National News: સુપ્રીમ કોર્ટે મંગળવારે ન્યાયાધીશોને મહિલાઓ સામે જાતીય હિંસા સંબંધિત કેસોમાં અયોગ્ય અવલોકનો કરવા સામે ચેતવણી આપી હતી ક્રિમિનલ રિવિઝન નંબર 1449/2024 અને આનુષંગિક મુદ્દાઓમાં અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટ દ્વારા 17.03.2025 ના રોજ પસાર કરાયેલા આદેશના સંદર્ભમાં.
જસ્ટિસ બીઆર ગવઈ અને ઓગસ્ટિન જ્યોર્જ મસીહની બેન્ચે અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટના તાજેતરના અવલોકનનો વિરોધ કર્યો કે મહિલાએ પોતે જ મુશ્કેલી ઉભી કરી હતી અને તેના પર લાગેલા બળાત્કાર માટે તે જવાબદાર હતી.હાઈકોર્ટના જસ્ટિસ સંજય કુમાર સિંહે 11 માર્ચે એક આરોપીને જામીન આપતી વખતે આ ટિપ્પણી કરી હતી, જેને ડિસેમ્બર 2024માં દિલ્હીના હૌઝ ખાસના એક બારમાં મળેલી એક મહિલા પર બળાત્કાર કરવાના આરોપમાં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.
સુપ્રીમ કોર્ટે આજે કહ્યું કે જામીન આપવાનો અધિકાર દરેક કેસના તથ્યોના આધારે ન્યાયાધીશનો છે, પરંતુ ફરિયાદી વિરુદ્ધ આવી બિનજરૂરી ટિપ્પણીઓ ટાળવી જોઈએ.
“હવે બીજા ન્યાયાધીશ દ્વારા બીજો આદેશ છે. હા, જામીન આપી શકાય છે. પણ આ ચર્ચા શું છે કે ‘તેણે પોતે જ મુશ્કેલીને આમંત્રણ આપ્યું વગેરે’? આ પક્ષ (ન્યાયાધીશો) એ આવી વાતો કહેતી વખતે ખાસ કાળજી રાખવી જોઈએ,” જસ્ટિસ ગવઈએ ટિપ્પણી કરી. “સંપૂર્ણ ન્યાય ફક્ત થવો જ જોઈએ નહીં પણ થતો દેખાય તેવો પણ હોવો જોઈએ. સામાન્ય માણસ આવા આદેશોને કેવી રીતે જુએ છે તે પણ જોવાની જરૂર છે”, સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ જણાવ્યું હતું. સર્વોચ્ચ અદાલતે આ ટિપ્પણી એક અન્ય મામલાના સંદર્ભમાં શરૂ કરાયેલા સુઓમોટુ કેસની સુનાવણી કરતી વખતે કરી હતી જેમાં અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટે ઠરાવ્યું હતું કે બાળકીના સ્તન પકડવા, તેના પાયજામાની દોરી તોડી નાખવી અને તેને નાળા નીચે ખેંચવાનો પ્રયાસ કરવો એ બળાત્કાર અથવા બળાત્કારનો પ્રયાસનો ગુનો નથી. ‘વી ધ વુમન ઓફ ઈન્ડિયા’ નામની સંસ્થા દ્વારા આ નિર્ણય તેમના ધ્યાનમાં લાવ્યા બાદ કોર્ટે પોતાની પહેલ પર આ મામલો હાથ ધર્યો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટે 26 માર્ચે હાઈકોર્ટના આદેશ પર સ્ટે મૂક્યો હતો કારણ કે તેને જાણવા મળ્યું હતું કે આ આદેશ હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશ તરફથી સંવેદનશીલતાનો અભાવ દર્શાવે છે જેમણે તેને પસાર કર્યો હતો અને તે તાત્કાલિક આદેશ નહોતો.
કેન્દ્ર અને ઉત્તર પ્રદેશ (યુપી) સરકારને પણ આ મામલે જવાબ આપવા માટે કહેવામાં આવ્યું હતું અને એટર્ની જનરલ (એજી) આર વેંકટરામણી અને એસજી તુષાર મહેતાની પણ મદદ માંગવામાં આવી હતી.
આજે જ્યારે કેસની સુનાવણી થઈ ત્યારે કોર્ટે સુનાવણી ચાર અઠવાડિયા માટે મુલતવી રાખી.
“આ મામલો 4 અઠવાડિયા પછી સૂચિબદ્ધ થવા દો. પ્રતિવાદીઓ પર સેવા પૂર્ણ થવા દો”, બેન્ચે નિર્દેશ આપ્યો.
હાઈકોર્ટે બે આરોપીઓ સામેના આરોપોમાં ફેરફાર કર્યો હતો, જેમને મૂળ કલમ 376 IPC (બળાત્કાર) અને કલમ 18 (ગુનો કરવાનો પ્રયાસ કરવા બદલ સજા) હેઠળ ટ્રાયલ માટે સમન્સ પાઠવવામાં આવ્યું હતું. બાળકોના જાતીય ગુનાઓથી રક્ષણ (POCSO) અધિનિયમ.તેના બદલે હાઈકોર્ટે આરોપીઓ પર કલમ 354-B IPC (કપડા ઉતારવાના ઈરાદાથી હુમલો અથવા ગુનાહિત બળનો ઉપયોગ) તેમજ POCSO એક્ટની કલમ 9/10 (વધુ ગંભીર જાતીય હુમલો) હેઠળ કેસ ચલાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો.
આમ કરતી વખતે, ન્યાયાધીશ રામ મનોહર નારાયણ મિશ્રાએ કહ્યું,
“…આરોપી પવન અને આકાશ સામે આરોપ એ છે કે તેઓએ પીડિતાના સ્તનો પકડી લીધા હતા અને આકાશે પીડિતાના નીચેના કપડાને ખેંચવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો અને આ હેતુ માટે તેઓએ તેના નીચેના કપડાનો દોર તોડી નાખ્યો હતો અને તેને નાળા નીચે ખેંચવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ સાક્ષીઓની દખલગીરીને કારણે તેઓ પીડિતાને છોડીને સ્થળ પરથી ભાગી ગયા હતા. આ હકીકત એ અનુમાન લગાવવા માટે પૂરતી નથી કે આરોપીએ પીડિતા પર બળાત્કાર કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો કારણ કે આ હકીકતો સિવાય પીડિતા પર બળાત્કાર કરવાની તેમની કથિત ઇચ્છાને આગળ વધારવા માટે તેમના દ્વારા બીજું કોઈ કૃત્ય કરવામાં આવ્યું નથી.”
હાઈકોર્ટે કહ્યું હતું કે આ કેસમાં આરોપો બળાત્કારના પ્રયાસના ગુનામાં સામેલ નથી.
“બળાત્કારના પ્રયાસનો આરોપ લગાવવા માટે ફરિયાદ પક્ષે એ સ્થાપિત કરવું પડશે કે તે તૈયારીના તબક્કાથી આગળ વધ્યો છે. તૈયારી અને ગુનો કરવાનો વાસ્તવિક પ્રયાસ વચ્ચેનો તફાવત મુખ્યત્વે વધુ નિર્ધારણમાં રહેલો છે.”પરિણામે, સમન્સ ઓર્ડરમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો, અને ટ્રાયલ કોર્ટને સુધારેલી કલમો હેઠળ નવો સમન્સ ઓર્ડર જારી કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો.આ કારણે સુપ્રીમ કોર્ટે આ મામલાનું સ્વતઃ સંજ્ઞાન લીધું.
આ પણ વાંચો:તમામ ન્યાયાધીશોએ તેમની સંપત્તિ જાહેર કરવી પડશે, સુપ્રીમ કોર્ટનો મોટો નિર્ણય
આ પણ વાંચો:હવે દરેક પાસે હશે સુપ્રીમ કોર્ટના જજોની સંપત્તિની વિગતો, CJI સંજીવ ખન્નાનો મોટો આદેશ
આ પણ વાંચો:વકફ સુધારા બિલને મળ્યો સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકાર, કોંગ્રેસના સાંસદ મોહમ્મદ જાવેદે અરજી દાખલ કરી
