India News: દેશના પૂર્વ PM મનમોહન સિંહનું 92 વર્ષની વયે અવસાન થયું. પાકિસ્તાનમાં તેમનું પૈતૃક ગામ પણ પૂર્વ વડાપ્રધાન મનમોહન સિંહના નિધનથી દુઃખી છે.

ગામના લોકો ડૉક્ટર સાહેબની અંતિમ પ્રાર્થના કરવા માટે ભેગા થયા. તેઓ રાજા મોહમ્મદ અલીના ઘરે મળ્યા. તેમણે મનમોહન સિંહને સાત દાયકા પહેલા ચકવાલ જિલ્લાના આ ગામમાંથી નાના બાળક તરીકે ઉભરીને જોયા હતા.

ભાગલાએ સિંહ પરિવારને આપી પીડા

બંને પક્ષોનું દર્દ એ હતું કે સિંહ અહીં ફરી પ્રવાસ કરી શક્યા નહીં. મનમોહન સિંહે એકવાર કહ્યું હતું કે તેમની પાસે ગાહ સંબંધિત ભાગલાની ઘણી પીડાદાયક યાદો છે. તેમના બાળપણના મિત્ર અને સહાધ્યાયી અલી મનમોહન સિંહને 2008માં મળ્યા હતા. જો કે, ગાહ માટે, લીઓ સાથે તેના જોડાણના સંકેતો સર્વત્ર છે. જેમ કે અલીના ભત્રીજા આશિક હુસૈને પ્રાર્થના સમારોહમાં કહ્યું હતું કે, ‘જો ડૉક્ટર સાહેબ ત્યાં ન હોત તો અમારા ગામમાં ટુ-લેન રોડ, હાઈસ્કૂલ અને સોલાર એનર્જી પણ ન હોત. પરિવારના કોઈ વડીલનું નિધન થયું હોય તેમ આખું ગામ અફસોસ વ્યક્ત કરી રહ્યું છે.

અન્ય એક વ્યક્તિ, ઇબ્રાર અખ્તર જંજુઆએ કહ્યું, ‘તેમણે અમારા માટે ઘણું કર્યું, અમારી ઈચ્છા હતી કે તે ઓછામાં ઓછા એક વખત તેના ગામની મુલાકાત લે. પણ એ ઈચ્છા પૂરી થઈ નહિ. અલી મનમોહન સિંહ વિશે ઘણી વાર્તાઓ સાંભળતો હતો, ખાસ કરીને તેઓ કેટલા સાક્ષર હતા, જે ઘણી વખત ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન વિશેની વાતચીતમાં આવે છે. જ્યારે તેઓ દિલ્હીમાં મળ્યા , ત્યારે ડૉ. સાહબે તેમની પત્ની ગુરશરણ કૌરને કહ્યું કે જ્યારે તેઓ પથ્થરો ફેંકીને ઝાડમાંથી બ્લેકબેરી તોડતા હતા, ત્યારે મારા કાકા તે બધાને ખાતા હતા.

મનમોહન સિંહનો મેસેજ પણ આવ્યો
આશિકે કહ્યું કે જ્યારે અલીનું અવસાન થયું ત્યારે ભારતીય હાઈ કમિશન તરફથી શોક પત્ર આવ્યો હતો. તેમાં મનમોહન સિંહનો એક સંદેશ પણ આવ્યો હતો. ગાહમાં જન્મેલા સિંહે સ્થાનિક સરકારી શાળામાં પ્રવેશ લેતા પહેલા સ્થાનિક ગુરુદ્વારામાં ઉર્દૂ અને પંજાબીનો અભ્યાસ કર્યો હતો. બાદમાં, પિતા ગુરમુખ સિંહ સાથે પેશાવર ગયા પછી, તેમણે ખાલસા સ્કૂલમાં અભ્યાસ કર્યો. વિભાજનના રમખાણો દરમિયાન તેમના દાદા સંત સિંહને ગુમાવવાના આઘાત બાદ પરિવાર 1947માં ભારત આવી ગયો.

મનમોહન સિંહના પૈતૃક ગામને મોડલ બનાવવામાં આવ્યું હતું

જ્યારે મનમોહન સિંહ વડા પ્રધાન બન્યા અને ગાહ સાથેના તેમના સંબંધો જાહેર થયા, ત્યારે પાકિસ્તાનના તત્કાલિન રાષ્ટ્રપતિ પરવેઝ મુશર્રફના આદેશ પર સ્થાનિક સરકારે તેને ‘મોડલ વિલેજ’ તરીકે વિકસાવવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી. રસ્તાઓ, આરોગ્ય કેન્દ્ર, સરકારી હાઈસ્કૂલ અને પછી સ્ટ્રીટ લાઈટો, ગામની મસ્જિદોમાં સૌર ઉર્જાથી ચાલતા વોટર હીટર, સરકારી શાળા માટે કોમ્પ્યુટર અને ફર્નિચરનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું. પાકિસ્તાન સરકારે પણ જાહેરાત કરી હતી કે તે સિંઘની શાળાનું નામ તેમના નામ પર રાખશે. પરંતુ આવું ન થયું.

આ પણ વાંચો:મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ લખ્યો પત્ર, ‘મનમોહન સિંહના અંતિમ સંસ્કાર ત્યાં જ કરવા જોઈએ જ્યાં સ્મારક બનાવી શકાય’

આ પણ વાંચો:મનમોહન સિંહના સંસ્કાર-સ્મારક માટે જગ્યાની માંગ,ખડગેએ કેન્દ્ર સરકાર સાથે કરી વાત

આ પણ વાંચો:ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન ડો. મનમોહન સિંહના નિધન પર દેશમાં 7 દિવસનો રાષ્ટ્રીય શોક