નવી દિલ્હીઃ પશ્ચિમ બંગાળમાં મા, માટી અને માનુષનું સૂત્ર આપીને સત્તા પર બીરાજનારી મમતા બેનરજીને સત્તા પરના 15 વર્ષ પછી આ જ મા, માટી અને માનુષે જ ઘરે બેસાડી દીધા છે. આરજે કર મેડિકલ હોસ્પિટલમાં બળાત્કારનો ભોગ બનેલી પીડિતાની માતાને ટિકિટ આપીને ભાજપે દર્શાવ્યું હતું કે તે મહિલા સન્માન પ્રત્યે પ્રતિબદ્ધ છે. મમતા બેનરજી ત્રીજી ટર્મમાં માટી સાથેનું કોઈપણ પ્રકારનું જોડાણ દર્શાવતા પગલા લેવામાં નિષ્ફળ ગયા. જ્યારે તેમના શાસનની નીતિગત નિષ્ફળતાના લીધે બંગાળનો સામાન્ય માનુષ તેમના પક્ષથી અળગો થઈ ગયો અને ભાજપનો ઉદય થયો.

પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણી માટે મત ગણતરી ચાલી રહી છે. વલણો દર્શાવે છે કે ભાજપ પ્રચંડ વિજય તરફ આગળ વધી રહ્યો છે, અને છેલ્લા 15 વર્ષથી સત્તા સંભાળી રહેલા મમતા બેનર્જી પરાજય તરફ રહ્યા છે. બંગાળમાં તાજેતરના વલણો દર્શાવે છે કે ભાજપ બે તૃતીયાંશ બહુમતી તરફ આગળ વધી રહ્યો છે, જ્યારે ટીએમસી બે આંકડામાં અટવાઈ ગઈ છે. ભાજપ 190થી 195 વચ્ચે બતાવે છે તો મમતા બેનરજીની બેઠક 90થી 95 વચ્ચે બતાવાઈ રહી છે.

આ વલણો પછી, ભાજપે ઉજવણી શરૂ કરી દીધી છે, કાર્યકરો ઝાલમુરી વહેંચતા અને ખાતા જોવા મળ્યા છે. એવા પણ સમાચાર છે કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાંજે 6:30 વાગ્યાની આસપાસ ભાજપ મુખ્યાલયની મુલાકાત લઈ શકે છે. એવું લાગે છે કે બંગાળમાં પહેલી વાર ભાજપની સરકાર બની રહી છે. આ જીત પાછળ છ એમ પરિબળો છે, જેમ કે વલણોમાં જોવા મળે છે, જેણે જીતની વાર્તા લખી છે. ચાલો જાણીએ કે કયા છ એમ પરિબળો છે.

પ્રથમ M – મોદી

ભાજપની પ્રચંડ જીતમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના જોરદાર ચૂંટણી પ્રચારે પણ ભૂમિકા ભજવી હતી. ચૂંટણી રેલીઓ દરમિયાન, તેમણે ભ્રષ્ટાચાર માટે તૃણમૂલ કોંગ્રેસ પર હુમલો કર્યો અને વિકાસ પર ભાર મૂક્યો. તેમણે કહ્યું, “આ પરિવર્તનની લહેર છે, અને આ વખતે પરિવર્તન આવશે.” પીએમ મોદીએ અનેક રેલીઓ યોજી, શાસક ટીએમસી પર હિંસા અને ગેરશાસનનો આરોપ લગાવ્યો અને યુવાનો અને મહિલાઓને ભાજપને મત આપવા વિનંતી કરી.

એપ્રિલ 2026 માં ઝારગ્રામના ચૂંટણી પ્રવાસ દરમિયાન, પીએમ મોદીએ તેમના કાફલાને રોક્યો અને સ્થાનિક શેરી વિક્રેતા પાસેથી ઝાલમુરી ખરીદી અને ખાધી. આ ક્ષણને સ્વયંભૂ અને સંબંધિત હાવભાવ તરીકે વ્યાપકપણે શેર કરવામાં આવી.

પીએમ મોદીએ પશ્ચિમ બંગાળ માટે છ મુખ્ય “ગેરંટી” લોન્ચ કરી, જેમાં વધુ સારા માળખાગત સુવિધાઓ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો અને ટીએમસી સરકાર પર કેન્દ્ર સરકારનો વિરોધ કરીને રાજ્યના વિકાસમાં અવરોધ ઉભો કરવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો. માર્ચ 2026 માં, વડા પ્રધાને પુનઃવિકસિત સ્ટેશનો (કામખ્યાગુડી, અનારા, હલ્દિયા, વગેરે) અને પુરુલિયા-આનંદ વિહાર ટર્મિનલ એક્સપ્રેસ સહિત રેલ્વે પ્રોજેક્ટ્સનું ઉદ્ઘાટન કરવા મુલાકાત લીધી.

બીજી M – મમતા

ટીએમસી ચીફ મમતા બેનર્જીએ સત્તા જાળવી રાખવા માટે અનેક આરોપો લગાવ્યા છે, પરંતુ તેઓ નિષ્ફળ જતા દેખાય છે. SIR મુદ્દો હોય કે RG કર ગેંગરેપ કેસ, તેણી બધી જ બાબતોમાં પોતાને ઘેરી લેવામાં આવી છે. 2024 ના RG કર બળાત્કાર અને હત્યાના કેસમાં મહિલાઓની સલામતી અંગે પ્રશ્નો ઉભા થયા હતા અને રાજ્યભરમાં ભારે વિરોધ પ્રદર્શનો થયા હતા. પશ્ચિમ બંગાળ SSC (સ્કૂલ સર્વિસ કમિશન) ભરતી મુદ્દા પર હજારો લોકો રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા હતા.

TMC સરકાર દ્વારા શરૂ કરાયેલી ‘કન્યાશ્રી’ અને ‘લક્ષ્મી ભંડાર’ જેવી કલ્યાણકારી યોજનાઓ પણ તેમની મર્યાદાઓ માટે તપાસ હેઠળ આવી છે. આનું કારણ એ છે કે નોકરીઓ અને વિકાસના અભાવને કારણે આ યોજનાઓ મૂર્ત અને માપી શકાય તેવા પરિણામો આપવામાં નિષ્ફળ ગઈ છે. વધુમાં, TMC સરકારને આંચકો લાગ્યો જ્યારે સુપ્રીમ કોર્ટે 77 સમુદાયોને આપવામાં આવેલ ABC (અન્ય પછાત વર્ગ) દરજ્જો રદ કર્યો, જેનાથી લગભગ 500,000 લોકો પ્રભાવિત થયા. TMCના પક્ષમાં એકતા ધરાવતા મુસ્લિમ મત, વિભાજીત થતા દેખાયા.

ત્રીજો M – સ્થળાંતર કરનારા

જ્યારે ભાજપે રાજ્યમાંથી કથિત ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સને હાંકી કાઢવા માટે SIR મુદ્દા પર ઝુંબેશ ચલાવી હતી, ત્યારે મમતા બેનર્જીએ તરત જ મતદારોના મતાધિકારથી વંચિત રહેવાનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો.

તેમણે આ મુદ્દાને ભાજપ શાસિત રાજ્યોમાં બંગાળી ભાષી સ્થળાંતર કરનારા કામદારો પરના હુમલાઓ અને તેમને બાંગ્લાદેશ મોકલવા સાથે જોડ્યો હતો. ત્યારબાદ ચૂંટણી ઝુંબેશ 15 વર્ષની સત્તા વિરોધી લહેર અને ટીએમસીની નિષ્ફળતાઓ પર કેન્દ્રિત હતી.

ચોથો M – મતુઆ સમુદાય

મતુઆ સમુદાય બંગાળમાં એક મહત્વપૂર્ણ અને અનોખું સ્થાન ધરાવે છે. મતુઆ સમુદાય મુખ્યત્વે નમશુદ્ર (અનુસૂચિત જાતિ) બંગાળી હિન્દુ ધાર્મિક સંપ્રદાય અને વસ્તી જૂથ છે, જે પશ્ચિમ બંગાળની વસ્તીના આશરે 17% હિસ્સો ધરાવે છે.

19મી સદીના પૂર્વ બંગાળમાં હરિચંદ ઠાકુર દ્વારા સ્થાપિત, સમુદાય સમાનતા અને શિક્ષણની હિમાયત કરે છે. બાંગ્લાદેશથી આવેલા ઇમિગ્રન્ટ્સ તરીકે, તેમની પ્રાથમિક ચિંતાઓમાં નાગરિકતા અધિકારો (CAAનો અમલ) અને રાજકીય સશક્તિકરણનો સમાવેશ થાય છે.

પશ્ચિમ બંગાળમાં 30-45 વિધાનસભા બેઠકો પર, ખાસ કરીને ઉત્તર ૨૪ પરગણા અને નાદિયા જિલ્લામાં, માટુઆ સમુદાયનો નોંધપાત્ર રાજકીય પ્રભાવ છે. બાંગ્લાદેશથી આવેલા શરણાર્થીઓ તરીકે, તેમની પ્રાથમિક માંગણીઓ CAA દ્વારા નાગરિકતા અને મતદાર યાદીમાં સમાવેશ કરવાનો અધિકાર છે.

નાગરિકતાના વચનોએ સમુદાયના ઘણા સભ્યોને ભાજપ તરફ આકર્ષિત કર્યા છે. મતુઆ સમુદાય ભારતમાં સત્તાવાર નાગરિકતા મેળવવા માટે ખૂબ જ ચિંતિત છે. ભાજપે નાગરિકતા સુધારો અધિનિયમ (CAA) ના અમલીકરણ માટે ભારે ઝુંબેશ ચલાવી હતી અને સમુદાય માટે ઔપચારિક માન્યતાનું વચન આપ્યું હતું. તાજેતરની ચૂંટણીઓમાં તેમના મત મેળવવામાં આ વચન નિર્ણાયક સાબિત થયું છે.

પાંચમો M – મહિલા મતદારો

પશ્ચિમ બંગાળમાં તાજેતરમાં પૂર્ણ થયેલી વિધાનસભા ચૂંટણીઓમાં અત્યાર સુધીનું સૌથી વધુ મતદાન જોવા મળ્યું હતું, જેમાં મહિલા મતદારોએ મજબૂત મતદાનમાં ભાગ લીધો હતો. 2011થી, વિધાનસભા અને લોકસભા બંને ચૂંટણીઓમાં પુરુષો કરતાં વધુ મહિલાઓએ મતદાન કર્યું છે.

મહિલાઓનું મતદાન વધીને 93.25% થયું, જ્યારે પુરુષોનું મતદાન 91.74% હતું. પીએમ મોદીએ પૂર્વા બર્ધમાન અને મુર્શિદાબાદમાં રેલીઓને સંબોધિત કરી, અને તેમનો સંદેશ ખાસ કરીને મહિલા મતદારો પર કેન્દ્રિત હતો. તેમણે કહ્યું, “હું ખાસ કરીને બંગાળની બધી બહેનો અને દીકરીઓને ખાતરી આપવા આવ્યો છું. ભાજપે મહિલાઓ માટે દર મહિને 3,000 રૂપિયાની જાહેરાત કરી છે.”

બીરભૂમમાં એક રેલીમાં, મોદીએ આ મુદ્દા પર વધુ ભાર મૂક્યો, બંગાળની ચૂંટણીઓને મહિલાઓના ગૌરવ અને સલામતી માટેની લડાઈ ગણાવી. આરજી કાર મેડિકલ કોલેજમાં બળાત્કાર અને હત્યાની ઘટનાનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે કહ્યું, “આ ચૂંટણી આપણી દીકરીઓ અને મહિલાઓના ગૌરવ અને આદર માટે છે.”

પાનિહાટીમાં, ભાજપે આરજી કાર પીડિતાની માતા રત્ના દેબનાથને મેદાનમાં ઉતારી, જે મહિલા સુરક્ષા પર ભાજપના સંદેશને વધુ મજબૂત બનાવે છે. કૂચ બિહારમાં, પીએમ મોદીએ 2029 થી સંસદ અને રાજ્ય વિધાનસભાઓમાં મહિલાઓ માટે 33 ટકા અનામતનું વચન પણ આપ્યું.

આ કેમ મહત્વનું છે તે સમજવા માટે, આપણે મતદારો પર નજર નાખવાની જરૂર છે. પશ્ચિમ બંગાળમાં 6.75  વધુ મતદારો છે, જેમાંથી 3.44 કરોડ મહિલાઓ અને 3.6 કરોડ પુરુષો છે. કુલ મતદારોના લગભગ અડધા ભાગ મહિલાઓનો છે, જે તેમને નજીકથી લડાયેલી ચૂંટણીઓમાં નિર્ણાયક બળ બનાવે છે.

છઠ્ઠો M – મુસ્લિમો

ધ બંગાળની ચૂંટણીમાં 27% મુસ્લિમ વસ્તી હંમેશા મતદારોના નોંધપાત્ર ભાગનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી રહી છે. તેણે નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવી છે અને મમતા બેનર્જીની પાછળ એક થઈને ઉભી રહી છે. 2021 માં, TMC એ 146 બેઠકોમાંથી 131 બેઠકો જીતી હતી જ્યાં મુસ્લિમ વસ્તી 30% થી 90% ની વચ્ચે છે. આ મુખ્યત્વે નાગરિકતા સુધારો અધિનિયમ (CAA) અને સંભવિત રાષ્ટ્રીય નાગરિક રજિસ્ટર (NRC) અંગે જાહેર ભયને કારણે હતું.

આ વખતે, SIR પરિબળ અને સમાન નાગરિક સંહિતા (UCC) લાગુ કરવાના BJPના વચને ફરી એકવાર મુસ્લિમોને નોંધપાત્ર રીતે વિભાજીત કર્યા. અસદુદ્દીન ઓવૈસીની પાર્ટી, ઓલ ઈન્ડિયા મજલિસ-એ-ઇત્તેહાદુલ મુસ્લિમીન (AIMIM) એ પણ 2026 ની પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં મજબૂત મહત્વાકાંક્ષાઓ સાથે પ્રવેશ કર્યો.

નજીકથી લડતી બેઠકો પર જ્યાં જીત કે હારનું માર્જિન ખૂબ ઓછું છે, ત્યાં મતદારોની પસંદગીમાં નાનો ફેરફાર પણ નોંધપાત્ર અસર કરી શકે છે. પશ્ચિમ બંગાળના કિસ્સામાં, અસદુદ્દીન ઓવૈસીની પાર્ટીએ એક નવું સમીકરણ રજૂ કર્યું, જેણે મમતા બેનર્જીના સમર્થન આધારને અસર કરી.

જો પ્રથમ તબક્કો એપ્રિલમાં યોજાયો હતો ૨૩ અંતિમ તબક્કો એ પરીક્ષણનો હતો કે ભાજપ ઉત્તર બંગાળ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં પોતાનો દબદબો જાળવી શકશે કે નહીં, અને લડાઈ સીધી ટીએમસીના ગઢ કોલકાતા, હાવડા, ઉત્તર અને દક્ષિણ 24 પરગણા, નાદિયા, હુગલી અને પૂર્વ બર્ધમાન તરફ ગઈ.

આ વિસ્તારોની બાર બેઠકો મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આ 12 બેઠકોમાંથી નવ બેઠકો પર પહેલા તબક્કામાં અને બાકીની ત્રણ બેઠકો પર બીજા તબક્કામાં (29 એપ્રિલ) મતદાન થયું. AIMIM પણ આ બેઠકો પર ચૂંટણી લડી રહ્યું હતું.

વધુમાં એક અહેવાલ મુજબ, SIR પણ એક પરિબળ હતું, જેના કારણે મતદાનમાં આશરે 12 ટકાનો ઘટાડો થયો. આ પ્રક્રિયામાં 91 લાખ નામ કાઢી નાખવામાં આવ્યા હતા. જોકે ચૂંટણી પંચે ધર્મ દ્વારા કાઢી નાખવામાં આવેલા નામોનું વિભાજન જાહેર કર્યું નથી, રાજકીય પક્ષો દ્વારા સંકલિત અંદાજ સૂચવે છે કે દૂર કરાયેલા લોકોમાંથી આશરે 34 ટકા મુસ્લિમ હતા.

આનો અર્થ એ છે કે આશરે 31 લાખ મુસ્લિમ મતદારોને મતદાર યાદીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા હશે. આ આ એક નોંધપાત્ર આંકડો છે. આ સંખ્યા નોંધપાત્ર છે, ખાસ કરીને એવા રાજ્યમાં જ્યાં સમુદાય લગભગ 27 ટકા વસ્તી અને લગભગ 30 ટકા મતદારો મુસ્લિમ છે.

આ પણ વાંચો:બંગાળમાં ભગવા લહેર, આસામમાં ભાજપની સુનામી, તમિલનાડુમાં થલાપતિ વિજયે સ્ટાલિનના શાસનનો અંત લાવ્યો

આ પણ વાંચો:ભાજપ પૂર્ણ બહુમતી તરફ છતાં મમતા બેનર્જી કેમ બોલ્યા ‘જીત તો અમારી જ થશે’?

આ પણ વાંચો:બંગાળ,આસામ સહિત ચાર રાજ્યોમાં કોંગ્રેસ ‘શૂન્ય’, પરંતુ એકમાં બની હીરો