Health News: કિડની ફેલ્યર અને કિડની ઈન્ફેક્શનના કેસ ઝડપથી વધી રહ્યા છે. કિડનીના ચેપ અને નિષ્ફળતાના વધતા જતા કેસો ખરાબ ખાવાની આદતો, પ્રદૂષણ અને બગડેલી જીવનશૈલીને કારણે છે. જે લોકો હાઈ બ્લડ પ્રેશર, ડાયાબિટીસથી પીડાતા હોય અથવા વધુ પડતી દવાઓ લેતા હોય તેઓને કિડનીને નુકસાન થવાનું જોખમ વધારે હોય છે. સાથે જ કલાકો સુધી પેશાબ રોકી રાખવાથી પણ કિડનીને નુકસાન થાય છે. હવે સવાલ એ છે કે આપણી કિડનીને કેવી રીતે સ્વસ્થ રાખી શકાય, તો ચાલો તમને કિડનીના સ્વાસ્થ્ય વિશે જણાવીએ. જો તમે તમારી કિડનીને સ્વસ્થ રાખવા માંગતા હોવ તો વધુ પાણી પીઓ, તમે જે પણ ખાઓ, સ્વસ્થ ખાઓ, આલ્કોહોલ ટાળો અને શારીરિક પ્રવૃત્તિ જાળવી રાખો. જો તમને પહેલાથી જ કિડની સંબંધિત સમસ્યાઓ છે, તો તમારા માટે તબીબી સલાહ લેવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

કિડની નુકસાન પ્રથમ સંકેતો
સામાન્ય રીતે તમે કિડનીની બિમારીના બહુ ઓછા પ્રારંભિક લક્ષણો જુઓ છો. જ્યારે તમે લક્ષણોનો અનુભવ કરવાનું શરૂ કરો છો, ત્યારે પ્રથમ સંકેતો કે કંઈક ખોટું છે તમારા હાથ અને પગમાં સોજો , ત્વચામાં ખંજવાળ અથવા વારંવાર પેશાબ કરવો .

વારંવાર પેશાબ કરવો : વારંવાર પેશાબ કરવો એ કિડનીની સમસ્યાના મુખ્ય લક્ષણોમાંનું એક છે. દર્દી મોટે ભાગે રાત્રે આ સમસ્યાઓનો સામનો કરે છે.
ઓછો પેશાબ: બીજી તરફ, કેટલાક લોકો ખૂબ જ ઓછો પેશાબ કરે છે, જે કિડનીની સમસ્યાઓ સાથે સીધો સંબંધ ધરાવે છે.

આ સિવાય ખૂબ જ થાક લાગવો, માથાનો દુખાવો થવો, પાંસળી નીચે દુખાવો થવો, ભૂખ ન લાગવી અથવા બ્લડ પ્રેશર વધવું એ પણ કિડનીના નુકસાનના મુખ્ય લક્ષણોમાંનું એક હોઈ શકે છે.

ઘણા લોકોના મનમાં આ સવાલ પણ હોય છે કે એકવાર કિડની ખરાબ થઈ જાય તો તેને હેલ્ધી લાઈફ સ્ટાઈલ અપનાવીને અને હેલ્ધી ફૂડ ખાવાથી ઠીક કરી શકાય છે, તો ચાલો તમને જણાવી દઈએ કે કિડનીની સંભાળ માટે હેલ્ધી ડાયટ જરૂરી છે, પરંતુ એકવાર એકવાર કિડનીને નુકસાન થાય તે પછી, તે ઉલટાવી શકાતું નથી, જો કે તે કિડની રોગની પ્રગતિને ધીમો પાડે છે. તમને આ માટે વધુ ચોક્કસ માહિતી ફક્ત કિડની નિષ્ણાત પાસેથી જ મળશે. કિડની ક્ષતિગ્રસ્ત થયા પછી કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ એ શ્રેષ્ઠ સારવાર છે, પરંતુ તેમાં મોટી સર્જરી અને સમગ્ર જીવન માટે દવાઓ (ઇમ્યુનોસપ્રેસન્ટ્સ) લેવાનો સમાવેશ થાય છે. લગભગ 90% પ્રત્યારોપણ ઓછામાં ઓછા 5 વર્ષ ચાલે છે.

અમુક દવાઓનું વધુ પડતું સેવન પણ કિડનીને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે જો તમે એસ્પિરિન, નેપ્રોક્સેન અને આઇબુપ્રોફેન જેવી ઓવર-ધ-કાઉન્ટર દવાઓનું સેવન કરો છો , તો તમારી કિડનીને નુકસાન થઈ શકે છે. વાત કર્યા વગર દરરોજ કે નિયમિત રીતે તેનું સેવન ન કરવું જોઈએ. કૃપા કરીને તેનું સેવન કરતા પહેલા તબીબી સલાહ લો. પૂરતું પાણી પીવું એ પથરી બનાવતા પદાર્થોને પાતળું કરીને અને તેમને કિડનીમાંથી બહાર કાઢીને કિડનીની પથરીને રોકવામાં મદદ કરી શકે છે.

કિડનીના તમામ રોગોને રોકી શકાતા નથી, પરંતુ સ્વસ્થ જીવનશૈલી અપનાવીને, ડાયાબિટીસ અને હાઈ બ્લડપ્રેશરને નિયંત્રણમાં રાખીને કિડનીની સમસ્યાઓનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડી શકાય છે.

કિડનીની સંભાળ કેમ મહત્વપૂર્ણ છે? કિડની હેલ્થ કેર
કચરાનું ઉત્સર્જન: કિડની લોહીમાંથી કચરો, ઝેર અને વધારાના પદાર્થોને ફિલ્ટર કરે છે અને શરીરમાંથી દૂર કરે છે.

પ્રવાહી સંતુલન: કિડની આપણા લોહીમાં પાણી અને પોટેશિયમ, સોડિયમ અને કેલ્શિયમ જેવા આવશ્યક ખનિજોનું યોગ્ય સંતુલન જાળવી રાખે છે, જેથી શરીરમાં પ્રવાહી યોગ્ય માત્રામાં રહે છે.

એસિડ-બેઝ બેલેન્સઃ કિડની શરીરના એસિડ અને બેઝનું સંતુલન જાળવવામાં મદદ કરે છે, જેને આપણે PH બેલેન્સ પણ કહીએ છીએ.

બ્લડ પ્રેશર નિયંત્રણ: કિડની રેનિન નામનું હોર્મોન ઉત્પન્ન કરે છે, જે આપણા બ્લડ પ્રેશરને નિયંત્રિત કરે છે.

લાલ રક્ત કોશિકાઓની રચના: કિડની એરીથ્રોપોએટિન નામના અન્ય હોર્મોન બનાવે છે. આ હોર્મોન આપણા હાડકાની અંદર લાલ રક્તકણો બનાવવામાં મદદ કરે છે.

વિટામિન ડી: કિડની વિટામિન ડીને સક્રિય કરે છે, જે યોગ્ય હાડકાં અને કેલ્શિયમ સ્તર જાળવવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.

બ્લડ ફિલ્ટરેશન: કિડની દરરોજ લગભગ 120-150 લિટર લોહીને ફિલ્ટર કરે છે, જેથી નકામા પદાર્થોને બહાર કાઢી શકાય અને લોહીની ગુણવત્તા સારી રહે.

આ રીતે, કિડની આપણા શરીરને સ્વસ્થ રાખવા માટે ઘણા મહત્વપૂર્ણ કાર્યો કરે છે.

કિડનીને સ્વસ્થ રાખવા અને રોગોથી બચાવવા માટેની ટિપ્સ (કિડની સ્વસ્થ કેવી રીતે રાખવી)
વધુ પાણી પીઓ હાઇડ્રેટેડ રહો
જો તમે તમારી કિડનીને સ્વસ્થ રાખવા માંગતા હોવ તો વધુ પાણી પીઓ. આનાથી શરીરના તમામ ઝેરી તત્વો પેશાબ દ્વારા બહાર નીકળી જશે. તેનાથી કિડની સ્ટોન બનવાનું જોખમ પણ ઘટશે. દરરોજ 8-10 ગ્લાસ પાણી પીવું કિડનીના કાર્ય માટે સારું છે.

બ્લડ પ્રેશરને નિયંત્રણમાં રાખો
હાઈ બ્લડ પ્રેશર કિડનીના રોગોનું મુખ્ય કારણ છે. તમારા બ્લડ પ્રેશરને નિયમિતપણે તપાસો અને લો સોડિયમ ખોરાક ખાવાથી, કસરત કરીને, તણાવ ઓછો કરો અને જરૂર પડે તો દવાઓ લઈને તેને નિયંત્રણમાં રાખો. કોઈપણ સમસ્યા માટે ડૉક્ટરની સલાહ લો.

બ્લડ સુગરનું નિરીક્ષણ કરો
જો તમને ડાયાબિટીસ છે, તો તમારા બ્લડ સુગર લેવલને તપાસવું અને તેને નિયંત્રણમાં રાખવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. અનિયંત્રિત ડાયાબિટીસ સમય જતાં કિડનીને નુકસાન પહોંચાડે છે. દવાઓ, આહાર અને જીવનશૈલીમાં ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ ફેરફાર કરો જેથી કિડની બચાવી શકાય.

સ્વસ્થ આહાર અપનાવો
કિડનીની સારી સંભાળ માટે સંતુલિત અને પૌષ્ટિક આહાર ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. ફળો, શાકભાજી, આખા અનાજ, દુર્બળ પ્રોટીન અને સારી ચરબીયુક્ત ખોરાક લેવો જોઈએ. પ્રોસેસ્ડ ખાદ્યપદાર્થો, વધુ મીઠાના નાસ્તા, ખાંડયુક્ત પીણાં અને વધુ પડતું લાલ માંસ ટાળવું જોઈએ કારણ કે તે કિડનીને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે અને કિડની સંબંધિત સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે.

મીઠાનું સેવન ઓછું કરો
વધુ પડતા મીઠાનું સેવન કરવાથી બ્લડ પ્રેશર વધે છે, જે કિડનીના રોગોનું મુખ્ય કારણ છે. તેથી, પ્રોસેસ્ડ અને પેકેજ્ડ ખોરાક ટાળવો જોઈએ કારણ કે તેમાં ઘણી વખત ઉચ્ચ સોડિયમ હોય છે, જે કિડની માટે હાનિકારક હોઈ શકે છે.

ધૂમ્રપાન અને અતિશય આલ્કોહોલ ટાળો
કિડનીની સમસ્યાઓનું મુખ્ય કારણ ધૂમ્રપાન અને વધુ પડતા દારૂનું સેવન છે. ધૂમ્રપાન કરવાથી કિડનીમાં લોહીનો પ્રવાહ ઓછો થાય છે અને તેમની કાર્યક્ષમતા નબળી પડે છે. તેવી જ રીતે, વધુ પડતા આલ્કોહોલ પીવાથી ડિહાઇડ્રેશન થાય છે, જે કિડનીને નુકસાન પહોંચાડે છે.

નિયમિત કસરત કરો
નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ તમારા સ્વાસ્થ્ય અને તમારી કિડની બંને માટે ફાયદાકારક છે. વ્યાયામ ડાયાબિટીસ, બ્લડ પ્રેશર અને એનિમિયા જેવી સમસ્યાઓનું જોખમ ઘટાડે છે, જે કિડનીને અસર કરી શકે છે. આ સિવાય તે રક્ત પરિભ્રમણને સુધારે છે અને વજન પણ જાળવી રાખે છે.

તણાવ ન લો
કિડનીના સ્વાસ્થ્ય માટે માનસિક સ્વાસ્થ્યનું ધ્યાન રાખવું પણ જરૂરી છે. વધુ પડતો તણાવ તમારી કિડની અને આખા શરીર પર ખરાબ અસર કરી શકે છે. ધ્યાન, મનપસંદ પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાવું, મિત્રોને મળવું અથવા જરૂર જણાય તો વ્યાવસાયિક મદદ લેવી એ તણાવને નિયંત્રિત કરવાની સારી રીતો છે.

નિષ્ણાત સલાહ
જો તમને કિડની સંબંધિત કોઈ સમસ્યા હોય, તો નોંધાયેલા આહાર નિષ્ણાત અથવા પોષણ નિષ્ણાતની સલાહ લો. તેઓ તમારી તબીબી જરૂરિયાતોને આધારે આહાર યોજના બનાવી શકે છે. જો તમારી કિડનીની સમસ્યા ગંભીર હોય, તો તમારા ડૉક્ટર તમને નેફ્રોલોજિસ્ટ પાસે મોકલી શકે છે.

કિડનીના સ્વાસ્થ્ય માટે શ્રેષ્ઠ આયુર્વેદિક દવા કઈ છે? (કિડની માટે આયુર્વેદિક દવા)
આયુર્વેદિક જડીબુટ્ટીઓ અને દવાઓ કિડનીના સ્વાસ્થ્યને સુધારવામાં ખૂબ અસરકારક સાબિત થઈ શકે છે. કિડનીની સમસ્યાઓમાં ઉપયોગી ગણાતી કેટલીક મુખ્ય આયુર્વેદિક વનસ્પતિઓ અને દવાઓ વિશે અહીં માહિતી આપવામાં આવી છે.

ગિલોય : ગિલોયનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે તાવ, ડેન્ગ્યુ અને આર્થરાઈટિસ જેવા રોગોમાં થાય છે, પરંતુ તે કિડની માટે પણ ફાયદાકારક છે. ગિલોયમાં એન્ટીઑકિસડન્ટ અને બળતરા વિરોધી ગુણધર્મો છે, જે કિડનીના કાર્યને સુધારી શકે છે. તે ક્રોનિક કિડની ડિસીઝ (CKD)માં પણ ઉપયોગી માનવામાં આવે છે.

પુનર્નવ : પુનર્નવા કિડની માટે અસરકારક ઔષધિ ગણાય છે. તેમાં મૂત્રવર્ધક પદાર્થ અને બળતરા વિરોધી ગુણધર્મો છે, જે શરીરમાંથી ઝેરી તત્વોને બહાર કાઢવામાં અને કિડનીની બળતરા ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે. તે કિડનીની સમસ્યાઓથી રાહત અપાવવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.

ચંદનઃ આયુર્વેદમાં ચંદનનો ઉપયોગ અનેક રોગોની સારવાર માટે થાય છે અને તે કિડની માટે પણ ફાયદાકારક છે. તેનું સેવન કરવાથી કિડનીની કામગીરીમાં સુધારો થાય છે અને કિડનીના રોગોથી રાહત મળે છે.

ગોક્ષુરા (ગોખરુ) : કીડનીના રોગોમાં ગોક્ષુરાનું વિશેષ મહત્વ છે. તે કિડનીની પથરી, યુરિક એસિડ અને ક્રિએટિનાઇનના સ્તરને નિયંત્રિત કરવામાં મદદરૂપ છે. તેનું સેવન કરવાથી કિડનીમાં પથરીનો ખતરો ઓછો થઈ શકે છે અને કિડનીની જૂની બીમારીમાં રાહત મળે છે.

વરુણ : વરુણ જડીબુટ્ટીનો ઉપયોગ કિડનીના રોગોની સારવારમાં અસરકારક માનવામાં આવે છે. તેનો પાઉડર અથવા જ્યુસ કિડનીની પથરી અને કિડનીના જૂના રોગમાં ફાયદાકારક સાબિત થાય છે. તેનું નિયમિત સેવન કરવાથી કિડનીની તંદુરસ્તી સુધરી શકે છે.

જો કે, આ બધી જડીબુટ્ટીઓનું સેવન કરતા પહેલા તમારા ડૉક્ટર અથવા આયુર્વેદિક નિષ્ણાતની સલાહ લો, જેથી તે તમારા શરીર માટે સલામત અને યોગ્ય હોય.