આજકાલ હૃદય સંબંધિત સમસ્યાઓ એકદમ સામાન્ય બની ગઈ છે. યુવાનો પણ હાર્ટ એટેક, સ્ટ્રોક, હાર્ટ ફેલ્યોર વગેરે જેવા હૃદય રોગનો સામનો કરી રહ્યા છે. હાલમાં જ એવા અહેવાલો સામે આવ્યા છે કે થોડા વર્ષો પહેલા અમેરિકાના મિશિગનમાં એક બાળકનો જન્મ થયો હતો, જેનું નામ મેક્સ વેઇગલ હતું. તે માસૂમ બાળકને જન્મથી જ હૃદય સંબંધિત 2 સમસ્યાઓ હતી. તેઓ જન્મ્યા ત્યારે એટ્રીયલ સેપ્ટલ ડિફેક્ટ (ASD) સાથે જન્મ્યા હતા. ASD માં, હૃદયના ઉપલા ચેમ્બરમાં એક છિદ્ર છે. આ સાથે, તેમને હૃદયની ડાબું વેન્ટ્રિક્યુલર નિષ્ફળતા હતી, જેને લેફ્ટ વેન્ટ્રિક્યુલર નોન-કોમ્પેક્શન કાર્ડિયોમાયોપેથી કહેવામાં આવે છે.

જ્યારે મેક્સે 2019માં હાર્ટ સર્જરી કરાવી ત્યારે તે 4 વર્ષનો હતો. સર્જરી બાદ જ્યારે તેને ઘરે લઈ જવામાં આવ્યો ત્યારે તેણે અસામાન્ય વર્તન કરવાનું શરૂ કર્યું. જ્યારે તેને હોસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવ્યો ત્યારે ડોક્ટરોએ જણાવ્યું કે તેને સ્ટ્રોક આવ્યો છે. સ્ટ્રોક બાદ તેના અડધા શરીરે કામ કરવાનું બંધ કરી દીધું હતું. પરંતુ ડોક્ટરોનું કહેવું છે કે તે હવે સામાન્ય જીવન જીવી રહ્યો છે અને તેની ઉંમર 7 વર્ષની છે.

આ બધી સ્થિતિ એટ્રીયલ સેપ્ટલ ડિફેક્ટ (ASD) ને કારણે થઈ હતી. તે બાળકોમાં જન્મ સાથે ઉદભવે છે. ઘણા બાળકોને હૃદય સંબંધિત સમસ્યાઓ હોય છે, જે સમયસર શોધી કાઢવામાં આવે તો યોગ્ય સારવાર થઈ શકે છે. એએસડી શું છે, તેના લક્ષણો શું છે અને જો બાળકોમાં કોઈ લક્ષણો જોવા મળે તો ડૉક્ટરને ક્યારે મળવું જોઈએ તે વિશે પણ જાણો.

એટ્રીયલ સેપ્ટલ ડિફેક્ટ્સ (ASD) શું છે

મેયોક્લિનિક મુજબ, હૃદયમાં ચાર ચેમ્બર અને ચાર વાલ્વ હોય છે, જે એકબીજા સાથે જોડાયેલા હોય છે. એટ્રિયલ સેપ્ટલ ડિફેક્ટ્સ (ASD) એ હૃદયના ઉપલા ચેમ્બર (જમણે અને ડાબા એટ્રિયા) ની દિવાલમાં છિદ્રો છે. સરળ શબ્દોમાં સમજીએ તો ASD એ હૃદયને લગતી જન્મજાત ખામી છે. ASD માં, હૃદયના ચેમ્બરની દિવાલમાં એક છિદ્ર છે. આ દિવાલમાં છિદ્ર હોવાને કારણે, બંને ચેમ્બરમાં હાજર લોહી એકબીજા સાથે ભળવા લાગે છે.

આ સમસ્યા જન્મથી જ થાય છે. નાના ASD દુર્લભ છે અને જોખમ ઊભું કરતા નથી. આ છિદ્રો વય સાથે બંધ થાય છે. પરંતુ હૃદયમાં મોટું કાણું હોવાથી હૃદય અને ફેફસાંને નુકસાન થાય છે. ASD સુધારવા માટે સર્જરી જરૂરી છે.

એટ્રીઅલ સેપ્ટલ ખામીના પ્રકાર

સેકન્ડમ: આ એએસડીનો સૌથી સામાન્ય પ્રકાર છે. તે હૃદયના ઉપલા ચેમ્બર (એટ્રીયલ સેપ્ટમ) ની વચ્ચે દિવાલની મધ્યમાં સ્થિત છે.

પ્રિમમ: આ પ્રકારનો ASD એટ્રીઅલ સેપ્ટમના નીચેના ભાગને અસર કરે છે અને તે જન્મજાત હોઈ શકે છે.

સાઇનસ વેનોસસ: આ એક દુર્લભ પ્રકારનો ASD છે જે સામાન્ય રીતે હૃદયના ચેમ્બરને અલગ કરતી દિવાલના ઉપરના ભાગમાં થાય છે.

કોરોનરી સાઇનસ: આ દુર્લભ પ્રકારનો ASD કોરોનરી સાઇનસ વચ્ચેની દિવાલમાં થાય છે.

એટ્રીઅલ સેપ્ટલ ખામીના લક્ષણો

ASD ધરાવતા ઘણા બાળકોમાં શરૂઆતમાં લક્ષણો નથી હોતા પરંતુ સમય જતાં તેઓ નીચેના લક્ષણો બતાવી શકે છે. મેયોક્લિનિકના જણાવ્યા અનુસાર, જો તમારું બાળક નીચેનામાંથી કોઈપણ લક્ષણો દર્શાવે છે, તો તરત જ ડૉક્ટરની સલાહ લો.

– હાંફ ચઢવી
– રમતી વખતે શ્વાસ લેવામાં તકલીફ
– થાકી જવું
– પગ અથવા પેટમાં સોજો
– ધીમી અથવા ઝડપી હૃદય લય
– હૃદયના ધબકારા ઝડપી રાખો
– ધબકતું હૃદય

એટ્રીઅલ સેપ્ટલ ખામીના કારણો

એટ્રીઅલ સેપ્ટલ ખામીના કારણો નિષ્ણાતો દ્વારા સમજાવવામાં આવતા નથી. એવું કહેવાય છે કે જ્યારે બાળક ગર્ભાશયમાં હોય છે અને તેનું હૃદય વિકાસશીલ હોય છે, ત્યારે ASD એ હૃદયની રચનાની સમસ્યા છે જે તે સમયે થાય છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં તે આનુવંશિક સમસ્યા પણ હોઈ શકે છે. આ સિવાય કેટલીક તબીબી પરિસ્થિતિઓ, દવાઓનો ઉપયોગ, જીવનશૈલી, ધૂમ્રપાન અથવા વધુ પડતા આલ્કોહોલનો ઉપયોગ પણ આ સ્થિતિનું કારણ બની શકે છે.

એટ્રીયલ સેપ્ટલ ખામીને કારણે સમસ્યાઓ

જો કોઈના હૃદયમાં મોટું કાણું હોય તો તે ખતરનાક બની શકે છે અને પછીથી આ સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે.

– જમણા હૃદયની નિષ્ફળતા
– હૃદયની લય નિષ્ફળતા
– સ્ટ્રોક
– વહેલું મૃત્યુ
– હાઈ બ્લડ પ્રેશર
– ફેફસાને નુકસાન,