આ ફોટો, જે અસંખ્ય મીડિયા આઉટલેટ્સમાં પ્રકાશિત થયો છે, તેમાં એક 6 વર્ષીય છોકરી અને એક 45 વર્ષીય પુરુષ દેખાય છે.
અફઘાનિસ્તાનના હેલમંડ પ્રાંતમાં એક 6 વર્ષની છોકરીએ 45 વર્ષીય પુરુષ સાથે લગ્ન કર્યા.
લગ્નના ફોટા પ્રકાશિત થયા પછી, આશ્ચર્યચકિત તાલિબાન અધિકારીઓએ છોકરીને તેના સાસરિયાના ઘરે જવાથી અટકાવી, જોકે તેઓએ એમ પણ કહ્યું કે જ્યારે તે 9 વર્ષની થશે, ત્યારે તેને તેના પતિના ઘરે મોકલી શકાય છે. પુરુષે છોકરીના પરિવારને પૈસા આપીને લગ્ન ગોઠવ્યા. લગ્ન હેલમંડના મારજા જિલ્લામાં થયા હતા. ત્યારબાદ પોલીસે છોકરીના પિતા અને વરરાજાની ધરપકડ કરી હતી, પરંતુ અત્યાર સુધી કોઈની સામે કોઈ ફોજદારી આરોપો દાખલ કરવામાં આવ્યા નથી.
અહેવાલ અનુસાર, વરરાજાને પહેલાથી જ બે પત્નીઓ છે.
તાલિબાનના પાછા ફર્યા પછી બાળ લગ્નના કેસોમાં વધારો
2021 માં તાલિબાન સત્તામાં આવ્યા પછી દેશમાં બાળ લગ્નના બનાવોમાં વધારો થયો છે. વધુમાં, આ મુદ્દા પર સામાજિક સર્વસંમતિ ઉભરી રહી છે. છોકરીઓના શિક્ષણ અને મજૂરી પર પ્રતિબંધ હોવાને કારણે, ઘણા પરિવારો તેમની દીકરીઓને બોજ ગણીને સમય પહેલા લગ્ન કરી દે છે.
UN વુમનના અહેવાલ મુજબ, તાલિબાનના મહિલા વિરોધી કાયદાઓને કારણે દેશમાં બાળ લગ્નોમાં 25% વધારો થયો છે અને કિશોરાવસ્થામાં ગર્ભાવસ્થામાં 45% વધારો થયો છે.
UNICEFF અનુસાર, અફઘાનિસ્તાન વિશ્વમાં સૌથી વધુ બાળ કન્યાઓ ધરાવતો દેશ બની રહ્યો છે. (ફાઇલ ફોટો)
બાળ લગ્ન વિશે સામાજિક માન્યતાઓ અને ગેરમાન્યતાઓ
અફઘાન સમાજમાં, છોકરીઓને નામકરણ પરંપરાના ભાગ રૂપે નાની ઉંમરે તેમના સંબંધીઓ સાથે સગાઈ કરવામાં આવે છે. તેમને કૌટુંબિક મિલકત માનવામાં આવે છે.
ઘણા વિસ્તારોમાં, છોકરીઓના લગ્ન વાલવાર અથવા દહેજના રૂપમાં પૈસા સ્વીકારીને ગોઠવવામાં આવે છે. રકમ છોકરીની સુંદરતા, સ્વાસ્થ્ય અને શૈક્ષણિક સ્તરના આધારે નક્કી કરવામાં આવે છે.
સુત્રો અનુસાર, ઉરુઝગનની અમીરી નામની એક મહિલાએ જણાવ્યું હતું કે તેણે તેની 14 વર્ષની પુત્રીના લગ્ન 27 વર્ષના પુરુષ સાથે 300,000 અફઘાનીમાં કરાવ્યા હતા.
મહિલાએ સમજાવ્યું કે તેની પુત્રી ખૂબ નાની હતી, પરંતુ ઘરે ખાવા માટે કંઈ નહોતું, તેથી આ એકમાત્ર વિકલ્પ બચ્યો હતો.
અફઘાન સમાજમાં “બાદ” નામની એક પ્રથામાં લોહીના ઝઘડાઓનું સમાધાન કરવા માટે દુશ્મન પરિવારોને છોકરીઓ આપવાનો સમાવેશ થાય છે. એકવાર આપી દેવામાં આવ્યા પછી, છોકરી તેના પતિના પરિવારનું સન્માન (નામુસ) બની જાય છે.
જો કોઈ છોકરી વિધવા થઈ જાય, તો તેને તેના પતિના સંબંધી સાથે ફરીથી લગ્ન કરવાની ફરજ પાડવામાં આવે છે.
ICC એ તાલિબાન નેતાઓ માટે ધરપકડ વોરંટ જારી કર્યું
8 જુલાઈના રોજ, આંતરરાષ્ટ્રીય ફોજદારી અદાલત (ICC) એ તાલિબાનના સુપ્રીમ લીડર હિબતુલ્લાહ અખુંદઝાદા અને અફઘાનિસ્તાનના મુખ્ય ન્યાયાધીશ અબ્દુલ હકીમ હક્કાની માટે ધરપકડ વોરંટ જારી કર્યા.
બંને પર અફઘાન મહિલાઓ અને છોકરીઓ તેમજ તાલિબાનની કઠોર લિંગ નીતિઓનો વિરોધ કરનારાઓ પર અત્યાચારનો આરોપ છે. માનવતા વિરુદ્ધના ગુનાઓ માટે ધરપકડ વોરંટ જારી કરવામાં આવ્યા છે.
કોર્ટે જણાવ્યું છે કે તેમના પર “માનવતા વિરુદ્ધના ગુનાઓ”નો આરોપ લગાવવા માટે પૂરતા પુરાવા છે.
આ પહેલી વાર છે જ્યારે ICC એ ટોચના તાલિબાન નેતાઓ સામે આટલી કાનૂની કાર્યવાહી કરી છે. કોર્ટે કહ્યું:
15 ઓગસ્ટ, 2021, જ્યારે તાલિબાને અફઘાનિસ્તાનમાં સત્તા સંભાળી, ત્યારથી 20 જાન્યુઆરી, 2025 સુધી, મહિલાઓ અને છોકરીઓ સામે અસંખ્ય ગંભીર ગુનાઓ આચરવામાં આવ્યા. આમાં હત્યા, કેદ, બળાત્કાર, ત્રાસ અને બળજબરીથી અપહરણનો સમાવેશ થાય છે. આ અત્યાચારો માત્ર લિંગ આધારિત નહોતા, પરંતુ તાલિબાન વિરોધી વિચારો ધરાવતા લોકોને પણ નિશાન બનાવતા હતા.
તાલિબાને ICC ના આદેશોને નકારી કાઢ્યા હતા અને તેને માન્યતા ન આપવાનો દાવો કર્યો હતો. તાલિબાને આ આદેશને ઇસ્લામ સામે વૈશ્વિક દુશ્મનાવટ ગણાવ્યો છે.
ICC નું નિવેદન: શિક્ષણથી મહિલાઓનું વંચિત રહેવું
કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે તાલિબાન ખાસ કરીને છોકરીઓ અને મહિલાઓને નિશાન બનાવે છે, તેમને શિક્ષણ, ચળવળની સ્વતંત્રતા, ગોપનીયતા અને ધાર્મિક અભિવ્યક્તિ જેવા મૂળભૂત અધિકારોથી વંચિત રાખે છે.
આદેશ અનુસાર, જે લોકોએ આ મહિલાઓ અને છોકરીઓને ટેકો આપ્યો હતો અથવા તાલિબાન નીતિઓનો વિરોધ કર્યો હતો તેમને પણ સજા કરવામાં આવી હતી.
ICC એ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે “લિંગ આધારિત હિંસા” માત્ર હિંસા જ નથી, પરંતુ સરકારી નીતિઓ અને સામાજિક ધોરણો દ્વારા કરવામાં આવતો વ્યવસ્થિત જુલમ પણ છે. આ મહિલાઓને સમાનતાથી વંચિત રાખે છે.
જોકે ધરપકડ વોરંટ હાલમાં પીડિતો અને સાક્ષીઓના રક્ષણ માટે સીલ કરવામાં આવ્યું છે, પરંતુ ભવિષ્યમાં આવા ગુનાઓ અટકાવવા માટે માહિતી જાહેર કરવી જરૂરી હોવાનું કોર્ટે માન્યું.
કોર્ટે સમર્થન આપ્યું કે આ કાર્યવાહી ICC ના ઉદ્દેશ્યનો એક ભાગ છે, જે સંવેદનશીલ જૂથો સામે ગંભીર અને વ્યવસ્થિત માનવ અધિકાર ઉલ્લંઘનોને રોકવાનો છે.
સુનાવણી હાથ ધરનાર પ્રી-ટ્રાયલ ચેમ્બર II એ જાહેર કર્યું કે ગુનાઓ ઇશારાથી, ઉશ્કેરવામાં આવ્યા હતા અથવા તાલિબાન નેતાઓના સમર્થનથી કરવામાં આવ્યા હતા. (ફાઇલ ફોટો)
ICC પાસે ધરપકડ કરવાની સત્તા નથી.
ICC એ વોરંટ જારી કર્યું છે, પરંતુ તેની પાસે શંકાસ્પદોની ધરપકડ કરવાની સત્તા નથી. તે ફક્ત તે દેશોમાં જ તેની સત્તાનો ઉપયોગ કરી શકે છે જેમણે કોર્ટની સ્થાપનાના કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.
અફઘાન મહિલાઓને પ્રાર્થના દરમિયાન મોટેથી બોલવા પર પ્રતિબંધ
ગયા વર્ષે, તાલિબાને મહિલાઓ માટે એક નવો આદેશ જારી કર્યો હતો. આ આદેશ મુજબ, તેમને મોટેથી પ્રાર્થના કરવાની મનાઈ હતી. આ આદેશ તાલિબાનના મંત્રી મોહમ્મદ ખાલિદ હનાફી દ્વારા જારી કરવામાં આવ્યો હતો.
તેમણે કહ્યું કે મહિલાઓએ કુરાનની આયતો એટલી શાંતિથી વાંચવી પડશે કે તેમની આસપાસની અન્ય મહિલાઓ તેમને સાંભળી ન શકે. હનાફીએ જણાવ્યું હતું કે મહિલાઓને તકબીર કે અઝાન પઢવાની પરવાનગી નથી, અને તેમને ગાવાની કે સંગીત સાંભળવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં.
અહેવાલ મુજબ, હનાફીએ જણાવ્યું હતું કે:
સ્ત્રીનો અવાજ ‘ઔરા’ છે, જેનો અર્થ કંઈક છુપાવવા જેવું છે. મહિલાનો અવાજ જાહેરમાં કે અન્ય મહિલાઓ દ્વારા સાંભળવો જોઈએ નહીં.
હાલમાં, આ આદેશ કુરાન વાંચવા પૂરતો મર્યાદિત છે, પરંતુ ઘણા નિષ્ણાતોએ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે તાલિબાન મહિલાઓને જાહેરમાં બોલવા પર પણ પ્રતિબંધ મૂકી શકે છે.
તાલિબાનના અફઘાનિસ્તાનમાં પાછા ફર્યા બાદ, મહિલાઓને અભ્યાસ, કામ અને અન્ય ઘણી પ્રવૃત્તિઓ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે.
મહિલાઓ માટે નર્સિંગ પર પણ પ્રતિબંધ છે.
તાલિબાને ગયા વર્ષે મહિલાઓ માટે નર્સિંગ તાલીમ પર પણ પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. AFP ન્યૂઝ એજન્સી અનુસાર, ડિસેમ્બર 2024 માં કાબુલમાં આરોગ્ય અધિકારીઓની બેઠકમાં તાલિબાન સરકારના નિર્ણયની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.
અફઘાનિસ્તાનના આરોગ્ય મંત્રાલયના અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, આ બાબતે કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આવ્યું નથી, પરંતુ બેઠક દરમિયાન, તેમને જાણ કરવામાં આવી હતી કે મહિલાઓ અને છોકરીઓ હવે આ સંસ્થાઓમાં અભ્યાસ કરી શકશે નહીં. કોઈ કારણ આપવામાં આવ્યું નથી.
તાલિબાનના આ નિર્ણયની અફઘાનિસ્તાન પર મોટી અસર પડી છે. દેશ પહેલાથી જ તબીબી અને પેરામેડિકલ કર્મચારીઓની અછતનો સામનો કરી રહ્યો છે.
તાલિબાનના આ નિર્ણય બાદ, સોશિયલ મીડિયા પર એક વીડિયો વાયરલ થયો હતો જેમાં તબીબી વિદ્યાર્થીઓ રડતી અને એકબીજાને દિલાસો આપતી જોવા મળી રહી છે.
અફઘાનિસ્તાનમાં શરિયા કાયદો અમલમાં છે.
તાલિબાન શાસને હજુ સુધી પાછલી સરકાર દ્વારા ઘડવામાં આવેલા નાગરિક કાયદાઓને ફરીથી સ્થાપિત કર્યા નથી. આ કાયદાઓમાં છોકરીઓ માટે લગ્નની ઓછામાં ઓછી ઉંમર 16 વર્ષની હતી.
લગ્ન નક્કી કરવાના માપદંડ હાલમાં ઇસ્લામિક શરિયા કાયદા પર આધારિત છે. હનાફી શાળા અનુસાર, છોકરી તરુણાવસ્થામાં પહોંચ્યા પછી (એટલે કે, જ્યારે તેણી માસિક સ્રાવ શરૂ કરે છે) લગ્ન માટે યોગ્ય માનવામાં આવે છે. આ પછી, તેની ઉંમર અથવા શારીરિક લાક્ષણિકતાઓ અપ્રસ્તુત છે.
બાળ લગ્ન તાલિબાનના મહિલા વિરોધી એજન્ડાનો એક ભાગ છે. છોકરીઓને શાળાઓ, યુનિવર્સિટીઓ, ઉદ્યાનો, જીમ અને જાહેર શૌચાલયોમાં પ્રવેશવા પર પ્રતિબંધ છે. મહિલાઓને મોટાભાગની નોકરીઓથી બાકાત રાખવામાં આવે છે. તેમને પુરુષ એસ્કોર્ટ વિના મુસાફરી કરવાની મંજૂરી નથી અને જાહેર સ્થળોએ તેમના ચહેરાને ઢાંકવા જરૂરી છે.
ગયા વર્ષે, તાલિબાનના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું હતું કે
જો કોઈ મહિલા પોતાને પુરુષો સમક્ષ રજૂ કરે છે, તો તે પોતાનું મૂલ્ય ગુમાવે છે.
મહિલાઓને NGO માં કામ કરવાની મનાઈ છે
તાલિબાન સરકારે અફઘાનિસ્તાનમાં તમામ સ્થાનિક અને વિદેશી NGO ને ડિસેમ્બર 2024 સુધીમાં મહિલાઓને રોજગારી આપવાનું બંધ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલા પત્રમાં ચેતવણી આપવામાં આવી હતી કે આ આદેશનું ઉલ્લંઘન કરવાથી NGO નું લાઇસન્સ રદ કરવામાં આવશે.
ત્રણ વર્ષ પહેલાં, તાલિબાને પણ આવો જ આદેશ જારી કર્યો હતો, જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે મહિલાઓ ઇસ્લામિક હિજાબનું યોગ્ય રીતે પાલન કરતી નથી. હવે, મહિલાઓને બિન-સરકારી સંસ્થાઓમાં કોઈપણ પ્રકારનું કામ કરવાની મનાઈ છે.
રશિયાએ તાજેતરમાં તાલિબાન સરકારને માન્યતા આપી હતી
રશિયાએ અફઘાનિસ્તાનમાં તાલિબાનની સત્તાને સત્તાવાર રીતે માન્યતા આપી છે. રશિયા આવું કરનાર વિશ્વનો પ્રથમ દેશ બન્યો છે.
3 જુલાઈના રોજ કાબુલમાં અફઘાનિસ્તાનના વિદેશ પ્રધાન અમીર ખાન મુત્તાકી અને અફઘાનિસ્તાનમાં રશિયન રાજદૂત દિમિત્રી ઝિર્નોવ વચ્ચેની બેઠક બાદ આ જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.
તાલિબાન સરકારે રશિયાના આ પગલાને “હિંમતવાન નિર્ણય” ગણાવ્યો છે. મુત્તાકીએ બેઠક પછી જાહેર કરાયેલા એક વિડીયો નિવેદનમાં કહ્યું:
“આ હિંમતવાન નિર્ણય એક ઉદાહરણ તરીકે સેવા આપશે. માન્યતા પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગઈ છે, જેમાં રશિયા મોખરે છે.”
તાલિબાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઝિયા અહમદ તકલે પણ AFP ને પુષ્ટિ આપી હતી કે રશિયા ઇસ્લામિક અમીરાતને સત્તાવાર રીતે માન્યતા આપનાર પ્રથમ દેશ હતો.
આ પણ વાંચો:શશિ થરૂરના કોંગ્રેસ છોડવાની ગણતરી શરૂ, કરો યા મરોનો નિર્ણય 23 જૂન પછી લેવામાં આવશે
