National Technology Day: દર વર્ષે 11 મેના રોજ ઉજવાતા ભારતના રાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી દિવસ (National Technology Day)ને આ વખતે એક વધારાનો પરિમાણ મળ્યો છે, જેમાં રાષ્ટ્ર પર યુદ્ધના વાદળો ઘેરાઈ રહ્યા છે અને છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં સ્વદેશી ટેકનોલોજીની ભૂમિકા પ્રદર્શિત થઈ રહી છે. આ દિવસે રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહ, ગૃહ રાજ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ ટેક્નોલોજી દિવસે વૈજ્ઞાનિકો, ઇજનેરો અને ટેકનિશિયોને સલામી ભરી છે.
મિસાઈલમેન અને ભારતના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ સ્વર્ગસ્થ ડો. એપીજે અબ્દુલ કલામે (Dr. APJ. Abdul Kalam) એક વખત કહ્યું હતું કે, “વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી રાષ્ટ્રની પ્રગતિની ચાવી ધરાવે છે.” ભારતીય વૈજ્ઞાનિકો (Scientist) અને ટેક્નોલોજિસ્ટ્સ (Technologists)ને પ્રોત્સાહિત કરવા અને તેમનું સન્માન કરવા માટે દર વર્ષે 11 મેના રોજ રાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી દિવસ ઉજવવામાં આવે છે.
આજના દિવસના વ્યૂહાત્મક સ્પર્શ પર ક્યારેય શંકા નથી – 11 મે, 1998 ના રોજ રાજસ્થાનના રણમાં પોખરણમાં ભારતના સફળ પરમાણુ અને થર્મોન્યુક્લિયર પરીક્ષણો પછી તત્કાલીન વડાપ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયી (Ex- PM Atal Bihari Vajpayee) દ્વારા વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીમાં ભારતીય નવીનતા અને સિદ્ધિઓના વાર્ષિક સ્મૃતિ તરીકે તેની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.
Greetings to all engineers, scientists, and technocrats on National Technology Day. Today, we commemorate the remarkable Pokhran Nuclear tests of 1998, a testament to India’s scientific prowess and technological advancements that propelled the nation to global prominence. pic.twitter.com/QIMwIC2Kjr
— Harsh Sanghavi (@sanghaviharsh) May 11, 2025
પરંતુ ઉત્તરીય મોરચા પરના સંઘર્ષ પછી તેણે એક કરુણ અને અડગ ઉત્પ્રેરક મેળવ્યું છે, જેમાં ભારતના પોતાના સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંગઠન (DRDO) દ્વારા વિકસિત મધ્યમ-અંતરની મોબાઇલ સપાટીથી હવામાં પ્રહાર કરતી મિસાઇલ આકાશ જેવી સ્વદેશી તકનીકો તેમજ હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ (HAL) ના તેજસ મલ્ટી કોમ્બેટ એરક્રાફ્ટનો ખૂબ જ અસરકારક ઉપયોગ થયો છે.
CSIR-નેશનલ એરોસ્પેસ લેબોરેટરીઝ (NAL) દ્વારા ડિઝાઇન અને વિકસાવવામાં આવેલ સ્વદેશી, બે-સીટવાળા, હળવા ટ્રેનર વિમાન, હંસા-3 ની પ્રથમ ઉડાન પણ 11 મે, 1999 ના રોજ થઈ હતી. આ સાથે, ત્રિશૂલ મિસાઇલ સિસ્ટમ અને પોખરણ પરીક્ષણો (Pokharan Test)ને ઘણીવાર રાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી દિવસ સાથે સાંકળવામાં આવે છે.
1999માં પોખરણ પરીક્ષણોના એક વર્ષ પછી પ્રથમ રાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી દિવસ ઉજવવામાં આવ્યો હતો. આ દિવસની 2025ની આવૃત્તિની થીમ ‘નવીનતા દ્વારા ટકાઉ આવતીકાલને સશક્ત બનાવવી’ છે, જેમાં વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રાલય આજે કાર્યક્રમોનું આયોજન કરશે અને નવીનતાઓને પુરસ્કારો આપશે.
સંઘર્ષના સમયમાં આ બધી આવશ્યકતાઓ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ બની ગઈ હતી, જેમ કે હવે રજૂ કરવામાં આવી રહી છે, યુદ્ધમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ખરીદેલા અનેક શસ્ત્રો અને ફાઇટર વિમાનોનો ઉપયોગ થતો હતો, અને તેમના વિદેશી માલિકોને ભારત અને પાકિસ્તાનના ભોગે મફત ટ્રાયલ અને પરીક્ષણ મળતું હતું.
વધુમાં, રાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી દિવસ દેશમાં સ્ટાર્ટઅપ અને નવીનતાના શોખને પ્રોત્સાહન આપવા માટે પણ ઉજવવામાં આવે છે. ઉદ્યોગ અને વાણિજ્ય મંત્રી પિયુષ ગોયલે તાજેતરમાં દેશના ઉદ્યોગસાહસિકોને ફક્ત “ફૂડ ડિલિવરી એપ્લિકેશન્સ” કરતાં વધુ ઊંડી અને ઉચ્ચ ટેકનોલોજી વિકસાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા હાકલ કરી હતી, જેના પર ચર્ચા થઈ હતી. ગયા કેન્દ્રીય બજેટમાં વ્યવસાયો અને શિક્ષણવિદો વચ્ચે સંશોધન અને વિકાસ ઇકોસિસ્ટમને અપગ્રેડ કરવાની તીવ્ર જરૂરિયાત પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું, જેના માટે ભંડોળ અલગ રાખવામાં આવ્યું હતું.
આ પણ વાંચો:ભારત-પાક.નાં તણાવ વચ્ચે ગુજરાતમાં નમો ભારત રેપિડ રેલ રદ કરાઈ
આ પણ વાંચો:ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધવિરામ પર વિશ્વભરનાં દેશોએ શું કહ્યું? બાંગ્લાદેશે શું પ્રતિક્રિયા આપી
આ પણ વાંચો:ભારતે સલાલ ડેમનાં 5 દરવાજા ખોલ્યા, પાક.માં પૂરની સ્થિતિ સર્જાઈ
