India News: એ ડ્રોન ફોર્સ અને પાકિસ્તાનના પાંચમી પેઢીના ફાઈટર જેટને લઈને મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું છે. ભારતીય વાયુસેના પ્રમુખ એર ચીફ માર્શલ એપી સિંહે દિલ્હીમાં 94મા વાયુસેના દિવસના અવસરે યોજાયેલી વાર્ષિક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં આધુનિક યુદ્ધમાં ડ્રોન, લોઇટરિંગ મ્યુનિશન અને વિવિધ હથિયાર પ્રણાલીઓના સંકલન અંગે વાત કરી હતી.
IAF Chief AP Singh એ સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારતીય વાયુસેના માટે ડ્રોન કોઈ અલગ અથવા સંપૂર્ણપણે નવી ક્ષમતા નથી, પરંતુ સમય સાથે વિકસતી ટેક્નોલોજીનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. તેમણે અલગ (Drone Force) બનાવવાની શક્યતાને નકારી કાઢી અને કહ્યું કે ડ્રોન તથા લોઇટરિંગ મ્યુનિશનને અન્ય હથિયારો અને પ્લેટફોર્મ સાથે સંકલિત કરીને ઉપયોગમાં લેવું વધુ અસરકારક રહેશે.
પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાનએ પાકિસ્તાન દ્વારા પાંચમી પેઢીના ફાઈટર એરક્રાફ્ટ મેળવવાના પ્રયાસો અને ભારતના (AMCA Program) અંગે પણ વાત કરી. તેમણે આધુનિક એર પાવરમાં માત્ર ફાઈટર જેટની ક્ષમતા નહીં, પરંતુ હથિયારો અને અન્ય સિસ્ટમના યોગ્ય એકીકરણને પણ મહત્વપૂર્ણ ગણાવ્યું.
IAF Chief AP Singh: સ્મિત મચ્છરની બહાદુરીની કરી પ્રશંસા
વાયુસેના પ્રમુખ એ કેપ્ટન સ્મિત મચ્છરની પણ પ્રશંસા કરી હતી. દુબઈ-તેલ અવીવ ફ્લાઇટ દરમિયાન હવામાં થયેલા આતંકવાદી હુમલા જેવી ગંભીર પરિસ્થિતિમાં પાયલટે દર્શાવેલી હિંમતનો ઉલ્લેખ કરતાં તેમણે તેમની શારીરિક અને માનસિક મજબૂતીની પ્રશંસા કરી.
AP Singhના જણાવ્યા અનુસાર, પાયલટ દ્વારા દર્શાવવામાં આવેલી હિંમત અને સંયમ એ સમગ્ર એવિએશન સમુદાય માટે શીખવા જેવી બાબત છે. તેમણે આવી પરિસ્થિતિમાં પાયલટની ભૂમિકા અને જવાબદારીને મહત્વપૂર્ણ ગણાવી હતી.
અલગ Drone Force બનાવવાની જરૂર નથી: AP Singh
The Indian Air Force is not creating a separate drone force.
Air Chief, ACM AP Singh says while the IAF is adding more drones and loitering munitions, they must operate together with other weapons. “We have not thought of having a separate force, not at all”. #IAF #Drones pic.twitter.com/tls1eFMir9
— Akash Sharma (@kaidensharmaa) October 3, 2026
ભારતમાં અલગ Drone Force બનાવવાની સંભાવના અંગે પૂછવામાં આવતા (AP Singh)એ કહ્યું કે ડ્રોન વાયુસેના માટે ‘ક્રાંતિકારી’ કરતાં વધુ ‘વિકાસવાદી’ ક્ષમતા છે. ભારતીય વાયુસેનામાં ડ્રોન ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ અગાઉથી થઈ રહ્યો છે અને હવે તેની સંખ્યા, પ્રકાર તથા ક્ષમતામાં વધારો કરવામાં આવી રહ્યો છે.
તેમણે જણાવ્યું કે ડ્રોન અને લોઇટરિંગ મ્યુનિશનને અન્ય હથિયાર પ્રણાલીઓથી અલગ રાખીને ચલાવવાને બદલે સમગ્ર ઓપરેશનલ સેટઅપનો હિસ્સો બનાવવાની જરૂર છે. તેમના મતે યુદ્ધના મેદાનમાં અલગ-અલગ સિસ્ટમ એકબીજા સાથે સંકલન કરીને કામ કરે તે વધુ મહત્વપૂર્ણ છે.
વાયુસેના પ્રમુખે એમ પણ જણાવ્યું કે ભારતીય વાયુસેના પાસે પહેલેથી જ એવી ક્ષમતાઓ સંભાળવા માટે વિશિષ્ટ યુનિટ્સ છે અને જરૂરિયાત પ્રમાણે તેમની સંખ્યા તથા ક્ષમતા વધારી શકાય છે.
ડ્રોન સાથે અન્ય હથિયારોનું સંકલન જરૂરી
AP Singhએ આધુનિક યુદ્ધમાં માત્ર એક જ પ્રકારની હથિયાર પ્રણાલી પર નિર્ભર રહેવાને બદલે વિવિધ સિસ્ટમ વચ્ચે સંકલન પર ભાર મૂક્યો. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, જો એક પ્રકારનું હથિયાર અલગ રીતે અને બીજી સિસ્ટમ અલગ રીતે કામ કરે તો ઇચ્છિત પરિણામ મેળવવું મુશ્કેલ બની શકે છે.
ડ્રોન, લોઇટરિંગ મ્યુનિશન, ફાઈટર એરક્રાફ્ટ અને અન્ય હથિયાર પ્રણાલીઓ વચ્ચે યોગ્ય સંકલનથી ઓપરેશનની અસરકારકતા વધારી શકાય છે. આ કારણે ભારતીય વાયુસેનાની હાલની વ્યવસ્થામાં ડ્રોન ક્ષમતાઓને એકીકૃત રીતે આગળ વધારવા પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.
Pakistanના 5th Generation Fighter Jet પર શું બોલ્યા?
પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન ને પાકિસ્તાન દ્વારા ચીન પાસેથી પાંચમી પેઢીના એરક્રાફ્ટ મેળવવાના પ્રયાસો અને તેના પાયલટોને તાલીમ આપવાના મુદ્દે પણ પ્રશ્ન કરવામાં આવ્યો હતો.
AP Singhએ કહ્યું કે પાકિસ્તાનની આવી ક્ષમતા પર નજર રાખવી જરૂરી છે, પરંતુ માત્ર એરક્રાફ્ટ હોવું પૂરતું નથી. તેમણે હથિયારોનું યોગ્ય એકીકરણ અને વિવિધ સિસ્ટમ વચ્ચેનું સંકલન પણ એટલું જ મહત્વપૂર્ણ હોવાનું જણાવ્યું.
તેમણે (Operation Sindoor) નો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે પાકિસ્તાન પાસે અગાઉ પણ એર પાવર હતું, પરંતુ ઓપરેશન દરમિયાન હથિયારોના એકીકરણનું મહત્વ જોવા મળ્યું હતું. એટલે કે કોઈપણ આધુનિક ફાઈટર જેટની ક્ષમતા માત્ર તેની ટેક્નોલોજીથી નહીં, પરંતુ તે અન્ય હથિયારો અને સિસ્ટમ સાથે કેટલું અસરકારક રીતે કામ કરે છે તેના પર પણ આધાર રાખે છે.
ભારતનું AMCA Program પણ આગળ વધી રહ્યું છે
પાંચમી પેઢીના ફાઈટર એરક્રાફ્ટ માટે ભારતના (AMCA Program) નો પણ (AP Singh)એ ઉલ્લેખ કર્યો. AMCA એટલે Advanced Medium Combat Aircraft, જે ભારતના સ્વદેશી પાંચમી પેઢીના ફાઈટર એરક્રાફ્ટ કાર્યક્રમ સાથે જોડાયેલું છે.
તેમણે કહ્યું કે AMCA પ્રોગ્રામ ચાલી રહ્યું છે. જો કાર્યક્રમમાં વિલંબ થાય તો ભારતને પાંચમી પેઢીના એરક્રાફ્ટ માટે અન્ય વિકલ્પો પર વિચાર કરવાની જરૂર પડી શકે છે. આ નિવેદનથી ભારતની પાંચમી પેઢીની ફાઈટર ટેક્નોલોજી અંગેની વ્યૂહાત્મક જરૂરિયાત પર પણ ચર્ચા થઈ રહી છે.
આધુનિક યુદ્ધમાં ટેક્નોલોજીનું મહત્વ વધ્યું
AP Singhના નિવેદનો પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ભારતીય વાયુસેના ડ્રોન અને આધુનિક હથિયાર પ્રણાલીઓને અલગ ક્ષેત્ર તરીકે નહીં પરંતુ એક સંકલિત યુદ્ધ ક્ષમતાના ભાગ તરીકે જોવે છે. ડ્રોનની સંખ્યા અને પ્રકાર વધારવાની સાથે તેને અન્ય પ્લેટફોર્મ સાથે જોડવા પર પણ ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.
બીજી તરફ, પાકિસ્તાનના પાંચમી પેઢીના એરક્રાફ્ટ અને ભારતના AMCA પ્રોગ્રામને લઈને પણ ભવિષ્યની એર પાવર ક્ષમતાઓ અંગે ચર્ચા વધી છે. જોકે, આવા એરક્રાફ્ટની વાસ્તવિક અસર માત્ર પ્લેટફોર્મની પેઢીથી નહીં પરંતુ હથિયારો, સેન્સર્સ, તાલીમ, નેટવર્ક અને અન્ય સિસ્ટમ સાથેના સંકલનથી નક્કી થાય છે.
