Dharma: નૃત્ય એ ઉજવણી, આનંદ, મિલન, કૃતજ્ઞતા, ઉત્સાહ અને અપાર શાંતિથી ભરેલો દિવ્ય અનુભવ છે. નૃત્યમાં આપણી ઊર્જા કોસ્મિક એનર્જી સાથે એક થવા લાગે છે. નૃત્ય કરતી શિવની નટરાજ પ્રતિમા દર્શાવે છે કે સંસાર ગતિથી ભરેલું છે અને તેનો દરેક કણ નૃત્ય કરી રહ્યો છે. શિવનું નૃત્ય જ બ્રહ્માંડ છે. આ નૃત્યમાં ગતિ છે અને આ ગતિમાં નૃત્ય છે. નૃત્યની આ ગતિ બ્રહ્માંડ છે. આ ગતિ પ્રાપ્ત કરવી એ ભગવાનની પ્રાપ્તિ છે. જેને ભગવાન મળ્યા છે, તે બધા નાચ્યા છે. પછી તે ચૈતન્ય મહાપ્રભુ હોય કે મીરાં.
નૃત્ય એ ભગવાનની પરમ ઉપાસનામાં લીન થવાનું છે. નૃત્ય એ કોઈ વિચાર નથી, પરંતુ તે વર્તમાનમાંથી તમામ વિચારો અને માનસિક વિકૃતિઓને દૂર કરવાનો એક માર્ગ છે. નૃત્યમાં જ્યારે વ્યક્તિ પોતાની હોશ ગુમાવીને ભગવાન સાથે એક થવા માંગે છે ત્યારે નૃત્ય તેના માટે પૂજા બની જાય છે. જ્યારે કોઈ નૃત્યમાં હોય છે, તે સમય હોય કે વિચારો, બધું જ અટકી જાય છે. તેની અંદર રહેલા તમામ ભય અને દુ:ખ દૂર થઈ જાય છે. ભૂતકાળ અને ભવિષ્ય પણ અદૃશ્ય થઈ જાય છે. માત્ર વર્તમાન જ રહે છે અને તેની સાથે તે ક્ષણનો આનંદ જે ભગવાન સાથેના પ્રત્યક્ષ જોડાણનો સાક્ષી છે.
વૈદિક કાળથી નૃત્ય ભારતીય સંસ્કૃતિનો અભિન્ન અંગ છે. ઋગ્વેદના ઘણા શ્લોકોમાં ઈન્દ્રને બ્રહ્માંડના નૃત્યાંગના તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યા છે. યજુર્વેદ બતાવે છે કે વૈદિક યુગમાં ઘણા નર્તકો હતા. અથર્વવેદમાં કહેવાયું છે કે, ‘સ્યામ ગાયંતિ નૃત્યન્તિ ભૂમ્યં મર્ત્યલિવઃ, યુદ્ધન્તે યસ્યામન્દો યસ્યામ્ વદતિ દુન્દુભિઃ. એટલે કે જ્યાં આનંદના ઢોલ વાગી રહ્યા છે, લોકો આનંદથી નાચ-ગાન કરી રહ્યા છે અને નાયકો ઉત્સાહપૂર્વક રાષ્ટ્રની રક્ષા માટે તૈયાર છે.
સ્કંદ પુરાણમાં શિવ નટરાજ મુદ્રામાં હોવાની કથા છે. નટરાજની મૂર્તિ જુઓ તો તેમના પગ નીચે કોઈ છે. આ અપસ્મારા નામનો રાક્ષસ છે. આ રાક્ષસને અભિમાન અને અજ્ઞાનનું પ્રતિક માનવામાં આવે છે. પણ શિવ શું કરે છે? તે ગુસ્સામાં આ રાક્ષસને મારી પણ શક્યો હોત. પરંતુ તેઓ હસતા હોય છે અને અપસ્મારા પર નાચતા હોય છે. તે નૃત્યના આનંદમાં લીન હોય છે, જેના પગ નીચે અભિમાન અને અજ્ઞાન નામના રાક્ષસો કચડાઈ રહ્યા છે.
આપણા ભારતીય જીવનમાં કોઈપણ ઉજવણી નૃત્ય વિના પૂર્ણ માનવામાં આવતી નથી. તહેવારો જીવનમાં તેજ લાવે છે, જેમાં નૃત્ય દ્વારા અજ્ઞાન અને અભિમાનને દૂર કરવું એ આપણો સાંસ્કૃતિક વારસો છે. તેથી જ ભારતના દરેક પ્રાંતમાં અલગ-અલગ નૃત્ય પ્રચલિત રહ્યા છે. ભરતનાટ્યમ, કથકલી, કથક, ઓડિસી, મણિપુરી, મોહિનીઅટ્ટમ, કુચીપુડી, સત્રિય નૃત્ય વગેરે ભારતનો વારસો છે, જેનું વર્ણન ભગવાનના વિવિધ સ્વરૂપોની પૂજા માટે કરવામાં આવ્યું છે. ભારતના ઘણા પૌરાણિક મંદિરો આ નૃત્યોનો ઈતિહાસ દર્શાવે છે. કથાઓ અને વાર્તાઓ પણ નૃત્ય દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે. આ ક્ષણ નૃત્યાંગના અને દર્શક બંને માટે દિવ્યતાથી ભરેલી છે.
ભારતના શાસ્ત્રીય નૃત્યો હોય, ભાંગડા, ગરબા, લગ્ન નૃત્યો અને પશ્ચિમી બૉલરૂમ નૃત્યો વગેરેના પરંપરાગત લોક નૃત્યો હોય, તે ખરેખર વ્યક્તિને પરમાત્મા સાથે એકનો અનુભવ કરાવે છે. નૃત્ય કરો, એકલા કરો અને શક્ય હોય તો બધા સાથે કરો, જેથી જીવનનો તહેવાર સામૂહિક રીતે ઉજવી શકાય. તમારે તમારા જીવનમાં ક્યારેય નૃત્ય કરવાની તક ગુમાવવી જોઈએ નહીં. હા, જ્યારે તમે શારીરિક રીતે નાચતા ન હોવ ત્યારે પણ ભગવાનનો આભાર માનતા તમારા મનમાં નૃત્ય કરો અને તમારા ચહેરા પર સ્મિત રાખો.
અહીં અપાયેલી માહિતી જ્યોતિષ માન્યતાઓ, સામાન્ય માન્યતાઓ અને જાણકારીઓ પર આધારિત છે, મંતવ્ય ન્યૂઝ તેની પુષ્ટિ કરતું નથી.
આ પણ વાંચો:માન-સન્માન કેવી રીતે મેળવશો? ચાણક્ય નીતિ શું કહે છે…
આ પણ વાંચો:ગણેશજીના સ્વરૂપનું રહસ્ય શું તમે જાણો છો? જાણો વિઘ્નહર્તાના દિવ્ય સ્વરૂપને…
આ પણ વાંચો:કેમ ભગવાન ગણેશને મોદક અત્યંત પ્રિય છે? માતા પાર્વતીથી જોડાયેલું છે કારણ…
