઓની શ્રેણી બાદ આ હુમલાઓ કરવામાં આવ્યા હતા. ભારતીય સંરક્ષણ દળોએ જમ્મુ અને કાશ્મીરના નૌશેરા સેક્ટરમાં ધમકીઓને નિષ્ક્રિય કરવાનો અને બે પાકિસ્તાની ડ્રોનને તોડી પાડવાનો દાવો કર્યો હતો.
આ દ્વિપક્ષીય તણાવમાં ગંભીર વધારો દર્શાવે છે, જેમાં લશ્કરી અને રાજદ્વારી ચેનલો હવે સક્રિય રીતે કાર્યરત છે.
વ્યૂહાત્મક અસરો અને બજાર અસર
IMF સામે ભારતનો પડકાર એક વ્યાપક ભૂરાજકીય વ્યૂહરચનાનો ભાગ હોય તેવું લાગે છે – આંતરરાષ્ટ્રીય મંચો દ્વારા પાકિસ્તાન પર આર્થિક દબાણ લાગુ કરવું, અને સાથે સાથે આતંકવાદ સામે તેના વલણને મજબૂત બનાવવું.બજારના દૃષ્ટિકોણથી, વધતા ભૂરાજકીય તણાવને કારણે ભારતીય ઇક્વિટી સૂચકાંકોમાં અસ્થિરતા વધવાની શક્યતા છે, અને સોના અને સરકારી બોન્ડ સહિત સલામત-સ્વર્ગ સંપત્તિ તરફ પ્રયાણ થવાની સંભાવના છે.
આનાથી ભારતીય રૂપિયા પર સંભવિત દબાણ આવી શકે છે, ખાસ કરીને જો વૈશ્વિક જોખમ ભાવના બગડે છે.વધતા જતા ભૂરાજકીય જોખમો પર બજારો પ્રતિક્રિયા આપે છેભારતની તાજેતરની લશ્કરી કાર્યવાહી અને રાજદ્વારી સ્થિતિને કારણે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના ભૂ-રાજકીય તણાવમાં વધારો થતાં શુક્રવારે ભારતીય શેરબજાર નીચા સ્તરે ખુલ્યા.
શુક્રવારે શરૂઆતના કારોબારમાં, સેન્સેક્સ 523.24 પોઈન્ટ (0.65%) ઘટીને 79,811.57 પર અને નિફ્ટી 50 189.85 પોઈન્ટ (0.78%) ઘટીને 24,083.95 પર બંધ રહ્યો હતો.રોકાણકારોનું વલણ સાવધ રહે છે, વૈશ્વિક જોખમ ટાળવાની અસર બજારો પર પડી રહી છે.
નાણાકીય નિષ્ણાતોના મતે, બજારો ભવિષ્યમાં કોઈપણ ભૂ-રાજકીય વિકાસ પ્રત્યે સંવેદનશીલ રહેવાની અપેક્ષા છે. ટૂંકા ગાળામાં, વેપારીઓને સ્તર-આધારિત ટ્રેડિંગ વ્યૂહરચનાનું પાલન કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે, કારણ કે બજાર મોટાભાગે દિશાહીન રહે છે.
ભવિષ્યમાં, રોકાણકારો IMF બોર્ડ મીટિંગના પરિણામ અને પાકિસ્તાનને સહાયની શરતો અંગેના કોઈપણ સંકેતો પર નજીકથી નજર રાખશે. સ્થાનિક સ્તરે, બજારના સહભાગીઓ વર્તમાન ગતિરોધ કેટલો સમય ટકી શકે છે તે અંગે સ્પષ્ટતા ઇચ્છી રહ્યા છે – અને શું તે વ્યાપક પ્રાદેશિક અસ્થિરતામાં આગળ વધવાનું જોખમ ધરાવે છે.
આ પણ વાંચો:આતંકવાદી મસૂદ અઝહરના ઘરે મૃતદેહોની લાઇન… ઓપરેશન સિંદૂર પછી પાકિસ્તાનમાંથી આ તસવીરો આવી સામે
આ પણ વાંચો:વિસ્ફોટોનો અવાજ, સાયરનનો પડઘો… પાકિસ્તાનના લાહોરમાં ગભરાટ, વિસ્ફોટ પછી ચારેય તરફ ધુમાડો, ધુમાડો
આ પણ વાંચો:ભારતના મિસાઈલ હુમલા પછી પાકિસ્તાન પાસે માત્ર 35 દિવસ બાકી છે, જાણો શું થશે?
