National News/ ભારતીય સેના હની ટ્રેપથી કેવી રીતે બચે છે? એર ચીફ માર્શલે જણાવી જાસૂસી સામેની સુરક્ષા

ભારતીય સેના હવે માત્ર હની ટ્રેપ જ નહીં, પરંતુ સાયબર જાસૂસી, MLM અને લોનના માધ્યમથી થતા ખતરાનો પણ સામનો કરી રહી છે. એર ચીફ માર્શલ આશુતોષ દીક્ષિતે જણાવ્યું કે સુરક્ષા માટે એર-ગેપ્ડ નેટવર્ક અને કડક ટેક્નિકલ-સંસ્થાકીય પગલાં અમલમાં છે.

NATIONAL Top Stories Breaking News
Indian Army Honey Trap: હની ટ્રેપથી કેવી રીતે બચે છે ભારતીય સેના? જાણો સુરક્ષા વ્યવસ્થા

National news: Indian Army Honey Trap ભારતીય સેનાને નિશાન બનાવતી જાસૂસીની રીતો હવે માત્ર પરંપરાગત હની ટ્રેપ સુધી મર્યાદિત રહી નથી. વિદેશી ગુપ્તચર એજન્સીઓ હવે સાયબર જાસૂસી, મલ્ટી-લેવલ માર્કેટિંગ (MLM), ગેરકાયદેસર લોન આપતી ગેંગ અને સોશિયલ મીડિયા જેવા માધ્યમોનો ઉપયોગ કરીને સંવેદનશીલ માહિતી મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. ભારતીય વાયુસેના પ્રમુખ એર ચીફ માર્શલ આશુતોષ દીક્ષિતે આ અંગે મહત્વપૂર્ણ માહિતી આપતા જણાવ્યું છે કે સુરક્ષા એજન્સીઓ આવા જોખમો સામે સતત સતર્ક છે.

નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી ‘ANI નેશનલ સિક્યોરિટી સમિટ 3.0’માં વાતચીત દરમિયાન એર ચીફ માર્શલ આશુતોષ દીક્ષિતે વિદેશી ગુપ્તચર એજન્સીઓ દ્વારા અપનાવવામાં આવતી નવી પદ્ધતિઓ અંગે વાત કરી હતી. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે સોશિયલ મીડિયા મારફતે કોઈ વ્યક્તિને પ્રેમજાળમાં ફસાવવો એટલે કે હની ટ્રેપ જાસૂસીનું એકમાત્ર સાધન નથી. તેની સાથે અનેક અન્ય રીતો પણ હવે ઉપયોગમાં લેવામાં આવી રહી છે.

હની ટ્રેપથી આગળ વધી સાયબર જાસૂસી

Indian Army Honey Trap: હની ટ્રેપથી કેવી રીતે બચે છે ભારતીય સેના? જાણો સુરક્ષા વ્યવસ્થા
Indian Army Honey Trap: હની ટ્રેપથી કેવી રીતે બચે છે ભારતીય સેના? જાણો સુરક્ષા વ્યવસ્થા

ભારતીય સુરક્ષા વ્યવસ્થા માટે Indian Army Honey Trap હવે માત્ર કોઈ વ્યક્તિને ભાવનાત્મક રીતે ફસાવવાનો મુદ્દો રહ્યો નથી. આધુનિક ટેક્નોલોજીના સમયમાં જાસૂસીની રીતોમાં પણ મોટો ફેરફાર થયો છે. વિદેશી એજન્સીઓ સાયબર માધ્યમો, સોશિયલ મીડિયા અને નાણાકીય લાલચનો ઉપયોગ કરીને સરકારી અને સંરક્ષણ ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા લોકોને નિશાન બનાવી શકે છે.

એર ચીફ માર્શલ આશુતોષ દીક્ષિતે જણાવ્યું હતું કે હની ટ્રેપ જાસૂસીના મોટા ચિત્રનો માત્ર એક ભાગ છે. આજના સમયમાં સાયબર જાસૂસી અને લોકોને વિવિધ પ્રકારની લાલચ આપીને માહિતી મેળવવાના પ્રયાસો પણ મહત્વપૂર્ણ પડકાર બની રહ્યા છે.

તેમણે ખાસ કરીને મલ્ટી-લેવલ માર્કેટિંગ અને ગેરકાયદેસર રીતે લોન આપતી વ્યક્તિઓ અથવા નેટવર્કનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. આવા માધ્યમો દ્વારા કોઈ વ્યક્તિ સાથે સંપર્ક સ્થાપિત કરીને ધીમે-ધીમે તેની પાસેથી સંવેદનશીલ માહિતી મેળવવાનો પ્રયાસ થઈ શકે છે.

MLM અને લોનના નામે પણ જાસૂસીનું જોખમ

સુરક્ષા એજન્સીઓ માટે ચિંતાનો વિષય એ છે કે જાસૂસી કરનારા લોકો હવે સીધી રીતે પોતાની ઓળખ જાહેર કરતા નથી. તેઓ સામાન્ય વ્યવસાયિક અથવા સામાજિક સંપર્કના નામે કોઈ વ્યક્તિ સાથે સંબંધ બનાવવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે.

MLM ના નામે લોકોને જોડવા, આર્થિક મુશ્કેલીનો લાભ લઈને લોન આપવી અથવા સોશિયલ મીડિયા પર મિત્રતા કેળવવી જેવી રીતોનો ઉપયોગ કરીને કોઈ વ્યક્તિ સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ થઈ શકે છે. એકવાર વિશ્વાસનો સંબંધ ઊભો થઈ જાય ત્યારબાદ સંવેદનશીલ માહિતી મેળવવાનો પ્રયાસ થઈ શકે છે.

એર ચીફ માર્શલે કહ્યું કે સુરક્ષા એજન્સીઓ આવા જોખમોથી સંપૂર્ણપણે વાકેફ છે અને તેને નિયંત્રિત કરવા માટે વ્યવસ્થિત પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે.

એર-ગેપ્ડ નેટવર્ક સુરક્ષામાં મહત્વપૂર્ણ

ભારતીય વાયુસેના પ્રમુખે ભારતીય સેનાના મુખ્ય સંચાર નેટવર્ક અંગે પણ મહત્વની માહિતી આપી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે આવા નેટવર્ક એર-ગેપ્ડ છે. એટલે કે તેઓ જાહેર ઇન્ટરનેટથી અલગ રાખવામાં આવ્યા છે.

આ વ્યવસ્થાને કારણે કોઈ બહારની વ્યક્તિ માટે સીધા ઇન્ટરનેટ મારફતે આ નેટવર્કમાં પ્રવેશ કરવો મુશ્કેલ બને છે. પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે તમામ જોખમો સંપૂર્ણપણે દૂર થઈ જાય છે. કારણ કે સિસ્ટમ ચલાવતા લોકો દ્વારા સંભવિત અંદરનો ખતરો એટલે કે (Insider Threat) હજુ પણ સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ પડકાર બની રહ્યો છે.

એર ચીફ માર્શલે જણાવ્યું હતું કે સુરક્ષા એજન્સીઓને આવા અંદરના જોખમોની જાણ છે અને તેને રોકવા માટે ટેક્નિકલ તેમજ સંસ્થાકીય સ્તરે જરૂરી ઉપાયો અમલમાં મૂકવામાં આવ્યા છે. આ સાથે સંવેદનશીલ નેટવર્ક સાથે જોડાયેલા કર્મચારીઓ માટે સુરક્ષા નિયમોનું કડક પાલન અને સતત દેખરેખ પણ મહત્વપૂર્ણ છે.

ખાનગી ડિફેન્સ કંપનીઓને પણ સુરક્ષા સલાહ

ભારતના સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં હવે ખાનગી કંપનીઓની ભૂમિકા પણ વધી રહી છે. અનેક ખાનગી કંપનીઓ સંરક્ષણ પ્રોજેક્ટ્સ, ટેક્નોલોજી અને વિવિધ સાધનો સાથે કામ કરે છે. આવી કંપનીઓના કર્મચારીઓ પણ સંવેદનશીલ માહિતી સાથે જોડાયેલા હોઈ શકે છે. તેથી (Defence Cyber Security) ને મજબૂત બનાવવી પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ બની છે.

એર ચીફ માર્શલે જણાવ્યું કે ખાનગી ક્ષેત્રની સંરક્ષણ કંપનીઓ અને તેમના કર્મચારીઓને સુરક્ષિત નેટવર્ક તથા સોફ્ટવેરના ઉપયોગ અંગે માર્ગદર્શન આપવા માટે સમર્પિત વ્યવસ્થા છે.

તેમણે જણાવ્યું કે જો ખાનગી કંપનીઓ અને તેમના કર્મચારીઓ સુરક્ષા સંબંધિત માર્ગદર્શિકાનું યોગ્ય રીતે પાલન કરે, તો અનેક પ્રકારના જોખમોથી બચી શકાય છે. આ માટે કર્મચારીઓમાં સાયબર સુરક્ષા અને સોશિયલ મીડિયા સંબંધિત જાગૃતિ વધારવી પણ જરૂરી છે, જેથી સંવેદનશીલ માહિતી ખોટા હાથમાં જતી અટકાવી શકાય.

તાજેતરના જાસૂસી કેસોથી વધેલી ચિંતા

આ નિવેદન એવા સમયે સામે આવ્યું છે જ્યારે દેશના સુરક્ષા તંત્ર સાથે જોડાયેલા અનેક જાસૂસી કેસોમાં ધરપકડના સમાચાર સામે આવ્યા છે. આવા કેસોમાં આરોપીઓએ કથિત રીતે સોશિયલ મીડિયા પર બનાવટી ઓળખ બનાવીને સૈન્ય કર્મચારીઓ સાથે સંપર્ક કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. (Defence Espionage) ના આવા પ્રયાસોમાં સંવેદનશીલ માહિતી મેળવવા માટે અલગ-અલગ પ્રકારની યુક્તિઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હોવાના આરોપો છે.

કેટલાક કેસોમાં પૈસાની લાલચ, સોશિયલ મીડિયા પર મિત્રતા અને અન્ય પ્રકારના સંપર્કો દ્વારા સંવેદનશીલ માહિતી મેળવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હોવાના આરોપો સામે આવ્યા છે. સુરક્ષા એજન્સીઓ આવા તમામ કેસની તપાસ કરીને જાસૂસીના નેટવર્ક સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરે છે.

તાજેતરના એક કેસમાં દિલ્હીમાં એક સંરક્ષણ અધિકારીની ધરપકડ કરવામાં આવી હોવાનું જણાવાયું હતું. તેના પર સંવેદનશીલ ઓપરેશનલ તૈનાતી સંબંધિત માહિતી લીક કરવાનો અને એક સહકર્મીના મોબાઇલમાં ડેટા ચોરી કરતું માલવેર નાખવાનો પ્રયાસ કરવાનો આરોપ હતો. આવા કેસો સામે આવતાં સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં સાયબર સુરક્ષા અને આંતરિક સુરક્ષા વધુ મજબૂત બનાવવાની જરૂરિયાત પણ સામે આવે છે.

સોશિયલ મીડિયા પર સતર્ક રહેવાની જરૂર

આજના ડિજિટલ યુગમાં સૈન્ય અને સંરક્ષણ ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા કર્મચારીઓ માટે સોશિયલ મીડિયા સુરક્ષા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બની ગઈ છે. અજાણી વ્યક્તિ સાથે ઓનલાઈન વાતચીત, શંકાસ્પદ લિંક્સ ખોલવી, અનધિકૃત એપ્લિકેશન ડાઉનલોડ કરવી અથવા વ્યક્તિગત માહિતી શેર કરવી જોખમી બની શકે છે.

(Indian Army Honey Trap) જેવા કેસો એ વાત દર્શાવે છે કે જાસૂસી સામેની લડાઈ હવે માત્ર સરહદો પર નહીં, પરંતુ ડિજિટલ દુનિયામાં પણ લડવી પડી રહી છે. સુરક્ષા એજન્સીઓ ટેક્નિકલ સિસ્ટમને મજબૂત કરવાની સાથે કર્મચારીઓને પણ આવા જોખમો અંગે તાલીમ આપી રહી છે.

સુરક્ષા માટે ટેક્નોલોજી અને જાગૃતિ બંને જરૂરી

વિદેશી ગુપ્તચર એજન્સીઓની બદલાતી કાર્યપદ્ધતિ સામે માત્ર ટેક્નોલોજીથી સુરક્ષા મેળવી શકાય તેમ નથી. કર્મચારીઓની જાગૃતિ, યોગ્ય તાલીમ, સાયબર સુરક્ષા નિયમો અને સંસ્થાકીય દેખરેખ પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે.

એર ચીફ માર્શલ આશુતોષ દીક્ષિતના નિવેદન પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ભારતીય સુરક્ષા એજન્સીઓ હની ટ્રેપ ઉપરાંત સાયબર જાસૂસી, નાણાકીય લાલચ અને સોશિયલ એન્જિનિયરિંગ જેવા નવા જોખમો પર પણ નજર રાખી રહી છે. સંવેદનશીલ માહિતી ધરાવતા કર્મચારીઓ માટે સુરક્ષા નિયમોનું પાલન અને કોઈપણ શંકાસ્પદ સંપર્કની તાત્કાલિક જાણ કરવી ખૂબ જરૂરી બની જાય છે.


આ પણ વાંચો:ચેન્નઈ વિરુદ્ધ રાહુલ One Man Army સાબિત થયો, ઓરેન્જ કેપ પર જમાવ્યો કબ્જો

આ પણ વાંચો:Indian Armyએ 50થી વધુ ડ્રોન હુમલા કર્યા નિષ્ફળ

આ પણ વાંચો:India targets Pakistan Army for hailing Burhan Wani