World News: બીજી વખત રાષ્ટ્રપતિ પદ સંભાળતા પહેલા જ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના (Donald Trump) વિવાદાસ્પદ નિવેદનોએ સમગ્ર વિશ્વમાં હલચલ મચાવી દીધી છે. અમેરિકાના (America) નવા ચૂંટાયેલા રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેમના તાજેતરના નિવેદનમાં ગ્રીનલેન્ડ (Greenland)ખરીદવા, પનામા કેનાલ પરનો કબજો પાછો લેવાની અને મજાકમાં કેનેડાને અમેરિકામાં સામેલ કરવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી છે. તેમના આ નિવેદનોએ માત્ર વૈશ્વિક તણાવમાં વધારો કર્યો નથી પરંતુ વિશ્વ નેતાઓને પણ મૂંઝવણમાં મૂક્યા છે કે શું ટ્રમ્પ તેમના નિવેદનોમાં ગંભીર છે કે આ તેમની હેડલાઇન્સ મેળવવાની વ્યૂહરચના છે.
ગ્રીનલેન્ડ અને પનામા કેનાલ પર ટ્રમ્પના નિવેદનો
ટ્રમ્પે તાજેતરમાં એક રૂઢિચુસ્ત પરિષદમાં જણાવ્યું હતું કે પનામા કેનાલનો ઉપયોગ કરવા બદલ યુએસ પાસેથી “અન્યાયી ફી” વસૂલવામાં આવી રહી છે. તેઓએ ધમકી આપી કે જો આ “લૂંટીંગ” બંધ નહીં થાય, તો તેઓ પનામા કેનાલને યુએસ નિયંત્રણમાં પરત કરવાની માંગ કરશે. જો કે, તેણે આ કેવી રીતે પ્રાપ્ત કરવું તે સમજાવ્યું ન હતું. પનામાના રાષ્ટ્રપતિ જોસ રાઉલ મુલિનોએ ટ્રમ્પના નિવેદન પર આકરી પ્રતિક્રિયા આપતા કહ્યું, “પનામા કેનાલ અને તેની આસપાસનો વિસ્તાર આપણા દેશનો ભાગ છે અને રહેશે.”
આ સિવાય ટ્રમ્પે ગ્રીનલેન્ડ પર પણ કંઈક એવું કહ્યું છે જેનાથી તણાવ વધી શકે છે. ટ્રમ્પે ફરી એકવાર આ વિસ્તાર ખરીદવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી, તેને “અમેરિકન રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ” ગણાવ્યું. ગ્રીનલેન્ડના વડા પ્રધાન મૂટે એગેડેએ આકરી પ્રતિક્રિયા આપતાં કહ્યું હતું કે, “ગ્રીનલેન્ડ વેચાણ માટે નથી અને ક્યારેય પણ હશે નહીં.”
રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને વેપાર વ્યૂહરચના
નિષ્ણાતો માને છે કે ટ્રમ્પની ટિપ્પણીઓ તેમના “અમેરિકા ફર્સ્ટ” અભિગમને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જેમાં તેઓ અમેરિકન વેપાર અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા હિતોને લઈને આક્રમક વિદેશ નીતિ વલણ અપનાવવા માંગે છે. પનામા કેનાલ પર ચીનના વધતા પ્રભાવને ટાંકીને ટ્રમ્પે કહ્યું કે કેનાલની તટસ્થતા સુનિશ્ચિત કરવી તે અમેરિકાના હિતમાં છે. ચીન આ નહેરનો બીજો સૌથી મોટો વપરાશકાર છે. આ જ કારણે ચીને તાજેતરના વર્ષોમાં પનામામાં મોટું આર્થિક રોકાણ કર્યું છે. ગ્રીનલેન્ડના સંદર્ભમાં, યુએસ ત્યાં પિટુફિક સ્પેસ બેઝનું સંચાલન કરે છે. ગ્રીનલેન્ડ કુદરતી સંસાધનોથી સમૃદ્ધ છે, ખાસ કરીને દુર્લભ ખનિજો અને તેલ, અને આર્કટિક સર્કલમાં વેપાર માટે વ્યૂહાત્મક સ્થાને સ્થિત છે.
રાજકીય પ્રતિક્રિયા અને આગામી પડકારો
ડેનમાર્કે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર સાથે કામ કરવાની ઈચ્છા દર્શાવી છે અને ગ્રીનલેન્ડ માટે તેના સંરક્ષણ બજેટમાં મોટા પ્રમાણમાં વધારો કરવાની જાહેરાત કરી છે. ટ્રમ્પની સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટોએ પણ વિવાદોને વેગ આપ્યો છે. તેણે ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર એક ફોટો શેર કર્યો જેમાં પનામા કેનાલની વચ્ચે અમેરિકન ધ્વજ લહેરાતો જોવા મળે છે. તેમના પુત્ર એરિક ટ્રમ્પે ટ્વિટર પર એક ફોટો પોસ્ટ કર્યો, જેમાં ગ્રીનલેન્ડ, પનામા કેનાલ અને કેનેડાને ઓનલાઈન શોપિંગ કાર્ટમાં ઉમેરવામાં આવ્યું છે.
ગ્રીનલેન્ડ અને પનામા કેનાલ શું છે?
ગ્રીનલેન્ડ- ગ્રીનલેન્ડ એ આર્કટિક અને એટલાન્ટિક મહાસાગરોની વચ્ચે સ્થિત વિશ્વનું સૌથી મોટું ટાપુ છે. તે ડેનમાર્ક હેઠળનો એક સ્વાયત્ત પ્રદેશ છે. તેની ભૌગોલિક સ્થિતિ અને કુદરતી સંસાધનોને કારણે તે વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
ભૌગોલિક સ્થાન
ગ્રીનલેન્ડનો મોટાભાગનો હિસ્સો બરફથી ઢંકાયેલો છે, અને આર્કટિક પ્રદેશમાં તેનું મહત્વનું સ્થાન છે.
કુદરતી સંસાધનો
દુર્લભ ખનિજો, તેલ અને ગેસનો મોટો ભંડાર અહીં જોવા મળે છે.
લશ્કરી મહત્વ
અમેરિકાનું પીટુફિક સ્પેસ બેઝ (થુલે એર બેઝ) ગ્રીનલેન્ડમાં આવેલું છે, જે લશ્કરી અને અવકાશ પ્રવૃત્તિઓ માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
રાજકીય સ્થિતિ
ગ્રીનલેન્ડ ડેનમાર્કનો ભાગ છે, પરંતુ તેના લોકો સ્વ-શાસનનો આનંદ માણે છે.
પનામા કેનાલ- પનામા કેનાલ એક કૃત્રિમ જળમાર્ગ છે, જે મધ્ય અમેરિકામાં સ્થિત પનામા દેશમાંથી એટલાન્ટિક અને પેસિફિક મહાસાગરોને જોડે છે.
ઇતિહાસ
આ નહેર 1914 માં યુએસ દ્વારા બનાવવામાં આવી હતી અને 1999 સુધી યુએસ નિયંત્રણ હેઠળ રહી હતી. તેને 1977ના કરાર હેઠળ પનામાને સોંપવામાં આવ્યું હતું.
મહત્વ
તે વૈશ્વિક વેપારનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે. જહાજોને દક્ષિણ અમેરિકાની આસપાસ મુસાફરી કરવાની જરૂર નથી, સમય અને ઇંધણની બચત થાય છે.
ચીનનો પ્રભાવ: ચીને તાજેતરના વર્ષોમાં પનામામાં મોટા રોકાણો કર્યા છે, જે નહેરને ભૌગોલિક રાજકીય વિવાદનો મુદ્દો બનાવે છે.
વર્તમાન સ્થિતિ: કેનાલનું સંચાલન અને માલિકી પનામા દ્વારા કરવામાં આવે છે, અને તે દેશના અર્થતંત્રનો મુખ્ય આધારસ્તંભ છે.
આ પણ વાંચો:ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ટીમમાં વધુ એક ભારતીયને મળ્યું સ્થાન, શ્રીરામ કૃષ્ણનને સોંપી મોટી જવાબદારી
આ પણ વાંચો:ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારતને આપી ચેતવણી, ‘તમે અમારા પર જેટલા વધુ ટેરિફ લાદશો, તેટલા જ અમે લાદીશું’
આ પણ વાંચો:ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ : “કંઈપણ થઈ શકે છે”, ઈરાન સાથે યુદ્ધની શક્યતાઓ પર
