મધ્યપ્રદેશમાં બીજા નંબરની સૌથી મોટી સરકારી ઓફિસ સતપુરા ભવનમાં સોમવારે લાગેલી આગમાં રૂ. 25 કરોડનું ફર્નિચર અને 12,000 થી વધુ મહત્વની ફાઈલો બળીને ખાખ થઈ ગઈ હતી. એટલે કે રાજ્યના નિર્દેશાલયના લગભગ 80 ટકા દસ્તાવેજો નાશ પામ્યા હતા. આગ લાગી તે સમયે ઈમારતની અંદર એક હજારથી વધુ લોકો હતા, પરંતુ સમયસર બહાર આવી જતા તેઓએ પોતાનો જીવ બચાવ્યો હતો. સન્માનની વાત એ છે કે આ ઘટનામાં કોઈ જાનહાનિ થઈ નથી.

આ બિલ્ડીંગમાં બીજી વખત આગ લાગી છે. આ પહેલા પણ વર્ષ 2018માં વિધાનસભાની ચૂંટણી બાદ અને વર્ષ 2012ની ચૂંટણી પહેલા આ જ બિલ્ડિંગના ત્રીજા માળે આગ લાગી હતી. હવે ફરી એકવાર ચૂંટણીના 4 મહિના પહેલા લાગેલી આગને વિપક્ષ કોંગ્રેસ દ્વારા કાવતરું ગણાવવામાં આવી રહ્યું છે, જ્યારે રાજ્યની સત્તાધારી પાર્ટી ભાજપે કહ્યું છે કે આ ઓફિસમાં કોઈ સંવેદનશીલ દસ્તાવેજો નહોતા.

આગ ક્યારે અને કેવી રીતે લાગી?

સપ્તાહના અંતે સોમવારે દર વખતની જેમ સાતપુરા ભવનમાં કામકાજ ચાલુ હતું. અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ પોતપોતાના કામમાં વ્યસ્ત હતા. ઓફિસમાંથી બહાર નીકળવાનો સમય પણ મળી રહ્યો હતો કે અચાનક સાંજે 4 વાગ્યાની આસપાસ બિલ્ડિંગના ત્રીજા માળે આવેલા આદિજાતિ બાબતોના વિભાગમાં આગ ફાટી નીકળી હતી. કોઈ કંઈ સમજે તે પહેલા જ આગની લપેટમાં ફર્નીચર અને દસ્તાવેજો સળગી ગયા હતા. માહિતી મળતા જ બિલ્ડિંગમાં હાજર લોકોમાં નાસભાગ મચી ગઈ હતી. આગ લાગવાનું કારણ એર કંડિશનરમાં શોર્ટ સર્કિટ હોવાનું કહેવાય છે.

ભોપાલની ફાયર બ્રિગેડ ત્રીજા માળેથી છઠ્ઠા માળે આગ પર કાબૂ  મેળવવા પહોંચી ત્યાં સુધીમાં આગ ત્રીજા માળેથી ચોથા, પાંચમા અને છઠ્ઠા માળ સુધી પહોંચી ગઈ હતી. ભીષણ આગને જોતા ભેલ, એરપોર્ટ, માડીદીપ, સિહોર, રાયસેન અને વિદિશા સહિત ભોપાલથી ફાયર એન્જિન બોલાવવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ પાણીનો વરસાદ આગને ઠંડક આપી શક્યો ન હતો.

આર્મી અને એરફોર્સની મદદ માંગવામાં આવી હતી.મુખ્યમંત્રી કાર્યાલયની પાસે બનેલી ઓફિસમાં લાગેલી આગની માહિતી સીએમ શિવરાજ સિંહ ચૌહાણને આપવામાં આવી હતી. પરિસ્થિતિની ગંભીરતાને જોતા મુખ્યમંત્રીએ સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહને મદદ માટે વિનંતી કરી. દેશના ગૃહમંત્રી અમિત શાહ સાથે પણ વાત કરી હતી. આ સાથે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને પણ આ ઘટનાની જાણ કરવામાં આવી હતી અને આર્મી, એરફોર્સ, ભેલ, સીઆઈએસએફની મદદ લેવામાં આવી હતી. ત્યાંથી વડાપ્રધાને પણ મુખ્યમંત્રીને શક્ય તમામ મદદની ખાતરી આપી હતી.

સેનાના જવાનોએ ચાર્જ સંભાળ્યો 

રાજ્ય વહીવટીતંત્રનો ફાયર ફાઇટીંગ સ્ટાફ આગને કાબૂમાં લેવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો હતો. આ પછી સેનાના જવાનો પણ ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગયા હતા. સૈન્યના વાહનોને સાતપુરા ભવન સુધી લઈ જવા માટે શહેરમાં ખાસ કોરિડોર બનાવવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ વિકટ પરિસ્થિતિ જોઈને મોડી રાત્રે જવાનો પરત ફર્યા હતા. ત્યારબાદ મુખ્યમંત્રી સચિવાલયે એરફોર્સને આગ ઓલવવા વિનંતી કરી હતી. રક્ષા મંત્રીના નિર્દેશ પર નિર્ણય લેવામાં આવ્યો કે પરિસ્થિતિને કાબૂમાં લેવા માટે વાયુસેના પોતાના AN 32 એરક્રાફ્ટ અને MI 15 હેલિકોપ્ટર સાથે રાત્રે ભોપાલ આવશે. આ માટે ભોપાલના રાજાભોજ એરપોર્ટને રાતભર ખુલ્લું રાખવામાં આવ્યું હતું. જોકે, એરફોર્સનું વિમાન રાત સુધી પહોંચ્યું ન હતું. કારણ કે આ પહેલા 95 ટકા આગ પર કાબૂ મેળવી લેવામાં આવ્યો હતો.

ફાયર એલાર્મ સિસ્ટમ નહીં, હાઈડ્રોલિક પ્લેટફોર્મ 45 મિનિટ સુધી ખુલ્યું નહીં 

6 માળની બિલ્ડીંગમાં લાગેલી આગનું વિકરાળ સ્વરૂપ જોઈને ફાયર બ્રિગેડ અને વહીવટીતંત્રના શ્વાસ અધ્ધર થઈ ગયા હતા. બીજી તરફ આગ ઓલવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતા મહાનગરપાલિકાના સ્પેશિયલ ફાયર હાઇડ્રોલિક વાહનોના પ્લેટફોર્મને ખોલવામાં લગભગ 45 મિનિટનો સમય લાગ્યો હતો. બેદરકારી એટલી હતી કે આ સરકારી બિલ્ડીંગનું ફાયર ઓડિટ પણ થયું ન હતું. જેના કારણે આગ ઓલવવામાં ઘણો વિલંબ થયો હતો.

આદિજાતિ બાબતો, આરોગ્ય, વન, મુખ્યમંત્રી મોનિટરિંગ કેસ, જાહેર ફરિયાદ, રાષ્ટ્રીય માહિતી સિસ્ટમ જેવા કોરોના ખાક વિભાગોની રકમની ચુકવણી સંબંધિત દસ્તાવેજો  સાતપુરા ભવનના 6 માળમાં કાર્યરત છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, આગને કારણે બિલ્ડિંગના 4 માળમાં કર્મચારીઓના સર્વિસ રેકોર્ડ્સ, ફરિયાદ દસ્તાવેજો, બજેટ એકાઉન્ટિંગ દસ્તાવેજો બળીને રાખ થઈ ગયા હતા. આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ વિભાગની ફરિયાદ શાખામાં નોંધાયેલી ફરિયાદોની ફાઈલો અને કોરોના સમયગાળા દરમિયાન હોસ્પિટલોને કરવામાં આવેલી ચૂકવણી સંબંધિત દસ્તાવેજો પણ બળી ગયા છે.

ટેન્ડરો અને ભરતીને લગતા પેપરો સળગ્યા ન હતા

રાજ્ય સરકાર દ્વારા એક નિવેદન જારી કરવામાં આવ્યું છે જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સાતપુરા ભવનમાં આગ ફેલાઈ જવાને કારણે આરોગ્ય સેવાઓ, નર્સિંગ, ફરિયાદો, એકાઉન્ટ્સ અને કમિશનની સ્થાપના સંબંધિત દસ્તાવેજો, શાળા અને વિધાનસભા પ્રશ્નોને સબંધિત દસ્તાવેજોને નુકસાન થયું છે. સાતપુરા બિલ્ડીંગના બીજા માળે કાર્યરત હોસ્પિટલ વહીવટી શાખા આગની દુર્ઘટનાથી પ્રભાવિત થઇ નથી. દવા, સાધનસામગ્રી, ફર્નિચર, હોસ્પિટલો માટેની ખરીદી સંબંધિત ફાઈલો બીજા માળે હોવાથી આગની અસર થઇ નથી. આગ કાબુમાં આવ્યા બાદ વાસ્તવિક નુકશાનનું આકલન કરી શકાશે.

મોટા ભાગનું કામ ઓનલાઈન થયું છેઃ  સરકાર

  સાતપુરા બિલ્ડીંગના ત્રીજા, ચોથા, પાંચમા અને છઠ્ઠા માળે આગ લાગી હતી. ત્યાં આદિજાતિ કલ્યાણ, વાહનવ્યવહાર અને આરોગ્ય વિભાગની સ્થાપના સંબંધિત વિભાગીય કામો કરવામાં આવે છે. કોઈપણ વિભાગની ટેન્ડર અને ખરીદીને લગતી કોઈ કામગીરી નથી થઇ. આગમાં આદિજાતિ પ્રાદેશિક વિકાસ કચેરીની ફાઈલો અને સાધનો બળીને ખાખ થઈ ગયા છે. આ કચેરીનું મોટાભાગનું કામ ઓનલાઈન થાય છે, જેથી કોઈ કામને અસર થશે નહીં. ઓફિસમાં ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજો સંગ્રહિત ન હતા. આ દસ્તાવેજો સરકારમાં રહે છે. મહેકમના દસ્તાવેજો કમિશનરની કચેરીમાં જ રહે છે, જેની અલગ પાંખ છે.

વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા અને પછી આગ 

અગાઉ 14 ડિસેમ્બર 2018ના રોજ સતપુરા ભવનમાં આગ લાગી હતી. વિધાનસભાની ચૂંટણી બાદ લાગેલી આ આગમાં મોટી સંખ્યામાં સંવેદનશીલ અને ગોપનીય દસ્તાવેજો બળીને રાખ થઈ ગયા હતા. આ સાથે જ 2013ની વિધાનસભાની ચૂંટણી પહેલા પણ આ જ બિલ્ડીંગના ત્રીજા માળે આગ લાગવાથી ફાઈલો બળી ગઈ હતી. હવે ફરી ચૂંટણીના લગભગ ચાર મહિના પહેલા રાજ્યની વિપક્ષી પાર્ટી ભાજપ પર આક્રમક બની છે.

CMએ કારણ જાણવા કમિટી બનાવી

મધ્યપ્રદેશના મુખ્ય પ્રધાન શિવરાજ સિંહ ચૌહાણ ચૌહાણે સરકારી ઈમારત સતપુરા ભવનમાં આગના પ્રાથમિક કારણો શોધવા માટે એક સમિતિની જાહેરાત કરી છે. ACS હોમ રાજેશ રાજૌરા, પીએસ અર્બન નીરજ મંડલોઈ, પીએસ PWD સુખબીર સિંહ અને ADG ફાયર આ સમિતિમાં હશે. સમિતિના સભ્યો તપાસના પ્રાથમિક કારણો શોધીને મુખ્ય પ્રધાનને રિપોર્ટ સોંપશે.

કોંગ્રેસે સરકારને ઘેરી છે 
કોંગ્રેસના પૂર્વ પ્રદેશ અધ્યક્ષ અને સાંસદ અરુણ સુભાષ યાદવે સાતપુરા બિલ્ડીંગમાં આગ લાગવાની ઘટનાને કાવતરું ગણાવ્યું છે. અરુણ યાદવે કહ્યું, ‘આજે જ્યારે પ્રિયંકા ગાંધીએ જબલપુરમાં “વિજય શંખનાદ રેલી”માં કૌભાંડીઓ પર આકરા પ્રહારો કર્યા, ત્યારે સાતપુરા બિલ્ડીંગમાં ભીષણ આગ લાગી જેમાં મહત્વની ફાઈલો બળીને રાખ થઈ ગઈ. આગના બહાને કૌભાંડના દસ્તાવેજો સળગાવી દેવાનું ષડયંત્ર છે? આ આગ મધ્યપ્રદેશમાં પરિવર્તનનો સંકેત આપી રહી છે. મધ્યપ્રદેશ કોંગ્રેસના સત્તાવાર ટ્વિટર હેન્ડલ પરથી ટ્વીટ કરીને પણ તેને નિશાન બનાવવામાં આવ્યું છે.

શું કહ્યું પ્રિયંકા ગાંધીએ 

સોમવારે જબલપુરમાં શિવરાજ સરકાર પર પ્રહાર કરતા પ્રિયંકા ગાંધીએ કહ્યું હતું કે, મોદીજી દ્વારા કરાયેલી દુર્વ્યવહારની યાદી ભાજપના કૌભાંડોની યાદી કરતાં લાંબી છે. તેમણે નર્મદા મૈયાને પણ છોડ્યા નથી. જે બાંધકામ થઈ રહ્યું છે તેમાં કૌભાંડ આચર્યું હતું. તેઓએ 225 મહિનામાં 220 કૌભાંડો કર્યા છે. શિવરાજ સરકાર પર પ્રહાર કરતા પ્રિયંકાએ કહ્યું કે આ લાંચ અને કૌભાંડ છે. તેણે કહ્યું કે જો તમે નોકરી કે નાના કામ માટે જાઓ છો તો તમારે લાંચ આપવી પડે છે.

આ પણ વાંચોઃ Bipperjoy/ વાવાઝોડું આફત પણ અને રાહત પણ

આ પણ વાંચોઃ Gujarat Weather/ ગુજરાતના 62 તાલુકામાં વરસાદ, વેરાવળ પંથકમા 10 ઈચ : જાણો ક્યાં કેટલો વરસ્યો

આ પણ વાંચોઃ Cyclone Biporjoy/ બિપરજોય વાવાઝોડા વિશે તમે જાણવા માગો છો એ તમામ વિગતો…

આ પણ વાંચોઃ બિપરજોય/ સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છમાં પ્રતિ કલાક 125 કિ.મી.ની ઝડપે પવન ફૂંકાશે

આ પણ વાંચોઃ Cyclone Biporjoy/ પોરબંદરમાં વિનાશની શરૂઆત, ભાટિયા બજારમાં જર્જરિત મકાન ધરાશાયી: યુવકનું મોત