Dharm & Bhakti: કાર્તિક મહિનામાં આવનારી નવમીનું સનાતન ધર્મમાં વિશેષ મહત્વ છે. આ નોમને આમલા નવમી (Amla Navami 2026) પણ કહેવામાં આવે છે. આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુ તથા આમળાના વૃક્ષ (Amla Tree)ની પૂજા કરવાનું મહત્વ છે. વર્ષ 2026માં નોમ તિથિ 18 કે 19 નવેમ્બર બંને દિવસે છે આથી આ પર્વની તારીખ વિશે કન્ફ્યુઝન છે. તો ચાલો જાણીએ અક્ષય નવમી (Akshaya Navami 2026)ની તારીખ, પૂજાનું શુભ મુહૂર્ત અને આમળાના વૃક્ષની પૂજાનું મહત્વ…

હિન્દુ ધર્મના તહેવારો અને તહેવારોની વાત કરીએ તો, માત્ર દેવી-દેવતાઓને લગતા તહેવારો અને તહેવારો જ ઉજવવામાં આવતા નથી, પરંતુ વૃક્ષો, છોડ વગેરેને લગતા અનેક તહેવારો પણ છે. જેમાં વૃક્ષો અને છોડ વગેરેની માત્ર પૂજા જ નથી થતી પરંતુ તેમને સમર્પિત વ્રત પણ રાખવામાં આવે છે. આમાંથી એક આમલા નવમીનું વ્રત છે, જે દર વર્ષે કારતક માસના શુક્લ પક્ષની નવમી તિથિએ આવે છે.

અક્ષય નવમી ક્યારે છે? (Amla Navami 2026)

કાર્તિક પક્ષની નવમી તિથિએ અક્ષય નવમી મનાવવામાં આવે છે. પંચાંગ અનુસાર, આ વર્ષે નવમી તિથિ 18 નવેમ્બરે સવારે 6 વાગીને 4 મિનિટે શરુ થશે અને 19 નવેમ્બરે સવારે 7 વાગીને 5 મિનિટ સુધી રહેશે. ઉદયા તિથિના આધારે અક્ષય નવમીનું પર્વ 18 નવેમ્બર 2026 (18 November 2026)ના રોજ બુધવારે મનાવવામાં આવશે.

અક્ષય નવમી 2026નું શુભ પૂજા મુહૂર્ત (Akshaya Navami 2026 Puja Mahurat)

આ અક્ષય નવમી પર પૂજા માટે પૂર્વાન્હ કાળને વિશેષ માનવામાં આવે છે. પંચાંગ અનુસાર, 18 નવેમ્બરે સવારે 6 વાગીને 46 મિનિટથી બપોરે 12 વાગીને 6 મિનિટ સુધી પૂજાનો સમય શુભ રહેશે. આ અવધિમાં શ્રદ્ધાળુઓ ભગવાન વિષ્ણુ (Lord Vishnu) અને આમળાના વૃક્ષની પૂજા કરીને દાન-પુણ્ય કરી શકે છે. અલગ-અલગ શહેરોમાં સૂર્યોદયના સમયના કારણે પૂજાના મુહૂર્તમાં ફેરફાર હોઈ શકે છે.

આમળાના વૃક્ષની પૂજા

ધાર્મિક માન્યતાનુસાર, આમળાના વૃક્ષનો સંબંધ ભગવાન વિષ્ણુ સાથે હોવાનું માનવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે અક્ષય નવમી પર આ વૃક્ષની પૂજા કરવાની પરંપરા પ્રચલિત છે. શ્રદ્ધાળુ આમળાના વૃક્ષ નીચે દીવો પ્રગટાવે છે, જળ અર્પણ કરે છે અને એની પરિક્રમા કરે છે. પૂજામાં આમળાના ફળનું પણ વિશેષ સ્થાન હોય છે.

નવમી તિથિની સવારે વહેલા ઊઠીને ઉપવાસ અને પૂજાનું વ્રત લેવું.

આંબળા ઝાડની આસપાસ જાઓ અને તેના પછી હળદર, કુમકુમ, ફળ અને ફૂલ જેવી વસ્તુઓ ચઢાવો.

ઝાડના થડમાં કાચો કપાસ અથવા સફેદ નાડાછડી વીંટાળીને તેની આઠ વખત પરિક્રમા કરવી.

આ રીતે પૂજા કર્યા પછી વ્રતની કથા વાંચો કે સાંભળો.

જો શક્ય હોય તો પરિવારના તમામ સભ્યોએ આ દિવસે આમળાના ઝાડ નીચે બેસીને ભોજન કરવું જોઈએ. આ દિવસે બ્રાહ્મણ સ્ત્રીને મધ, ખાદ્યપદાર્થો અને પૈસાનું દાન કરવું શુભ માનવામાં આવે છે.

અક્ષય નવમીનું મહત્વ (Akshaya Navami Significance)

હિન્દુ ધર્મના તહેવારો અને તહેવારોની વાત કરીએ તો, માત્ર દેવી-દેવતાઓને લગતા તહેવારો અને તહેવારો જ ઉજવવામાં આવતા નથી, પરંતુ વૃક્ષો, છોડ વગેરેને લગતા અનેક તહેવારો પણ છે. જેમાં વૃક્ષો અને છોડ વગેરેની માત્ર પૂજા જ નથી થતી પરંતુ તેમને સમર્પિત વ્રત પણ રાખવામાં આવે છે. આમાંથી એક આમલા નવમીનું વ્રત છે, જે દર વર્ષે કારતક માસના શુક્લ પક્ષની નવમી તિથિએ આવે છે. હિંદુ કેલેન્ડર મુજબ, અમલા નવમીનો આ તહેવાર દેવઉઠી એકાદશીના બરાબર 2 દિવસ પહેલા ઉજવવામાં આવે છે. જ્યોતિષીય માન્યતાઓ અનુસાર આ દિવસે વ્રત (Amla Navami Vrat) રાખવાથી અને આંબળાના ઝાડની પૂજા કરવાથી વ્યક્તિને તેના પાપોમાંથી મુક્તિ મળે છે. ઉલ્લેખનીય છે કે  આ વર્ષે આમળા નવમીનો તહેવાર 18 નવેમ્બર, 2026ના રોજ ઉજવવામાં આવી રહ્યો છે.

અક્ષય નવમીને પૂજા-પાઠ, દાન અને અન્ય શુભ કાર્યો માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાનુસાર, આ દિવસે કરવામાં આવેલા પુણ્ય કર્મોનું અક્ષય ફળ (શુભ પ્રભાવ) પ્રાપ્ત થાય છે. આ અવસરે ઘણા લોકો આમળાના વૃક્ષ (Gooseberry tree) નીચે ભોજન પણ બનાવે છે અને આ પ્રસાદને પોતાના પરિવાર અને અંગત મિત્રો સાથે ગ્રહણ કરે છે.

આ દિવસને પ્રકૃતિ પ્રત્યે સન્માન અને સામુહિકતાની ભાવના સાથે પણ જોડીને જોવામાં આવે છે. અક્ષય નવમી પર ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા કરવાની સાથોસાથ જરુરિયાતમંદ લોકોની સહાયતા કરવાનું અને અન્ન દાન કરવાનું શુભ માનવામાં આવે છે.

Disclaimer: અહિં આપેલી માહિતી ધાર્મિક આસ્થા, જ્યોતિષીય જાણકારી અને લોકમાન્યતાઓ પર આધારિત છે. એનો કોઈ પણ જાતનો વૈજ્ઞાનિક આધાર કે પ્રમાણ નથી.

આ પણ વાંચો: રામ નવમીએ જાણો હવન કરવાનું મહત્વ, રામલલ્લાની કેવી રીતે કરશો પૂજા વિધિ

આ પણ વાંચો: દેવા અને ગરીબીમાંથી મળી શકે છે છૂટકારો..! રામનવમીએ કરો આ વિશેષ ઉપાયો…

આ પણ વાંચો: શારદીય નવરાત્રિની મહા અષ્ટમી અને મહા નવમીનું શું મહત્વ છે? જાણો તારીખ અને પૂજાનું શુભ મુહૂર્ત…