નવી દિલ્હીઃ ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચેના તાજેતરના સંઘર્ષમાં ભારતીય હવાઈદળે જે પ્રીસિઝન સ્ટ્રાઇક કરી છે અને ત્વરિત તથા ચોકસાઈપૂર્વકના ઘણા રશિયન લશ્કરી વિશ્લેષકોએ ઇન્ડિયન એરફોર્સ (આઈએએફ) ને અસરકારક એરપાવરના પ્રભુત્વના અભ્યાસના કેસ અભ્યાસ તરીકે દર્શાવ્યો છે. ખાસ કરીને દુશ્મન એરબેઝોને ખતમ કરવા માટે ભારતે જે ત્વરિત, ચોકસાઇપૂર્વકની અને નિર્ણાયક સ્ટ્રાઇક કરી છે તેનાથી આખું વિશ્વ દંગ થઈ ગયું છે. બીજી બાજુએ રશિયા ત્રણ-ત્રણ વર્ષ થયા હોવા છતાં યુક્રેન પર હવાઇ પ્રભુત્વ મેળવી શક્યું નથી તે વાત રશિયન નિષ્ણાતોને ખૂંચી રહી છે.
રશિયન સંરક્ષણ વર્તુળોમાં મુજબ રશિયન એરફોર્સ ભારે સંઘર્ષ પછી પણ, યુક્રેનિયન એરફોર્સના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને નિર્ણાયક રીતે સ્ટ્રાઇક કરવામાં કે તૂટી પડવામાં નિષ્ફળ ગયું છે.
સતત મિસાઇલ અને ડ્રોન સ્ટ્રાઇક્સ હોવા છતાં, યુક્રેન લડાકુ વિમાનોનું સંચાલન કરવાનું, કાર્યકારી એરબેસેસ જાળવવાનું ચાલુ રાખે છે, અને પ્રમાણમાં અખંડ માળખાગત માળખામાંથી હુમલા શરૂ કરે છે – એક પરિણામ કે જે રશિયાના સંરક્ષણ નિષ્ણાતો આને સંપૂર્ણ હવાઈ પ્રભુત્વ સ્થાપિત કરવામાં નિષ્ફળતા તરીકે જુએ છે.
રશિયન લશ્કરી વિવેચકોના જણાવ્યા મુજબ ભારતીય હવાઈદળના ઓપરેશનલ સિધ્ધાંત, તેની ઝડપી-પ્રતિભાવ ક્ષમતાઓ અને ડીપ-સ્ટ્રાઈક ચોકસાઇ દ્વારા ઉદાહરણ આપવામાં આવ્યું છે, તે મૂલ્યવાન પદાર્થપાઠ પૂરો પાડે છે. ભારતીય હવાઈદળે ગણતરીના કલાકોમાં દુશ્મનના એરબેઝને ખતમ કરવામાં અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને લકવાગ્રસ્ત કરવાની ક્ષમતા દર્શાવી છે. જબરદસ્ત એરસ્ટ્રિક સ્ટ્રાઇક, સર્વેલન્સ અને શ્રેષ્ઠ લક્ષ્ય પસંદગીના સંયોજન વડે પશ્ચિમી અને ઉત્તરીય મોરચે હવાઈ પ્રભુત્વ સ્પષ્ટ દર્શાયું છે.
ભારતે દુશ્મનની એર ડિફેન્સને યંત્રણાને દબાવી દેવા માટે તેને ધ્વસ્ત કરી દેવા માટે નિર્દિષ્ટ દારુગોળા, એન્ટી રેડિયેશન મિસાઇલો, સ્કેલ્પ, સ્પાઇસ-2000 અને બ્રહ્મોસ જેવા શસ્ત્રોના અદ્યતન સંયોજન વડે આખી કામગીરી ચોકસાઈપૂર્વક પાર પાડી છે.
મિરાજ -2000, એસયુ -30 એમકેઆઈ અને રફેલ લડવૈયાઓ બધા ડીપ સ્ટ્રાઇક માટે ગોઠવેલા છે, જે રીઅલ-ટાઇમ આઇએસઆર (ઇન્ટેલિજન્સ, સર્વેલન્સ, રિકોનિસન્સ) સંપત્તિ અને સેટેલાઇટ-આધારિત લક્ષ્ય સંપાદન દ્વારા સમર્થિત છે.
યુક્રેનમાં રશિયન વ્યૂહરચનાથી તદ્દન વિરોધાભાસ
રશિયન વિશ્લેષકો દલીલ કરે છે કે આઇએએફના ચોક્કસ અને સંકલિત સ્ટ્રાઇકથી સિદ્ધાંતથી વિપરીત, યુક્રેનમાં રશિયન એરફોર્સના અભિયાનને ઘણી મર્યાદાઓથી પીડાય છે:
યુક્રેનિયન એરબેસેસ અને રનવેના સતત લક્ષ્યાંકનો અભાવ
ખાસ કરીને યુદ્ધની શરૂઆતમાં, ચોકસાઇ-માર્ગદર્શિત હથિયારોનો ઉપયોગ
મોબાઇલ એર ઓપરેશનને ટ્રેક કરવા અને લક્ષ્ય બનાવવા માટે આઇએસઆર સંપત્તિનું અપૂરતું એકીકરણ
સમારકામ કરાયેલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને અયોગ્ય રાખવા માટે ફોલો-અપ સ્ટ્રાઇક કરવામાં અસમર્થતા
રશિયાની વારંવાર મિસાઇલ સાલ્વો અને વ્યૂહાત્મક હવાઈ કામગીરી પછી પણ, યુક્રેન છૂટાછવાયા બેઝ, રોડ, રનવે અને અન્ય વૈકલ્પિક સ્થળેથી હુમલા કરવાનું ચાલુ રાખે છે. આ હવાઈ પ્રભુત્વના અભાવે રશિયાએ યુક્રેન સાથે ત્રણ-ત્રણ વર્ષ સુધી ચાલતા સંઘર્ષમાં જોતરાવું પડ્યું છે. જો રશિયન એરફોર્સે હવાઈ પ્રભુત્વ બતાવ્યું હોત તો રશિયાની આ સ્થિતિ ન હોત.
રશિયન નિરીક્ષકો માટે શું છે તે છે આઇએએફનું સંયુક્ત હથિયારો આયોજન, રીઅલ-ટાઇમ અનુકૂલનક્ષમતા અને સ્વદેશી નવીનતા પર ભાર મૂકવો. ભારતે પણ તેના કાફલાને અદ્યતન ઇલેક્ટ્રોનિક યુદ્ધ ક્ષમતાઓ અને નેટવર્ક-કેન્દ્રિત યુદ્ધ સિદ્ધાંતો સાથે આધુનિકરણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે જે પાઇલટ્સને રીઅલ-ટાઇમ ડેટા ફ્યુઝનના આધારે સ્વતંત્ર નિર્ણય લેવાની મંજૂરી આપે છે.
આ ઉપરાંત, ડીઆરડીઓના સ્માર્ટ એન્ટી-એરફિલ્ડ હથિયાર (SAAW) થી લાંબા-અંતરના ગ્લાઇડ બોમ્બ અને લિટરિંગ હથિયારો સુધીના સ્થાનિક રીતે વિકસિત સ્ટેન્ડ-ઓફ શસ્ત્રો અને સેન્સર-ફ્યુઝન તકનીકોનું ભારતનું વધતું એકીકરણ-ચપળ, ખર્ચ-અસરકારક અને વ્યૂહાત્મક રીતે શક્તિશાળી છે.
રશિયન સંરક્ષણ આયોજકો માટે, આ સરખામણી ટીકા અને રોડમેપ બંને તરીકે કામ કરે છે. યુક્રેનમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધે વિશ્વની સૌથી મોટી હવાઈ દળમાં હોવા છતાં, રશિયાની હવાના સર્વોપરિતા લાદવાની ક્ષમતામાં ગાબડા જાહેર કર્યા છે. આઇએએફના સિધ્ધાંત, ઝડપી, ઉચ્ચ અસરવાળા, ચોકસાઇથી ચાલતા કામગીરી પર વિશેષ ભાર મૂકીને ભાવિ યુદ્ધમાં કોઈપણ પ્રકારની હવાઈ મડાગાંઠ તોડવાની ચાવી રાખી શકે છે.
આ પણ વાંચોઃ સ્ટારશીપનું 9મું પરીક્ષણ નિષ્ફળ, પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પ્રવેશતા જ નષ્ટ
આ પણ વાંચોઃ 75 દેશોને દેવાની જાળમાં ફસાવતું ચીન,અબજો ડોલર પરત કરવા દબાણ કરી રહ્યું છે
આ પણ વાંચોઃ યુનિ.માં પૂછ્યા વગર રજા પાડી તો સ્ટુડન્ટ વિઝા રદઃ ટ્રમ્પ તંત્રનું નવું ગતકડું
